Täpati 10 no Muriaha/Âtete 2025.
Te parau tià, Te faaroo tiàtaro, te itoito.
Mau
taiòraa.
Taramo
33
1 E òaòa i te Fatu, e te feiä parau-tià e E au te
haamaitaì i te feiä parau-tià.
2 E haamaitaì i te Fatu i te tïnura, e himene ia
na i te näpara aho àhuru ra.
3 E himene ia na i te himene âpï, faaòto maitaì na mä
te òaòa e te au mäite.
4 E parau-tià ta te Fatu, e te
haavare òre hoì ta na atoà ra mau òhipa.
5 Hinaaro ò ia i te parau-tià e te au, te î nei te
fenua i te maitaì a te Fatu.
6 Na te parau a te Fatu i oti ai te mau raì, e to
rätou atoà ra i te aho o to na vaha.
7 Ua haaputu ò ia i te moana ra o te tai ei puèà, e ua
vaiiho ò ia i te moana i roto i te fare vairaa.
8 Ia mataù te mau fenua atoà i te Fatu ; e ia höriri
to te ao atoà nei ia na.
9 Ua parau hoì ò ia, e oti aè ra; ua faaue ò ia, e ua
mau atu ra.
10 Te faaòre nei te Fatu i te âpooraa a te mau
êtene, te faariro nei i tei ôpuahia e te mau taata ra ei mea faufaa òre.
11 Tei faaäuhia e te Fatu ra, e tià ia i te
vai-mäite-raa, e tei manaòhia e ta na âau e tae noa atu i te mau uì atoà ra.
12 E ao to te fenua, o te Fatu to rätou Atua ; e
te mau taata i mäìtihia e ana èi tufaa na na.
13 O te Fatu tei hiò mai nä nià mai i te raì, te
hiò mai ra i te mau tamarii atoà a te taata nei.
14 Te vähi i pärahihia e ana ra, ta na ia hiòraa mai i
to te ao atoà nei.
15 O ia anaè rä tei haafäito i to rätou âau, e o ia
tei hiòpoà mai i ta rätou mau räveà.
16 Aore e arii i ora i te rahi o ta na nuu, aore e
taata püai i ora i te rahi o te püai.
17 E mea faufaa òre te puaahorofenua ei haapüraa, aore
e taata e ora i to na püai rahi.
18 Ìnaha, tei nià to te Fatu mata i te feiä i
mataù ia na, i nià i te feiä i tiàturi i to na ra aroha,
19 e faaora ia rätou i te pohe, e ia ora hoì rätou i
te oè ra.
20 Te tiaì nei to mätou värua i te Fatu ; o to mätou
ia täuturu, e to mätou ia päruru.
21 Te òaòa nei to mätou âau ia na ; te tiàturi nei hoì
mätou i to na ra iòa moà.
22 Ia vai mäite mai ä to aroha, e te Fatu, i nià ia
mätou, mai ia mätou nei e tiàturi atu ia òe ra.
Heuraa
Manaò.
Parau mau, e
òaòa vau i ta òe täuturu ia hiòpoà mai to tävini Taramo 33.
E himene
ârueraa teie taramo i te Atua no ta na rähuraa e ta na ärataìraa. E faahanahana
te reira i te mana e te haapaò maitaì o te Atua, e e ani manihini i te mau
taata atoà ia haapaò i te òaòa e ia ârue i te Fatu.
1-Te mau
ìrava 1 e tae i te 3 : Piiraa ia ârue Te ani nei te päpaì taramo i te feia
parau-tià ia ârue i te Fatu na roto i te mau himene òaòa e te mau mauhaa
ùpaùpa. E färii iho ä te ârueraa i te maitaì o te Atua.
2-Mau ìrava
4 e tae i te 9 : Te Mana o te Parau a te Atua Te haapäpü ra teie mau ìrava e
mea tià te parau a te Atua ia tiàturihia ma te âau e ma te värua atoà. Ua rähu
te Atua i te raì e te fenua na roto i ta na parau mana, e ua täpaòhia te mau
mea atoà ta na e rave ra e te parau-tià e te maitaì.
3-Te mau
ìrava 10 e tae i te 12 : Te mana arii o te Atua E faataahuri te Atua i te mau
ôpuaraa a te mau nünaa e e haafifi ò ia i te mau ôpuaraa a te nünaa. Tera rä, e
vai noa te mau ôpuaraa a te Fatu e a muri noa atu, e e haamaitaìhia te feia tei
mau i te Atua no to rätou ra Fatu, e Metua.
4-Mau ìrava
13 e tae i te 19 : Te Atua Te hiò nei te Atua i te mau taata atoà mai te raì
mai e ua ìte ò Ia i te âau o te mau taata atoà. E faaora ò Ia i te feia e mätaù
ia Na e e tiàturi i to Na maitaì, ma te faaora ia rätou i te pohe e ma te
faaora ia rätou i te tau oè.
5-Mau ìrava
20 e tae i te 22 : Te Tiàturiraa e te Faarooraa i te Atua Te faaìte ra te päpaì
taramo i to na tiàturi i te Atua e to na faaroo i to na aroha hämani maitaì. E
ani ò ia i te Atua ia faaìte i to na maitaì i te feia e tiàturi ra ia na.
Te tahi
ìrava faufaa e tià ia faatumuhia, te ìrava 4 ia : 4 E parau-tià ta te Fatu, e te
haavare òre hoì ta na atoà ra mau òhipa. Te haapäpü ra teie ìrava i te tumu parau rahi no te taramo : te haapaò
maitaì e te mana o te parau a te Atua. Te haamanaò mai ra ò ia e mea päpü e mea
tià te mau mea atoà ta te Atua e parau e e rave.
E aha ia te
auraa no te parau a te Fatu ?
Te auraa o
te parau ra " e mea tià hoì te parau a Iehova " òia hoì, te mau mea
atoà ta te Atua e parau nei e, e parau tià, e parau mau, e ia tiàturihia. Te
" parau a te Fatu " o te mau faaueraa ia, te mau fafauraa e te mau
haapiiraa a te Atua. Te parauraa e, e mea " tià " te reira, te auraa
ra, e mea hape ia, e mea tià òre, e e mea tià te reira ia au i te parau tià a
te Atua. Òia hoì, te mau parau atoà a te Atua e tiàturi e ia âpeehia ma te tiàturi,
no te mea ua î roa te reira i te parau mau e te parau-tià.
E aha to na
auraa e e ravehia ta na mau òhipa atoà ma te haapaò maitaì. Te auraa o te parau
ra " e ua rave-maite-hia hoì ta na mau òhipa atoa " òia ia, te mau
mea atoà ta te Atua e rave, e ravehia ia ma te tämau maite, te parau-tià e te
parau mau. E au noa te mau òhipa a te Atua i to Na huru mau e te parau tià e te
parau mau. Te auraa ia e Atua Moà ia tiàturihia e e täpaò-noa-hia ta Na mau òhipa
i te maitaì e te parau mau. Òia hoì, e òhipa noa te Atua ma te haapaò maitaì i
ta Na mau fafauraa e to Na huru.
E aha te
auraa no te parau ra, ia î i te maitaì e te parau tià ? Te auraa o te parau ra
" faaîhia i te maitaì e te parau-tià " òia ia, ua täpaòhia te mau
òhipa a te Atua na roto i te âau maitaì e te parau-tià. " Maitaì " o
te hämani maitaì ia o te Atua, to na âau horoà e to Na aroha i ta na mau mea i
hämani. Te faaìte nei te " parau-tià " e e òhipa noa te Atua ma te
parau-tià, ma te âfaro e ia au i ta Na mau ture e faaitoito ra i te âau o te
taata. Òia hoì, te mau mea atoà ta te Atua e rave, e täpaò ia no te âau maitaì
e te parau tià, èi faaìteraa no to Na huru maitaì mau e ia tiàturihia.
Te ìrava 4 o
te Taramo 33 e haa-tumu-hia na roto i te manaò o te Tià-mau-raa te parau-tià o
te parau a te Atua. Te haapäpü nei teie ìrava e piti huru faufaa rahi no te
huru o te Atua : te parau-tià o ta Na parau e te haapaò maitaì o ta Na mau
òhipa. Òia hoì, te mau mea atoà ta te Atua e parau nei e mea tià e e mea mau, e
te mau mea atoà ta Na e rave, e ravehia ia ma te haapaò maitaì e te parau-tià.
E haamanaòraa puai te reira no te vai-päpü-raa e te tiàturi o te Atua i roto i
ta na mau òhipa e ta Na mau fafauraa atoà no te ora.
Te tià-mau-raa
o te Atua.
Ètetiera 33, 10-16.
10 E o òe atoà, e te tamaiti a te taata na, e parau
atu i te ùtuafare o Ìteraèra ; Te vai nei ta mätou mau hara, e ta mätou nei mau
parau ìno i nià ia mätou nei, e ua roohia mätou i te ìno i te reira, e aha iho
ra hoì mätou e ora ai ?
11 E parau
atu ia rätou te nä ô mai ra te ATUA ra o te Fatu te ora nei au ra, aore roa o ù
e mauruüruraa i te pohe o te taata ìno ra ; ia färiu mai ra te taata i ta na
parau ìno ia ora : e färiu mai òutou, e färiu mai òutou, i ta òutou mau parau
ìno ra ; e aha hoì òutou i hinaaro ai i te pohe, e te ùtuafare o Ìteraèra e ?
12 E parau atoà atu òe, e te tamaiti a te taata na, i
te mau tamarii a to mau taata ra, E òre te taata parau-tià e ora i ta na ra parau-tià
i te mahana e hara ai ò ia ra ; e te parau ìno hoì a te taata parau ìno ra, e
òre ò ia e hià i te reira i te mahana e färiu mai ai ò ia i te parau ìno nä na
ra; e òre atoà e ora te taata parau-tià i te mahana e hara ai ò ia i ta na ra
parau-tià.
13 Ia parau
vau i te taata parau-tià ra, E ora mau ò ia ; e ua tiàturi iho ra ò ia i ta na
iho parau-tià, e ua rave hoì i te parau ìno, e òre e manaòhia te mau parau-tià
atoà nä na ra, no ta na ra parau-tià ìno tä na i rave ra, e pohe ò ia i te
reira.
14 E mai
reira hoì, ia parau atu vau i te taata parau ìno ra, E pohe mau ä òe na ; e ua
färiu mai ò ia i ta na parau ìno, e ua rave i te mea au e te mea tià ra ;
15 e ua
faahoì mai ra taua taata parau ìno ra i te mauhaa, e ua hopoi mai i tä na i
haru ra, e ua haapaò i te parau ora mau ä ò ia, e òre ia e pohe.
16 Te mau
hara atoà tä na i rave ra, e òre ia e manaò-faahou-hia èi hara nä na ; ua rave
ò ia i te mea au e te parau-tià : e ora mau ä ò ia ra.
Heuraa
Manaò.
Tuatapaparaa
i te Ètetiera pene 33 i te mau ìrava 10 e tae i te 16 Ua riro o Ètetiera, èi
tahuà e perofeta, èi tuhaa no te âfaì-mätamua-raa-hia i Päpuronia i raro aè i
te faatereraa a te arii Iehoiatima i te mätahiti 597 Hou te Metia.
E
haamata ta na täviniraa i te 5-raa o te mätahiti a âfaì-tîtî-hia ai i te ärea
mätahiti 593 hou te Metia, na mua noa aè i te töparaa hopea o Ierutarëma i te
mätahiti 586 hou te Metia.
Ua
vähihia te pene 33 i roto e piti vaehaa.
1-Piiraa
no te Tià-faahou-raa i te mau ìrava 1 e tae i te 9), ma te taiò òre i te taiò
mahana.
2-Te
taeraa mai o te veà no te faaìte i te hiàraa i na ìrava 21 e te 22), tei te
mahana ia i muri aè i te häru-raa-hia o Ierutarëma.
Te
na mua noa nei ä te mau ìrava 10 e tae i te 16 i te parau faaìte mana : te
nünaa, tei teimaha roa i to na mau hape, te uiui nei rätou e, nahea ò ia e ora
mai ai.
Ìrava
10 : Hohoà no te amuamuraa mätauhia
Ìrava
11 : Te pähonoraa a te Atua faaìteraa i te parau tumu e te aniraa ia tätarahapa,
Ìrava
12 e te 13 : Haamanaòraa i te parau tumu no te höpoià a te taata tätaìtahi
Ìrava
14 e tae i te 16 : Te mau haaväraa, te mau haaväraa no te feia parau-tià e te
feia ìno ia au i to rätou hiòraa mai e aore rä to rätou häperaa i roto i te
hara.
Te
tahi ìrava tumu i roto i teie taiòraa te ìrava 11 ia 11 E parau atu ia rätou te nä ô mai
ra te ATUA ra o te Fatu te ora nei au ra, aore roa o ù e mauruüruraa i te pohe
o te taata ìno ra ; ia färiu mai ra te taata i ta na parau ìno ia ora : e färiu
mai òutou, e färiu mai òutou, i ta òutou mau parau ìno ra ; e aha hoì òutou i
hinaaro ai i te pohe, e te ùtuafare o Ìteraèra e Te ora nei au i te mau töhuraa a te Fatu te Atua,
àita vau e au ra i te pohe o te feia ìino, i to rätou rä färiu-ê -raa i to rätou
mau haerea e to rätou oraraa. A färiu ê atu i to òutou mau haerea ìino E aha òe
i pohe ai, e te ùtuafare o Ìteraèra e ?"
Te
parau no te aroha : Te heheu nei te Atua ia na iho mai te hoê taata o te òre e
òaòa i te poheraa o te taata, o te hinaaro rä i te ora.
Aniraa
ia täui : te parau haa 'färiu' i roto i te faahitiraa parau, e faa-ìte-raa te
reira e, e piiraa i te taata atoà e no te mau taata tätaìtahi.
Te
manaò hape : i mua i te manaò ìno nahea tätou e ora ai ? ua höroà mai o
Ètetiera i te tiàturiraa i te faaotiraa a te taata tei päturuhia e te aroha o
te Atua.
Ìrava
10 : Ua òto te ùtuafare o Ìteraèra : " Tei nià iho ia rätou ta rätou mau
ôfatiraa ture, e te pohe nei rätou.
Ìrava
11 : Ua fafau mai te Atua i te ora i te feia parau-tià òre o te hiòpoà i ta rätou
mau peu.
Ìrava
12 e te 13 : Èita te parau-tià òre e faatià i te mahana no te òrure hau ; Èita
te ìno tahito e tïtau i te hiàraa mai te mea e, e täui te hoê taata.
Mau
ìrava 14 e tae i te 16 :
Ìrava
14 e te 15 : Te feia ìno o te hoì i te fare ma te parau-tià e te haapaò òre, te
faatura i te mau ture e ora ia rätou.
Ìrava
16 : Te feia parau-tià o te färiu ê atu i te teòteò, te tiàturi i ta rätou mau
òhipa e pohe ia rätou " no ta rätou ra hara ".
E
haavähia te mau taata atoà ia au i to rätou huru i teie nei, eiaha rä i nià i
te mau hape tahito a vëtahi ê.
Piiraa
no te faa-färiu-raa : È ère te faaruèraa i te Atua i te òhipa hopeà ; te matara
noa ra te ùputa o te tätarahapa òia hoì, te hoìraa i te vahi i reira te häperaa
no te faatupuraa i te àparauraa i te hape na roto i te pure ia tupu te tätararaa
i hapa i tupu.
Te
faataa-ê-raa i te pae faaroo : è ère te hopoi-tîtî-raa i Päpuronia i te hoê
faautuàraa o te òre e àpehia, e taime rä no te tämäraa e te faa-tïtïàifaro-raa.
No
te faahohoà i te parau no te " tiaì Ètoto pene 33 i te mau ìrava 1 e tae i
te 9 e to'na faufaa i roto i te tiàraa o te Ètärëtia i teie mahana. A faaäu i
teie parau poroì i ta Ioane Päpetito e a Ietu i te tiàororaa i te tätarahapa
I
te faaìteraa a te Mätaio pene 3, e te Märeto pene 1. A hiòpoà i te tupuraa o te
tumu parau " Èita te Atua e au i te pohe o te feia ìino " i roto i te
Faaäuraa Mätamua e te Faaäuraa Âpï.
E
òre te Atua e haapaò i te pohe o te feia ìino ; Te tiàoro nei ò Ia ia rätou ia
tätarahapa ia ora rätou ".
No
reira, teie parau tumu, tei roto ia i te âau o te taata hara tei ìte e hara ta
na : ia faahapa i te hara, hau atu rä i te mau mea atoà, no te püpü i tiàturi
no te hoê oraraa tei faahoìhia mai na roto i te piiraa hanahana ia tätarahapa.
Hëpera
11.1-19
Te faaroo
1 E teie nei, o te faaroo nei, o te
tiàturi ia i te mau mea e tiäìhia nei, e te ìte i te mau mea aore e hiòhia nei.
2 No te
reira hoì i noaa ai te roo maitaì i te feiä tahito ra.
3 No te faaroo i ìte ai tätou e, no te parau a te Atua
nä ao nei i hämanihia ai, è ère hoì te mau mea e hiòhia nei i to te hoê mau mea
i ìteä ra.
4 No te faaroo i maitaì roa ai ta Àpera tütia i püpü i
te Atua i ta Taina ; i parauhia mai ai ò ia e, e taata parau-tià, o te Atua i
faatià mai i taua taoà horoà na na ra ; e teie nei, pohe noa ä ò ia, te parau
noa mai ra ia, i taua faaroo ra.
5 No te faaroo i tähitihia ai Ènoha ia òre ò ia ia ìte
i te pohe ; e àita ra ò ia, no te mea ua tähitihia ò ia e te Atua ; hou hoì ò
ia i tähitihia ai i ìte ai ò ia e, te mauruüru ra te Atua ia na.
6 Aore e
faaroo ra e òre roa ò ia e mauruüru : o te haamori i te Atua ra, e faaroo ò ia
e, e Atua, e tià ai, e o ò ia të faautuà i te feiä i ìmi päpü ia na ra.
7 No te faaroo hoì o Noa, a faaìtehia mai ai ò ia e te
Atua i te mau mea aore ä i ìteä mai ra, e roohia iho ra e te mataù, i tarai ai
i te pahï ia ora to na fëtii; faahapa iho ra i to te ao, e riro atu ra ò ia èi
fatu i te parau-tià e noaa i te faaroo ra.
8 No te faaroo i haapaò ai Âperahäma, a parauhia mai
ai ò ia e, e haere i te hoê vähi e noaa mai ia na a muri atu èi âià ; e haere
atu ra ò ia mä te ìte òre i taua fenua i haerehia e ana ra.
9 No te
faaroo i purutia noa ai ò ia i taua fenua i parauhia mai ra, mai te mea e, e
fenua ê ra ; i te pärahi-noa-raa i roto i te tiàhapa ra, rätou atoà o Ìtaata, e
o Iatöpa ; o nä taata âià atoà ia e ò ia atoà i tei parauhia mai ra. 10 Te
tïtau ra hoì ò ia i taua ôire niu mau ra, o te Atua te faaäu e te faatià ra.
11 No te faaroo atoà i noaa ai ia Tara iho te maitaì i
tö ai ra, e fänau mai ra ta na tamaiti, hope noa ai to na tau mau ra, no te mea
i manaò ò ia e e parau mau ta na ta tei parau mai ra.
12 I fänau
mai ai ta te taata hoê ra, e mai te taata pohe hoì te huru, mai te fetià o te
raì ra te rahi, e mai te one tahatai èita e hope ia tataù ra.
13 I pohe anaè atu ra taua feiä ra mä te faaroo, àita
i noaa tei parauhia mai ra, ua hiò rä rätou i taua mau mea ra i te ätea ê, e ua
faaroo päpü e ua färii mäite, e ua fäì hua e, e taata èê rätou e te purutia i
teie nei ao.
14 O te feiä
hoì i nä reira mai, ua faaìte hua ia e, te ìmi ra rätou i te fenua mau.
15 Àhiri hoì
rätou i nounou i taua fenua no reira mai rätou ra, e tià noa ia ia rätou ia
hoì.
16 Ua
hinaaro rä rätou i te fenua maitaì roa ra, òia hoì te ao ra : i òre ai te Atua
i haamä ai ia rätou ia parauhia ò ia e e Atua no rätou ; ua haapaò hoì ò ia i
te hoê ôire no rätou.
17 No te faaroo i püpü ai Âperahäma ia Ìtaata, a
tämatahia ai ò ia ra ; e te taata i noaa ia na te parau i parauhia mai ra, ua
püpü ia i ta na tamaiti fänau tahi,
18 no na te
parau i parauhia ra e : «Èi ia Ìtaata to òe ra huaai e noaa ai.»
19 I parau
hoì ò ia e, e tià i te Atua ia faatià faahou mai ia na mai te pohe mai ra ; e
mai te mea hoì e mai te pohe mai ra te noaa-faahou-raa ia na.
Heuraa
Manaò.
Te
tahi tuatapaparaa i te puta Hepera pene 11 i te mau ìrava 1 e tae i te 19.
I.
Ômuaraa : te haapäpüraa e te hiòraa atea ìrava 1 e te 2 Te faataa nei te tuhaa
mätamua i te parau tumu no te taatoàraa o te pene : te tätararaa e te âanoraa o
te faaroo.
Ìrava
1 : faaìteraa e aha te faaroo e òhipa te reira i nià i te tiàturiraa.
Ìrava
2 : te tuatua : ua färii te mau pätereareha i te faaìteraa na roto i to rätou
faaroo.
Te
horoà ra teie ômuaraa parau i te hoê faanahoraa päpü maitaì e te türaì ra i te
faaìteraa i te mau hiòraa ia pee i te faaroo.
II.
Te mau niu o te faaroo : Te rähuraa e te parau-tià a te Atua ìrava 3 e tae i te
7
Te
faaìte ra teie tuhaa e piti faa-òhipa-raa tumu o te faaroo :
No
nià i te tumu o te ao nui ìrava 3 : te faaroo, te Atua tei Rähu e tei ìriti i
te ture o te täatoàraa.
I
roto i te haaväraa i te taata ìrava 4 e tae i te 7 : Ua faahohoàhia o Apera,
Enoha e o Noa i te faaroo : te höroàraa, te ìritiraa e te faaäraraa no nià i te
tïruvi.
Te
haapäpü ra te hiòraa tätaìtahi i te puai òhipa o te faaroo i mua i te mea ìte-ä-òre-hia
e te ìte-òre-hia.
III.
Te hiòraa o Aperahama e o Tara : e pii e e fafau ìrava 8 e tae i te 12
Te
faatumu nei te päpaìraa i nià ia Aperahama e, no te tahi noa taime poto, no nià
ia Tara no te faahohoà i te faaroo i roto i te òhipa :
Ua
haapaò Aperahama i te piiraa e ua ora i te hoê fenua ê ma te ìte òre e, te
haere ra ò ia i hea ìrava 8 e tae i te 10).
Ua
färii Tara i te àravihi no te fänau i rapae i te mau mea o te natura ìrava 11 e
te 12.
Te
haamatara ra teie mau hiòraa i te auraro ma te täôtià-òre-hia e te tiàturi i te
haapaò maitaì o te Atua.
IV.
Te huru o tei faaroo : te taata èè e te taata èè atu ä ìrava 13 e tae i te 16 Te
faataa nei te mau ìrava tumu i te huru roto o te mau aito/toa o te faaroo : Te
ìte nei rätou e, àita i roaa ia rätou te mau fafauraa o te fenua nei ìrava 13. Te
tïtau nei rätou i te hoê fenua âià maitaì aè, to te raì, te hoê hohoà e te tumu
no to ratou tiàturiraa ìrava 14 e tae i te 16. E faaàmu teie haerea
hopoi-tîtî-raa ma te âau tae i te tämau-noa-raa e te tiàturiraa marü metia.
V.
Te tämataraa : te tusia a Aperahama ìrava 17 e tae i te 19 tei mua o Aperahama
i te hoê tämataraa teimaha mau : Piihia ia püpü ia Itaata, ta na tamaiti hoê
roa ìrava 17. Na roto i te faaroo, te tiaì nei ò ia i te tià-faahou-raa e te
natura faito òre o te fafauraa ìrava 18 e te 19.
Te
faaìte ra to na haapaò maitaì i raro aè i te tipi i te faito huru ê o te faaroo
o te pohe e o te fänau-faahou-hia ma te tiàturi.
Te
tahi ìrava Tumu " Te faaroo, o te tiàturi ia i te mau mea e tiäìhia nei, e
te ìte i te mau mea aore e hiòhia nei. 1 E teie nei, o te faaroo nei, o te tiàturi ia i te
mau mea e tiäìhia nei, e te ìte i te mau mea aore e hiòhia nei. Te türama nei teie ìrava i te
pene e ua riro te reira èi niu päpü : e haamau te faaroo i te hoê tuàtiraa päpü
i roto pü i te värua e te parau mau ìte-òre-hia.
Te
feia e färii nei, a faaìte mai. Te haapäpü nei teie parau i te puai : te piiraa
hanahana, te oraraa tîtî i nià i te fenua nei, te tiàturiraa tämau e tae atu ai
i te ora mure òre.
Ruta
èv 12,32-48
Te mau taoà
i nià i te raì
(Mät 6,19-21)
32 «Eiaha e mataù, e ta ù nana iti e. E mea hinaaro na
to òutou Metua i te horoà mai i te Pätireia no òutou. 33 E hoo i ta òutou taoà,
a horoà noa atu ai ; èi pütë märau òre ta òutou, èi taoà pau òre i te ao ra ; i
te vähi e òre e taeà e te èiä, e òre hoì e pau i te huhu.
34 Te vähi
hoì i vai ai ta òutou taoà, tei reira atoà ia to òutou âau.
Te mau
tävini e vai ara nei
35 «Ia tätuahia to òutou täuupu, e ia vai àma ä ta
òutou rämepa.
36 E ia au
òutou i te feiä i tiaì i to rätou fatu i te hoìraa mai, mai te faaïpoïporaa mai
ra ; ia haere mai rä ò ia e pätötö mai ra, ia ìriti rätou i te ôpani ia na i
reira ra.
37 E ao to
te reira mau tävini, i te roohiaraa mai e to rätou fatu, te ara ra. Òia mau ta
ù e parau atu ia òutou na, e riro ò ia i te tätua ia na iho, a tuu atu ai ia
rätou i te àmuraa mäa ra, a raverave ai i te mäa na rätou.
38 E ia tae
mai ò ia i te piti o te äraraa, e te toru hoì, roohia mai te nä reira ra, e ao
to te reira mau tävini.
39 Ua ìte
hoì òutou e : àhiri i ìte na te taata fare i te hora e tae mai ai te èiä, e ara
ia ò ia, e òre e vaiiho noa i to na fare ia vävähi-noa-hia na.
40 E teie
nei, ia vai ineine ä òutou, no te mea èi te hora manaò-òre-hia e òutou na e tae
mai ai te Tamaiti a te taata nei.
Te tävini
haapaò maitaì e te tävini haapaò òre.
(Mät 24,45-51)
41 Ua parau mai ra Pëtero ia na : «E te Fatu, i
parau-tià mai änei òe i tënä na parapore ia mätou anaè nei, e i te taata atoà
nei änei ?
42 Ua parau atu ra te Fatu : «O vai hoì te tïàau
haavare òre e te haapaò maitaì, i ta te fatu e tuu i nià iho i to na atoà ra
mau tävini, èi tuu atu i ta rätou tufaa mäa i te tüfaraa mau ra ?
43 E ao to
te reira tävini, to tei roohia mai e to na ra fatu te nä reira ra.
44 Òia mau
ta ù e parau atu ia òutou nei, e faariro ia ò ia ia na èi mau i te mau taoà
atoà na na ra.
45 Âreà te
tävini e parau noa i rito ia na iho e : «E òre ta ù fatu e tae vave mai», papaì
iho ra i te mau tävini täne, e te mau tävini vahine, àmu iho ra i te mäa, e inu
faataèro iho ra i te àva ;
46 e tae mai
ia te fatu o taua tävini ra i te mahana manaò-òre-hia e ana, e i te hora-ìteä-òre-hia
e ana ra, e e täpüpü atu ia na, a tuu atu ai i ta na tufaa i roto i te feiä
haapaò òre atoà ra.
47 E te tävini i ìte i te hinaaro o to na ra fatu, e àita
i faaineine ia na iho, aore hoì i rave i ta te fatu i hinaaro ra, e papaìhia ia
e rave rahi te täìriraa.
48 Âreà tei
òre i ìte ra, rave atu ra rä i te parau e au ia na te papaì, e täìriraa ïti ia
to na : o tei tuuhia atu te mea rahi ra, e mea rahi atoà të tïtauhia atu ; e ta
te taata hoì i tuu atu i te mea rahi ra, e mea rahi atoà ia të anihia atu ia na
ra.
Heuraa Manaò
Te
tahi tuatapaparaa i te Ruta èv. Pene 12 i te mau ìrava 32 e tae i te ìrava 48.
E
mau ìrava 32 e tae i te 34 tahuà ânoìhia tei färii i te rë : e färii te 'nana
ïti' i te Pätireia. Te aniraa manihini ia rave i te òhipa i te pae mäteria e te
tuuraa i te faufaa no te raì mai.
Te
mau ìrava 35 e tae i te 40 Piiraa i te Feia Moà i te mau Mahana Hopeà nei : Te
mau tävini i roto i te mau àhu täviniraa, te mau rämepa e àma ra. Parau fafau
no te haamaitaìraa no te feia e ìtehia e tiaì ra i te hoìraa mai o te fatu.
Te
mau ìrava 41 e tae i te 48 E piti huru to te tiàau : te feia haapaò e te feia
täiva. E tuàti te mau hopeàraa i te ìte e te höpoià e färiihia.
Te
faataa ra te ìrava tumu te ìrava te 40 i te ropüraa o te òreroraa parau. Ia vai
ineine noa i te hora manaò-òre-hia e òutou na e tae mai ai te Tamaiti a te Taata
nei. 40 E teie
nei, ia vai ineine ä òutou, no te mea èi te hora manaò-òre-hia e òutou na e tae
mai ai te Tamaiti a te taata nei.
Te
faaìte päpü nei teie ìrava i te âifaitoraa i roto pü i te fafauraa no te
Pätireia ia au i te ìrava 32 e tae i te 34, te taata tiaì ìrava 35 e tae i te
40, e te òhiparaa i raro aè i te mana no te ìrava 41 e tae i te 48.
A
ära maitaì e ia vai ineine noa, no te mea àita òutou i ìte i te mahana e aore
rä i te hora. Te haapoto nei teie parau i te piiraa ia tiàturi päpü e te
fafauraa päpü e tae roa atu i te taime e hoì faahou mai ai te Fatu ma te
ôtiàtià òre.
Te
vai ra te tahi mau raveà no te faaäu i te reira i te faaìteraa a Mätaio pene 24
i te mau ìrava 42 e tae i te 51 e te Märeto i te pene 13 i te mau ìrava 33 e
tae i te 37 no te parau tumu e no te mau tau amuri atu. Faa-òhipa-raa i te ôroà
moà : te âifaitoraa i roto pü i te tiàturiraa òaòa e te täviniraa haapaò maitaì.
Te haa-feruri-raa : te mau hohoà o te faaïpoïporaa, te rämepa, e te tiàau no te
faaitoito i te faarooraa e te faa-òhipa-raa ôhie. Na roto i te hiòpoàraa i teie
mau tuhaa, e taa maitaì aè ia tätou e nafea teie ìrava e tïtau manihini ai i te
taata faaroo tätaìtahi ia âmui i te tiàturi, te vai-ära-raa, e te höpoià.
Te
auraa no te parau ra, te faaineineraa i te pae tino e i te pae värua, o te
tïtau-manihini-raa ia, ia vai ora noa te faaroo e ia ineine no te färii i te
Fatu i te mau taime atoà : te rämepa àma ra o te hoê ia rämepa òhipa, eiaha rä
te faaea-noa-raa.
Te
ôroà faa-ïpoïpo-raa : i roto i te peu Àti Iuta, te hoê faa-ïpoïpo-raa, hiò-noa-hia
e te mau tävini i te maororaa pö, te mau rämepa i roto i te rima, te färiiraa i
te tane faaïpoïpo âpï ; Ua färii o Ietu i teie tiaìraa i to na hoìraa mai ma te
manaò-òre-hia. A ìmi i te märamarama roto no te türama i te èà, ma te türaì i
muri i te tauà òre e te hara ; àita anaè teie märamarama, e hee ia te hoê taata
i roto i te ata o te hupehupe e aore rä, o te moè roa.
Te
auraa no te parau ra, haapaò i te taata faaroo e aore rä, i te taata faatere o
te òire ta te Fatu te Metia i horoà atu i te tahi taoà e aore rä, i te hoê
täviniraa ; e mea tià i te taata tiàau ia ôpere i te mau raveà i te pae värua e
aore rä, i te pae mäteria ma te haapaò maitaì e ma te ìte maite.
Faahohoàraa
no te rahi o te höpoià : rahi noa atu te taata tei färii i te mau höroàraa e te
ìte, rahi noa atu te tïtauraa i te haaväraa ; e fänaò te tiàau haapaò maitaì i
te hoê tiàraa faufaa atu ä, âreà te feia täiva ra, e faahapahia ia ia au i to
na manuia-òre-raa.
Hohoà
no te faatereraa i te Pätireia : te huru no te faatereraa te tävini tätaìtahi i
ta na 'tiàauraa' te faaìte ra ia i to na âau e to na faito tiàturi i te Atua.
E
tuàti teie na hohoà e piti i te tahi e te tahi : e faaìte te rämepa i te huru
roto o te vai-ära-raa, âreà te tiàau ra, e huri ia ò ia na roto i te mau òhipa
i te höpoià päpü o te täviniraa haapaò maitaì e tae roa atu i te hoìraa mai o
te Fatu.
Heuraa Ìrava
-Taramo 33, 4 E parau-tià ta te Fatu, e te haavare òre hoì ta na
atoà ra mau òhipa.
-Ètetiera
33, 11 E parau
atu ia rätou te nä ô mai ra te ATUA ra o te Fatu te ora nei au ra, aore roa o ù
e mauruüruraa i te pohe o te taata ìno ra ; ia färiu mai ra te taata i ta na
parau ìno ia ora : e färiu mai òutou, e färiu mai òutou, i ta òutou mau parau
ìno ra ; e aha hoì òutou i hinaaro ai i te pohe, e te ùtuafare o Ìteraèra e.
-Hepera 11, 1 E teie nei, o te faaroo nei, o te
tiàturi ia i te mau mea e tiäìhia nei, e te ìte i te mau mea aore e hiòhia nei.
-Ruta èv.
12, 40 E teie
nei, ia vai ineine ä òutou, no te mea èi te hora manaò-òre-hia e òutou na e tae
mai ai te Tamaiti a te taata nei.
Faaitoitoraa.
Te
pororaa : " Te parau tià, te faaroo âueue òre, te itoito " Te parau
poroì a te mau perofeta, te faaroo âueue òre, e te haapaò-maitaì-raa.
I.
Ua piihia tätou no te patu i to tätou oraraa i nià i te hoê niu päpü : te Parau
a te Atua. E maha ìrava e haamäramarama nei ia tätou : te parau-tià o ta na
parau Taramo 33 ìrava 4, ta Na piiraa ia tätarahapa Ètetiera pene 33 ìrava 11,
te huru o te faaroo Hepera pene 11 ìrava 1, e te rü o te tiaìraa Ruta èv. Pene
12 ìrava 40. Ua riro teie mau ìrava èi èà no te tiàturiraa e no te òhipa.
II.
Te parau tià o te Parau Taramo 33 ìrava 4 E mea tià hoì te parau a Iehova, e te
ravehia nei ta na mau òhipa atoà ma te haapaò maitaì. Te parau nei te Atua ma
te parau-tià : E mea päpü ta Na mau parau fafau, e mea tià ta Na mau haapiiraa.
E pähono te mau mea atoà i hämanihia ma te haapaò maitaì i ta Na parau : te vai
nei te mau mea atoà ta Na e faaue mai. E tiàturi anaè i te mau mahana atoà i
teie Parau âueue òre no te ärataì i ta tätou mau mäìtiraa e ta tätou mau òhipa.
III.
Te piiraa ia faa-färiu-hia mai Ètetiera pene 33 ìrava 1 "... Àita vau e
òaòa i te poheraa o te taata o te pohe ; no reira, a färiu mai e a ora, Àita te
Atua e hinaaro ra ia faa-ìno-hia te taata hara, ia hoì mai rä rätou i te ora.
Te faa-färiu-raa : te hoê täuiraa rahi o te âveià, eiaha rä te
tätarahapa-noa-raa. E hiòpoà na tätou i to tätou âau : te pätoìraa atoà i te
Atua o te hoê ia èà e tae atu ai i te pohe värua. E mata na tätou i te haapaò i
ta Na piiraa e ia ora faahou mai ta Na e püpü nei.
IV.
Te huru o te faaroo Hepera pene 11 ìrava 1 " E teie nei, o te faaroo nei,
o te tiàturi ia i te mau mea e tiäìhia nei, e te ìte i te mau mea aore e hiòhia
nei ". E höroà mai te faaroo i te päpüraa i roto ia tätou : e riro te mea
ìteä-òre-hia èi mea mau no tätou. E tiàturiraa päpü te reira : e türaì te reira
ia tätou i mua hou a ìte ai tätou i te hopeàraa. A niu i to tätou tiàturiraa i
nià i ta te Atua e tapu ra te faaoraraa, te faaòreraa i te hara, te
oraraa no a muri aè noa atu e ài-ti-ä te mau huru tupuraa i täui atu ra.
V.
Te tïtauraa rü a te tiaì Ruta èv. Pene 12 ìrava 40 Ia ineine atoà hoì òutou e
tiaì ra, e tae mai hoì te Tamaiti a te taata i te hora manaò-òre-hia e òutou na
". Te vai-ära-raa i te pae värua : te vai-ära-raa, te itoito i roto i te
pure e te haamoàraa. Àita e faaäuraa : e mea päpü te taeraa mai o te Fatu, tera
rä, ua hau atu te hora i to tätou häroàroàraa. E ara anaè : e tämau anaè i te
rave i te mau òhipa maitätaì, te aroha taeaè, te haapiiraa Pîpîria, e te pure
tämau.
Vi.
E faatupu teie mau ìrava i te hoê tere : E niu tätou i to tätou oraraa i nià i
te parau-tià a te Atua. E patu tätou i to tätou haerea i nià i te hoê faaroo
päpü, i roto atoà i te mea ìteä-òre-hia. Te ora nei tätou i roto i te marü, ma
te ineine no to Na hoìraa mai. Ia ärataì ta tätou parau tumu ia tätou i te mau
mahana atoà : Te parau-tià, te faaroo âueue òre, e te pïtaataa òre. E pure na
tätou i te Fatu ia tuu mai i teie mau parau mau i roto i to tätou âau ma te
horoà mai i te puai no te haapaò i te reira i te mau mahana atoà.
Te
tömoraa i roto i te peu Mäòhi. Te mau parau tumu no te parau o te Mäòhi, e mea
moà ia ; tei roto i te reira te oraraa âmui e te hanahana o te mau Tupuna e te
Fenua. Te haapäpü nei te mau tävini i te parau "to ù' " te parau-tià,
te parau mau i roto i te mau tuhaa atoà. Te tuu ra te hoê parau tano i te
tiàturi i roto i te òhana e te òire ïti. Te parauraa i te parau tano, o te
faaturaraa ia i te mana i te pae värua ta te reira e höroà mai.
Te
faaroo âueue òre, i Mäòhi Nui nei, ua niuhia ia i nià i te tiàturiraa i te mau
puai ìte-òre-hia : te mau Atua, te mau tupuna e te aru. E ìtehia teie haapäpüraa
i roto i te tere : e haere te mau fetià na nià i te ìriatai ma te òre e ìte i
te fenua, ma te tiàturi i te mau fetià ". E ärataì te haapaeraa maa "
te mana'o päpü i te värua i mua i te mau tämataraa. Te faatupuraa i te hoê
faaroo âueue òre, o te haereraa ia ma te päpü, e pee te värua i te hoê èà âano
aè.
Te
ara-tämau-maite-raa i te mau täpaò o te raì, te miti e te taata ; e òhipa te
reira no te oraraa. Te tiaì nei te feia mätaìtaì i te hitiraa mahana no te
faatäno i te marae e te mau faaàpu. E hiòpoà rätou i te àre e te himene a te
mau manu no te töhu i te nanuraa miti e te tau. Te vai ära-maite-raa, o te
parururaa ia i te âifaitoraa o te huiraatira na roto i te faarooraa i te feia
paruparu roa aè i roto pü ia tätou.
E
òhie i teie na tuhaa e toru e ìtehia : I roto i te hoê pure o te faaìte i te parau-tià
o te mau parau, te tiàturiraa i te parau, e te vai-ära-raa o te feia horo moana.
Na roto i te hoê aòraa haapiiraa i roto i te hoê âpooraa ùtuafare i reira te
faufaa rahi no te faaìteraa i te parau mau, te tiàturiraa puai, e te àtuàturaa
te tahi i te tahi. Na roto ia i te faaöraa i te mau parau paari no Mäòhi Nui
nei i roto i ta tätou pure aore ra fëruri hohonu i te mau mahana atoà.
Te
parau tumu èi rama no te tiàmäraa o Mäòhi Nui, Te parau-tià, te faaroo âueue òre,
te itoito.
Paraparauraa
tià : Te faahoì-faahou-raa mai i to tätou tuatua i roto i te parau no te faa-tiàmä-raa
taata, te auraa no te parau ra, " te àparauraa ", o te haa-päpü-raa ia
i te hoê tiàraa mau : te faatiàraa i te àamu e te haamanaòraa i te mau tupuna ma
te òre e färii i te mau faanahoraa tià òre no rapae mai. Te faatiàraa i te mau
àamu tei faahepohia e te mau taata no te faaìte i te parau mau. Te höroàraa i
te reo i te feia òrero, te feia faatià àamu, e te feia e amo ra i te mau peu
tütuu no te türama i teie nei tau.
Te
faaroo päpü : te tiàturiraa i to tätou hopeàraa mau, i reira e tupu mai na roto
anaè i te hoê tiàturiraa âueue òre ia tätou iho e i ta tätou mau faufaa :
" e manaò päpü " e, e tiàraa e e àravihi to Mäòhi Nui no te faatere
ia na iho. A tupu mai ai i te faaüruraa i roto i te itoito o te feia horo moana
i tahito ra, ma te tiàturi i te mau fetià e tae noa atu i roto i te vero. A mau
i te mau òhipa atoà ma te päpü maitaì e, e tià i to tätou hiroà tumu, to tätou
reo e to tätou fenua ia päruruhia.
Te
hiòpoàraa i te mau mea e tupu mai : A rave i te òhipa ma te haapaò maitaì e ma te
tämau maite Te 'faaroo Mäòhi mau i ô nei e riro mai ia èi fafauraa : A hiòpoà i
te mau faaotiraa a te mau ètärëtia a te mau pöritita e tereraa faufaa o te
haapeàpeà nei i to tätou mau fenua e to tätou mau motu. Faanaho i te mau
taìrururaa no te täui, no te faanaho, e no te turu i te mau ôpuaraa no te
tiàmäraa. A täpeà maite i te au-hoê-raa tämau : e riro te òire ïti tätaìtahi,
te ùtuafare tätaìtahi, èi täpaò no te tiàmäraa.
Mai
te parau tumu e tae atu i te täpeà-maite-raa i te tiàmäraa
•
A hamani i te hoê himene tumu o te päpaì ra " Te Parau Paari, te Faaroo
Aueue Ore, te Itoito " i roto i te mau haaputuputuraa.
Te
taiòraa i te mau päpaìraa moà
•
A faanaho i te mau taime faa-ànaanatae-raa i nià i te mau päpaìraa mäòhi e te
àamu o te fenua iho, ma te türamahia e te parau tumu.
Te
haapiiraa tumu
•
A faaö i teie mau faufaa i roto i te mau fare haapiiraa e te mau piha raveraa
òhipa no te haamau i te hoê uì itoito e te puai.
Te
mau täpaò faahiòraa
•
A hamani i te hoê täpaò e aore rä te hoê täpaò tei òomohia i roto i te mau òhipa
no te hiroà e te pöritita, èi haamanaòraa i te parau tumu. E tià te parau o Mäòhi
Nui, « Te parau tià, te faaroo âueue òre, te itoito » e riro mai èi reva no te
hiroà, te reo e te tiàmäraa pöritita. Hau atu i te hoê poroì, e riro te reira
èi ärataì no te hoê nünaa o tei faaoti päpü e päpaì i to rätou iho oraraa no
teie mahana e no a muri aè.
Te
mana o te parau i nià i te hiroà mäòhi i teie mahana, Te parau tià, te faaroo
âueue òre, te itoito.
E
riro te paraparauraa e te reo i te mau parau tumu no te " parau faufau no
roto mai i to tätou vaha " èi raveà no te àparauraa i te mau taata i roto
i te mau vahi taata e i te pae haapiiraa. Te haafaufaa nei te mau fare haapiiraa
e te mau fare raveraa òhipa i te tänoraa e te märamarama o te parau vaha no te
faahoì faahou mai i te mana o te taò. I roto i te pehe no teie nei tau, te vai
ra te mau ìrava na roto i te reo Mäòhi türuhia e te hoê faa-nehenehe-raa mau, o
te faahanahana ra i te parau mau e te tänoraa o te mau parau o te fenua iho. I
teie nei, te faaìte nei te mau faanahoraa no te mau peu tumu mai Te Fare
Iamanaha i to rätou iòa i roto i te reo mäòhi no te faaìte i to ratou tiàraa
taata e no te paturu i te faanahoraa o te mau mea e vai ra i roto i te feia âpï.
Na
te faaroo âueue òre e te huru pae värua âueue òre e faaàmu i te " faaroo
âueue òre " i te hoê huru pae värua o te faatuàti i te faaroo Maru Metia e
te mau peu tumu o te fenua. Ua faahiti faahou te hui-faaroo i te mau pure na
roto i te reo Mäòhi e te mau haamaitaìraa o te fenua, ma te haamanaò ia tätou i
te faaäuraa i roto pü ia Te Atua e te fenua. Ua niuhia te mau òhipa faaâpïraa a
te nünaa Mäòhi i nià i te tiàturiraa e, e paruru te hiroà o te mau tupuna i te
taata, ma te faatupu i te hoê manaò puai no te tiàturiraa. Na te mau ôroà e
faarahi, e haapuai i te tiàturiraa âmui i roto i te hoê ànanahi tiàmä.
E
ìtehia te hiòpoàraa tämau e te tiàraa o te huiraatira i nià i te mau fifi pöritita
e te tiàraa taata. Ua faatupu te òhipa ôpereraa i te mau mäòhi e ua haamatara i
te hoê ài-märö-raa no nià i te tiàmäraa e te faa-taaê-raa o te huiraatira. Te
hiòpoà nei te mau taìrururaa o te mau òire ïti e te mau peu tumu i te mau
faaotiraa a te huiraatira no te paruru i te fenua e te mau tiàraa i te pae o te
reo, ma te pätoì i te mau huru faanahoraa atoà. Te rave âmui nei te mau
täatiraa i te òhipa e te mau hoa no te mau nünaa atoà te mau fare haapiiraa
tuatoru no te haaparare i te mau taoà e te ìte, ma te faatäipe i te
ära-maite-raa no te haapäpü i te mana o te iho tumu.
Te
mau manaò täuturu no te tuatapaparaa e te haapiiraa i te mau päpaìraa moà, te
faaroo âueue òre, e te haapaò-maitaì-raa, ua päpaì-faahou-hia ia i roto i te
mau päpaìraa moà : Te mau himeneraa e te mau ârueraa i roto i te mau fare
pureraa no te haamaitaì i te mau parau. I nià i te mau ìri àmuraa maa i nià i
te mau ôroà a te mau tupuna e to rätou tiàraa i roto i te Ètärëtia o te fenua
iho, te vai ra te mau faanahoraa hiòpoà i te mau tià mana tei mäìtihia no te
haapäpü i te ìritiraa o te Mäòhi i roto i te mau ture e te mau ôpuaraa i te pae
no te hiroà tumu. E faatupu teie mau puai i te hoê oraraa no teie mahana e no a
muri aè i reira te mau Mäòhi atoà e riro ai èi taata tei tià no te faahoì mai i
to tätou tiàraa taata e no te faaherehere i ta tätou faufaa âià.
Tuatapaparaa
i te àravihi o te reo i te taò Itoito.
Taò
tumu, ara, ito, òhipa teie no te maitaì e te haapaò-maitaì-raa tämau e te
faaöraa atu ia na i roto i te òhipa. I roto i te hoê tupuraa i te pae värua
aore ra i te pae vaamataèinaa, te itoito e faaäuhia i te hoê tiàraa o te
vai-ara-raa itoito, te hoê hinaaro o te âau e häroàroà e te òhipa.
Taò
haa ia vai ara noa, ia itoito, ia vai ara noa èi parau haa, te faaite nei te itoito
i te hoê huru tämau, eiaha rä te hoê noa òhipa no te hoê noa taime. Haamanaò
mai i te vai-ära-raa i te pae värua i roto i te mau ìrava mai te Ruta èv. Pene 12
ìrava 37, i reira te mau tävini e tiaì maite ai i to rätou Fatu.
Te
Taò e mea ànaanatae, no te hoê taata e aore rä, no te tahi mea, i reira e faaäuhia
ai i te mea e faaära, e faaitoito, e aore rä, e faaära i te ära-maite-raa. I
reira e riro èi haapiiraa, èi parau töhu, aore ra èi tupuraa o te faaitoito
faahou i te itoito no roto mai i te âau e te värua.
I
roto i te tätararaa i te taò ra itoito, te vai ra te hoê taò puai e te na nià
iho noa na roto i te reo Mäòhi, tei täai-pinepine-hia i te mau hau o te
âmui-âmui-raa aore ra te faahoì-faahou-raa i te pae värua. I roto i te hoê pehe,
e ìtehia te reira e haamatara i te mau òhipa, te äraraa, e te momoàraa i roto
pü i te huiraatira.
Itoito
: Mata ära, tuàti i te tau.
1.
I roto i te Ruta èv. Pene 21 i te ìrava 36 te tïtau nei i te ära-tämau-raa : "
No reira a ära i te mau taime atoà ; a pure ia ìtehia e, e mea tiàmä tätou no
te àpe i te mau mea atoà e fatata i te tupu mai i te mau taime ìte-òre-hia... I
ô nei, a faaitoito ia vai ära noa, a faaitoito ia tuàti i te piiraa a Ietu ia vai
ära noa eiaha noa i te mau òhipa no rapaeàu mai, i te oraraa atoà rä, te pure e
te tiàturiraa.
2.
Te hoê hohoà no te hoê pehe i nià i te Itoito.
Faahoìraa
:
Itoito,
e ìte i te taime itoito, e ao tahito
Vaehaa
1 :
E
haerea i te ära parau mau
E
na ô mai te reo aroha
E
ìte òri i te hoê manaò itoito, e tiàraa te here
Faahoìraa
Vaehaa
2 :
A
haere i mua i te mätahiti
E
tïtau i te tiàraa maitaì
Te
òto roa, te òto i nià itoito, e tä te ora
Faahoìraa
3.
A tuàti i te hoê taò Mäòhi i te 'tau'
Te
faataa nei te " tau faafaaearaa " i te taime, te tau, te taime tano.
Ua riro rätou päatoà èi ânoìraa : te vai-ära-raa i te tau, te vai-ara-raa o te
âau.
Pehepehe.
I raro aè i te
marumaru o te mataì,
E tià mai te taò
mai te àahiata i nià i te moana üri e täòto ra,
E na te reira e
horoà mai i te manaò o te parau tahito ra,
Te tiàraa o to tätou
oraraa.
Ia
tiàtaro-päpü-anaè-hia i roto i to tätou âau,
E
riro mai te faaroo èi fare möri o te ärataì i te vaa tätaìtahi
Ia
täpoì anaè te pö i te faaroo tämau,
Te
tiàtaro i raro roa i te värua o te taata nei
Ia
au i te hiòraa ùnaùna, e vai ara noa te mata i te mau hihi o te mau fetià,
I
te mau muhumuhu o te tai roto.
Te
mätaìtaìraa i te mau hohoà teäta,
Te
mau hohoà no te mäòhi i reira te tiàturiraa E ori ai i te òhuraa o te ao nui.
E
toru möri purapura, o te türaì i to tätou täahiraa âvae i nià i te parau paari,
Te
faaroo âueue òre, te itoito i roto i te mau mea atoà
O
te faateitei i te auahi o Mäòhi Nui,
Te
teòteò nei i to na tiàmäraa.
Teraì òr. Faatura.
