Märeto 6.7-13. " Te mori no te tiàturiraa "

 

Tāpati 14 no Tiurai/Paroro Muri 2024.

" Te mori no te tiàturiraa "

Mau taiòraa.

Taramo 85

1 Na te Mënätehe. E Taramo na te tamarii a Tora.

2 Ua hämani maitaì mai òe, e te Fatu, i to òe ra fenua; ua faahoì mai òe i te tïtï o Iatöpa ra.

3 Ua faaòre òe i te hara a to mau taata ra, e ua täpoì òe i to rätou ìno. Tera.

4 Ua faaòre òe i to òe ra riri, e ua tïoi ê atu ra òe i te ûàna o to òe ra riri.

5 E teie nei, e haafäriu òe ia mätou, e te Atua e ora ai mätou nei, e ruri ê atu hoì òe i to riri ia mätou nei.

6 E riri mai ä òe ia mätou, e a muri noa atu? E tämau ä òe i to riri e tae noa atu i te mau uì atoà ra?

7 Eita änei òe e faaanaanaea mai ia mätou, ia òaòa to mau taata ia òe ra?

8 E faaìte mai, e te Fatu, i to òe ra aroha, e hö mai i te ora na òe ia mätou nei.

9 E faaroo na vau i ta te Atua ra, ta te Fatu e parau mai. Te faaìte mai ra o ia i te maitaì no to na ra taata,  to na ra feiä moà, eiaha rä rätou ia färiu faahou i te ìno ra.

10 Te fätata mai ra te ora na na i te feiä i mataù ia na ra. E faatupu o ia i to na hanahana i to tätou nei fenua.

11 O te aroha e te parau mau, ua färerei ia räua; o te parau tià e te hau, ua hohoì räua.

12 E tupu mai te parau mau no roto i te fenua, e hiò mai hoì te parau tià mai te raì mai.

13 Na te Fatu hoì e horoà mai i te mea maitaì, e hotu mai ä hoì to tätou fenua.

14 E nä mua ia na te parau tià i te haere, e na te reira e faaìte mai i to na haereà.

Àmota 7.12-15.

12 Ua parau mai ra Àmatia ia Âmota, E tërä ra hiò e, e haere, e maùe ê atu òe i te fenua ra o Iüta, a àmu ai i te mäa i reira, e ei reira a tohu ai.

13 Eiaha rä òe e tohu faahou ia Pëtera nei e vähi moà ia no te arii, e te hiero no te pätireia nei.

14 Ua parau atu ra Âmota, nä ô atu ra ia Âmätia, E ère au i te perofeta, eere atoà hoì au i te tamaiti a te perofeta; e faaàmu puaatoro hoì au, e haaputu tütämino hoì;

15 ua rave mai ra te Fatu ia ù a pee haere ai au i te nana ra, e ua parau mai ra te Fatu ia ù, A haere a tohu i to ù mau taata ia Ìteraèra.

Èfetia 1.3-14

Te hämani maitaì a te Atua mä te Metia

3 Ia haamaitaìhia te Atua te Metua o to tätou Fatu ra o Ietu Metia, o tei haamaitaì mai ia tätou nei, i te mau maitaì atoà o te Värua i te ao ra, i te Metia nei:

4 o ia i mäìti ia tätou i roto ia na hou te tumu o teie nei ao ra, ia riro tätou ei feiä moà e te hapa-òre i mua i ta na aro mä te aroha;

5 e ua haapaò ätea noa ia tätou, ia riro ei tamarii tävai na na iho ia Ietu Metia ra, i te haapaòraa i te hämani maitaì o to na iho ra âau.

6 Ia haamaitaìhia to na aroha mau hanahana ra, i riro ai tätou ia na èi feiä ìtehia mai i roto i ta na Tämaïti here ra.

7 No na i noaa ai te ora ia tätou i to na ra toto, i te hara i faaòrehia nei no te rahi o to na ra aroha mau:

8 o tei faarahi-roa-hia e ana ia tätou nei, mä te paari rahi, e te haapaò maitaì.

9 E ua faaìte mai ia tätou i te parau àro ra o to na ra hinaaro, to na ra manaò hämani maitaì i ôpuahia e ana i roto ia na iho,

10 e ia tae i te tuuraa parau i te hoperaa mau o te mau tau ra, e âmui ai o ia i te mau mea atoà i te Metia ra, to te raì, e to te ao nei, èi ia na.

11 E e tufaa hoì ta mätou i noaa ia na, o mätou i oti i te haapaò-ätea-hia i te ôpua no na no tei rave i te mau mea atoà nei, ia au i te ôpua a to na iho âau.

12 Ia riro mätou nei ei ârueraa i to na ra maitaì, o mätou o tei tiàturi i te Metia i mütaa iho ra.

13 O ta òutou atoà hoì i tiàturi, i te ìteraa aè òutou i te parau mau, i te Èvaneria ra o to òutou ora: e òutou atoà hoì i faaroo, i täpaòhia òutou e ana i te Värua Maitaì i parauhia mai ra,

14 o të faaìte ia i ta tätou tufaa e tae noa atu i te ora mau o to na ra taata i hoohia ra, ia haamaitaìhia to na hämani maitaì.

Märeto 6.7-13.

Te tono-raa-hia te tino àhuru mä piti

(Mät 9,35; 10,5-15; Ruta èv 9,1-6)

6 vh Haere atu ra o ia nä roto i te mau ôire rii i reira iho i te haapii haereà.

7 Ua parau atu ra o ia i te tino àhuru mä piti e haere mai ia na ra, tätaìpiti atu ra i te tonoraa ia rätou. Ua tuu atu ra i te mana ia rätou ia vï te mau värua faufau ra;

8 e ua parau atu ra ia rätou: «E eiaha roa ei taoà ê e hopoihia i to rätou tere, maori rä o te räau turutootoo ra: eiaha ei pütë, eiaha ei mäa, eiaha ei moni i to rätou hätua/

9  Èi tïaa hoì ta òutou, e eiaha e piti pereue ia àhu.

10 Ua parau atoà atu ra o ia ia rätou: « Ia tomo noa atu òutou i roto i te tahi fare ra, e faaea atu i reira e reva noa atu òutou.

11 I te vähi rä aore rätou i färii mai ia òutou, e aore hoì e faaroo mai ia òutou, e ueue atu i te repo o to òutou âvae ia reva òutou ra, ei täpaòraa atu ia rätou.

12 Haere atu ra rätou, aò haere atu ra i te taata ia tätarahapa.

13 E tiàvaru atu ra hoì i räpae i te värua ìno e rave rahi, e ua faaora atu ra i te maì e rave rahi, mä te faatävai ia rätou i te monoì.

Heuraa Manaò.

Taramo 85, 8 E faaìte mai, e te Fatu, i to òe ra aroha, e hö mai i te ora na òe ia mätou nei. Ua riro te Taramo 85 èi pure no te faahoì-faahou-raa mai ia Ìteraèra, i te hämani-ìno-noa-raa-hia o ia e te feiä i pïhaì iho ia rätou i roto i te oraraa vaamataèinaa. Teie te tahi manaò e ärataì nei i teie pure ia au i te päpaìraa e te faahitiraa a te taramo :

-Mau ìrava 1 e tae i te ìrava 4 : Te faaìte nei te päpaì Taramo i to na mauruüru i te Atua no to na faahoìraa mai i te mau taata tei hopoi-ê-hia i rapae ia Ìteraèra to rätou fenua, to rätou àià e te faaòreraa i ta rätou mau hara Ua faaòre te Atua i to na riri, e to na pohehae e ua hoì atu ra i to na nunaa ra.

-Mau ìrava 5 e tae i te ìrava 7: Te täparu nei te papaì taramo i te Atua ia faaòre i to na riri, e to na pohehae e ia faahoì mai ia Ìteraèra. Te hinaaro nei o ia ia ora faahou te taata e ia òaòa i te Atua.

-Te mau ìrava 8 e te ìrava 9 : E faaroo maite te päpaì Taramo i ta te Atua e parau. Ua ìte o ia e ua faataahia te hau no te feiä e mätaù ra ia na, e te tiaì päpü ra o ia i te faaoraraa a te Atua.

-Te mau ìrava 10 e tae i te ìrava 13: E färerei te parau mau e te parau-tià. E tupu mai te parau mau mai nià mai i te fenua nei, e e pou mai te parau-tià mai te raì mai. E höroà mai te Atua i te mea maitaì, e e haere te parau-tià i mua ia na, èi mori türama i te èà tià.

-Te ìrava tumu, o te tahi ìrava faufaa roa aè, o te ìrava 8 ia : " E te Fatu, e faaìte mai ia mätou i to òe maitaì, e e höroà mai i to òe ora ia mätou nei. E pure haavare òre i te Atua ia faaìte mai i to na aroha, to na here e te faaoraraa i to na nünaa.

E pure haavare òre te ìrava 8 o te Taramo 85 i te Atua. Teie to na auraa :" E te Fatu, a faaìte mai na ia mätou i to òe maitaì e a höroà mai na ia mätou i to òe ora  " I roto i teie ìrava, te täparu ra te päpaì taramo i te Atua ia faaìte i to na aroha e to na here i to na nunaa. Te hinaaro ra o ia ia faaìte te Atua i to  na maitaì e ia faaora ia na. E faaìteraa te reira no te tiàturi i te Fatu, ia faahoì mai e e ia faaora. Te tumu parau o teie taramo, o te faaòreraa ia te Atua i te hara, ta te Atua e höroà na to na nunaa o Ìteraèra. Èita te feiä haapaò e feàa i to Na maitaì, e ìte atoà rä rätou i te teimaha o to Na riri parau tià i nià i to Na mau taata hara. Oia ia, e mea maitaì te Atua ; Èita anei o ia e faaòre i te hara? E mea moà atoà rä o Ia, te parau-tià e te parau mau, nahea ia o Ia i te upootià i nià i te hoê noaè hara ? Te maitaì e te parau mau, te parau-tià e te hau, teie mau huru hanahana, tei òre i tuàti i te hiòraa a te taata nei i te faaìteraa a te  ìrava 11. I nià i te tätauro, te ìte nei au i te hara i te faautuà-raa-hia, te faatià-raa-hia te parau-tià, te aroha i höroà-noa-hia mai i te faaìteraa a Pauro i to Roma pene 5 ìrava 21 Roma pene 5 ì te mau ìrava 15 e tae i te ìrava 21. Te au-maite-raa hanahana,  E hia rahiraa taata ma te òre e ìte i teie vahi färereiraa faahiahia mau o te tätauro, e manaò hape roa ia to òutou no nià i te Atua Te hinaaro nei rätou e ìte i roto ia Na i te hoê haaväraa ètaèta, ma te faariro i ta Na mau mea i hämani èi mea au-roa-hia e rätou. E aore rä, te fëruri nei rätou i te hoê " Atua maitaì ", o te färiihia no te mau hara, e mea òhie roa no rätou ia mauruüru i te mau manaò maitaì e i te mau tautooraa no te rave maitaì i te reira i te mau manaò e ateä ai i te aroha e te here o te Atua faatupu Maitaì.

Àmota 7, 15 ua rave mai ra te Fatu ia ù a pee haere ai au i te nana ra, e ua parau mai ra te Fatu ia ù, A haere a tohu i to ù mau taata ia Ìteraèra.

Àmota i te pene 7 i te mau ìrava 12 e tae i te ìrava 15 päpaìhia te hoê âparauraa i rotopü i te perofeta Àmota e te tahuà ra o Amatia no Pëtera. Teie te hoê hiòraa ia au i teie âparauraa:

Te mau ìrava e faatià ra: Te ani ra o Amatia, te hoê tahuà no Pëtera, ia Àmota ia faaruè ia Pëtera e ia tohu i te tahi atu vahi, no te mea e vahi moà o Pëtera. Ua pähono o Àmota ma te faataa i to na toroà tohu.

I ropu i te ìrava, e aore rä te täviri : E mea faufaa te ìrava 15. Te faaite nei o Àmota e, ua ärataì te Fatu ia ù i muri i te nana, e ua parau mai ra te Fatu ia ù, a haere, a tohu i to ù mau taata o Ìteraèra. Te faaìte ra te reira i te piiraa hanahana ia Àmota ia riro èi perofeta noa atu to na haehaa e te veve i te oraraa vaamataèinaa.

Te tahi parau faaitoito i teie âparauraa : Te haapäpü nei teie ìrava e e mäìti te Atua i te mau taata manaò-ore-hia ia rave i to Na ra hinaaro. Ua riro mai o Àmota, te hoê tiaì mämoe òhie, èi perofeta puai. Te poroì, oia hoì e na nià aè te auraroraa i te piiraa a te Atua i te mau taìrururaa taata. Àita e nünaa e tià e âpe i te haaväraa a te Atua, te faaìte ra o Àmota e o te mau nünaa atoà te tumu o ta rätou mau òhipa i nià i to rätou taata-tupu. Èita te nounou taoà e te parau-tià òre i te pae no te oraraa vaamateìnaa e haamauruüruhia. Te parau-tià e te paieti, ua faahapa o Àmota i te mau hara a Ìteraèra, tae noa atu te haamoriraa ìtoro, te vahavaha i te feiä veve, e te taìäta. Te tahi parau poroì, e piiraa ia no te tätarahapa e no te täuiraa i te pae oraraa âmui. Te faahaamanaò mai nei te puta a Àmota ia tätou i te faufaa o te parau tià, te aroha e te haapaò i te Atua. Te ìte-noa-hia ra ta  na poroì i teie mahana, ma te tïtau manihini i te taata atoà ia hiòpoà i to rätou iho haerea, i te mea o te mori türama te reira i te èà. Ua haamauhia te puta a Àmota i te tënetere vaù hou te Metia, te hoê tau ârepurepu i roto i te àamu o Ìteraèra. Teie te tahi mau tuhaa o te àamu, te tuhaa fenua, i reira te perofeta Àmota i te oraraa, tei te tau no te faatereraa a Ieropoama II e arii no Ìteraèra, ua tohu o Àmota i te roaraa no te faatereraa ruperupe a Ieropoama II. Tera rä, noa atu te ruperupe o te tereraa faufaa, tei roto te fenua i te toparaa i te pae faaroo e i te pae oraraa no te taata tätaì tahi, ua puai i roto i te mau täpihooraa.

I vai mai ai te haamataùraa a Atura, ua haamataùhia o Ìteraèra e to na mau taata  puai e ora ra no te pae àpatoèrau, no Atura. Ua ìte aè ra o Àmota i teie haamataùraa e fatata mai ra, tera rä, e au ra e aita te huiraatira i tauà rii noa aè i te reira. I tiàorohia te tätarahapa, ua faahapa o Àmota i te mau òhipa tià òre i roto i te oraraa vaamataeinaa, te òhipa viivii, te hämani-ìno-raa i te taata rii, e te haapaò-òre-raa i te mau faaueraa a te Atua, e piiraa ia tätarahapa e ia hoì mai i roto i te haapaò ia maitaì te oraraa âmui. Ua tïtauhia o Àmota ia poro i te parau-tià e te paieti i roto i te hoê tupuraa  te mau mea ruperupe e te mea i haaparuparu te nunaa Ìteraèra i te pae i te faaroo. Te täno noa ra ta na poroì i teie mahana, ma te haamanaò mai ia tätou i te faufaaraa ia auraro e ia aroha ia vëtahi ê.

Èfetia 1, 4 o ia i mäìti ia tätou i roto ia na hou te tumu o teie nei ao ra, ia riro tätou èi feiä moà e te hapa-òre i mua i ta na aro mä te aroha;

Te Èpitetore a Pauro i to Efetia, o te hoê ia rata faauruahia e te âpotetoro ra o Paulo, tei faataehia i te huiraatira Marü Metia no Efetia, e no Mäòhi Nui. Teie te tahi tätararaa poto no nià i te Efetia pene 1 i te mau ìrava 3 e tae i te ìrava 14 e te ìrava i tumu :

Te mau haamaitaìraa i roto i te Metia pene 1 i te mau ìrava 3 e tae i te ìrava 14, e haamata o Pauro na roto i te haamaitaìraa i te Atua no te mau haamaitaìraa värua i niniihia i nià i te feiä faaroo i te iòa o Ietu Metia. Te faaite ra o ia e, ua mäìti te Atua ia tätou hou te faatumuraahia te ao nei ia riro èi mea moà e te tiàmä i roto ia Na. E ìtehia te ìrava tumu i te ômuaraa o teie tuhaa, i roto i te Efetia pene 1 ìrava 4 : Mai ta Na i mäìti ia tätou i roto ia Na hou te faatumuraahia o teie nei ao.

Hoêraa i roto i te Metia pene 1 i te mau ìrava 15 e tae i te ìrava 23, Te faaìte ra o Pauro i to na mauruüru no te faaroo e te here o to Efetia. E pure o ia ia haamäramaramahia te mata o to rätou âau, ia marämarama rätou i te tiàturiraa o ta rätou mau piiraa e te rahi o te faufaa àià i roto i te Metia. Te haapäpü ra Pauro i te mana teitei roa aè o te Metia, o na hoì te upoo o te ètärëtia. Te tauturu nei te Èpitetore i to Efetia i te hoêraa o te feiä tiàturi i te Metia, te maitaì o te Atua, e te piiraa ia ora i te hoê oraraa âpï i roto i te Metia i tiàfaahou mai i roto i te Ora Mure Òre. Ua tuuhia mai teie maitaì i nià ia tätou i roto i te ao nei, e ua riro to na toto èi tumu no te faaòreraa hara e no te faatiàmäraa ia tätou i te ruuruuraa o te hara Efetia pene 1 ìrava 7. E ìte-atoà-hia te taoà rahi o te färii maitaì te tiàmä e te faatiàmäraa a te Atua i roto i te parau no te paari e te ìte i ta Na i tuu mai i nià ia tätou na roto i te vaiihoraa ia tätou ia tomo i roto i te parau huna o to Na hinaaro i te faaìteraa a te Efetia pene 1 i te ìrava 9, ua riro te täatoàraa o te reira èi tuhaa no te ôpuaraa mure òre ta Na i ôpua. i roto i te Metia, ma te rave i te òhipa i te taime ua tae mai te îraa o te mau tau i faataahia, oia hoì, o tei faaìte mai ia na ra i te mau mea atoà i nià i te fenua nei e i nià i te raì  Efetia pene 1 ìrava 9. Tei roto ia na tätou, oia hoì, te feiä tei faataa-atea-hia mai te äu i te ôpuaraa a te Atua, o te rave i te mau mea atoà mai te äu i te ôpuaraa o to na ra i hinaaro Efetia pene 1ìrava 11, ua mäìtihia tätou ia riro èi faturaa i te àià hanahana ; i te pae hopeà ua päpaì te taata päpaì e te mau taata ta na i päpaì, te feiä o tei tiàturi i te Metia i mua ra, ia tätou e faaâpï i te ârueraa i te hanahana o te Atua mai ia tätou oia hoì, te feiä i faafariu-âpï-hia o ta na i päpaì atu; no te mea o tätou atoà, o tei faaroo i te parau mau, te mau parau âpï òaòa no to tätou faaoraraahia, ua tuu i to tätou tiàturiraa i nià ia na, e ua täatihia atu i te Varua Moà no te fafauraa tei riro èi faufaa àià hope roa i te mau tau i muri nei, ia hope roa te faaoraraa mai roto mai i te taoà tei hoohia mai e te Atua. Faaorahia na roto i to na toto : e tätarahia te parau na roto i te faanahoraa tutia a te àti Iuta. Te toto o te ora ia ia au te faaìteraa a te puta Revitito i te pene 17 i te ìrava 11, e e täpaò te reira no te püpüraa i te mau ora atoà i te Atua ra. E püpü te taata, eita e tià ia na ia püpü i to na ora no te Atua, na roto i te òhipa a vëtahi ê, i te hoê ora ànimara ìno òre, e to na iho ora, mea na roto ia i te tämataraa i te faataa i to na iho ora.

Märeto 6, 7 Ua parau atu ra o ia i te tino àhuru mä piti e haere mai ia na ra, tätaìpiti atu ra i te tonoraa ia rätou. Ua tuu atu ra i te mana ia rätou ia vï te mau värua faufau ra;

Te faaìte mai nei te Èvaneria i päpaìhia e Märeto i te hoê mau ìrava i reira to Ietu tonoraa i te Tino Àhuru Mä Piti no te hoê òhipa Veà Tono. Teie te hoê faahitiraa parau no nià i te Märeto pene 6 i te mau ìrava 7 e tae i te ìrava 13. Ua pii o Ietu i na Àhuru mä Piti Âpotetoro e ua tono ia rätou i roto i te hoê täpura òhipa päpü maitaì i te haapäreraa i te hanahana o te Atua, ua vï te mau värua faufau ra, ia au i te hoê haapäpü-maitaì-raa ta te mori o te tiàturiraa i türama. Te faanaho nei o Ietu i te raveà e tià i te hoê veà tono ia òhipa i roto i to na tere. E faaruè rätou i te mau faaòhiparaa i te mau taoà e faataupupü ia rätou e aore ra te mau òhipa e faataere i to rätou tere: aita e faraoa, aita e pute, aita e moni. E taìtaì noa rätou i te hoê räau e te tämaa. Te haapäpü ra teie huru faanahoraa ia òhie i te tiàturi i te ärataìraa a te Atua. Teie te tahi  ìrava faufaa e faahitihia nei e Märeto i te pene 6 i te ìrava 7 Ua parau atu ra o ia i te tino àhuru mä piti ra, e ua tono atu ra ia rätou ra, ua tuu atu ra ia rätou ra, ia mana rätou i nià iho i te mau varua viivii ra. E tïtauraa teie i te òhipa Veà Tono Marü Metia i te ôhie, i  te tiàturi e te faarooraa i te Atua i te mea e tonoraa rü e faanahohia nei e Ietu. Aita te àravihi i täaihia i teie  mau raveà materia, tei te faaroo rä e te auraro, o tei parauhia te mori no te tiàturiraa. Ia faauru teie ìrava ia tätou i roto i ta tätou iho täviniraa i te Patireia o te Atua. I te mätahiti hopeà o te täviniraa a Ietu, e täpaò o  Märeto i te pene 6 i te haamataraa o te piti o te mätahiti no te täviniraa a Ietu i Tarirea, ma te hoê tütonuraa i nià i te tiàraa pipi.

1-Te tiàraa pipi : Ua riro teie puè tau èi tau no te haapuairaa i te haapiiraa a te taata iho no nià i te tiàraa pipi, ma te haapäpü i te tiàraa mätamua o te haapiiraa i nià i te mau temeio.

2-Te faafaaearaa i te pae värua: Te tïtau-manihini-hia ra te mau pipi ia haere e faafaaea e ia faaâpï ia rätou iho i muri aè i te hoê tau haapiiraa puai mau.

3-Faaäuraa i te mau òhipa i tupu: Te manaòhia ra e ua tuea te mau faatiàraa a Märeto e te mau òhipa i tupu i roto i te àamu, ma te ìte i te mau reni mätamua o te àamu o Ietu.

4-O vai o Ietu: Te haapäpü ra o Märeto te tahi manaò e o Ietu te Metia e te Tämaïti a te Atua, o tei faaìtehia to na haerea mai na roto i te mau parau tohu no te Faaauraa Mätamua.

5-Te Patireia o te Atua: Te haapäpü ra te èvaneria i te haapiiraa a Ietu no nià i te Patireia o te Atua, no teie nei e no ä muri aè, e te tïtau manihini nei i te feiä faaroo ia tomo mai i roto na roto i te faaroo e te tätarahapa.

6-Te täviniraa e te tutia: Te faataa ra Märeto ia Ietu mai te hoê tävini e mauiui ra, ma te haapäpü i ta na täviniraa miimii òre e ta na tutia hopeà i nià i te tätauro no te faaora i te huitaata.

7-Te faaroo e te òhipa : Te faaitoito nei te èvaneria i te feiä taiò ia pähono i te piiraa a Ietu ma te faaroo itoito, tei faaìtehia na roto i te mau òhipa no te here e te täviniraa ia vëtahi ê.

Teie mau tumu parau i roto i te faatiàraa no te horoà i te hoê marämaramaraa hohonu no nià i te oraraa e te òhipa veà tono a Ietu. Ua parau atu ra o Ietu i te Tino Àhuru Mä Piti ra; No reira ua haamata o ia i te tono tätaì piti ia rätou i roto i te hoê òhipa veà tono. Na Ietu e pii ia tätou e e tono ia tätou i roto i te òhipa veà tono. I roto i te tahi atu aòraa, e parau o Ietu i ta na mau pipi, E ère o òutou tei hinaaro mai ia ù; Etera pene 15 i te ìrava 16 E mea mahanahana, e hopoià rahi atoà rä ia ìte e, na Ietu i tono mai ia tätou. Ua ìte atoà tätou e, e ère o tätou anaè, e haere mai Ietu na muri iho ia tätou, na na e amo e e horoà ia na iho na roto i ta tätou mau òhipa e ta tätou mau parau. Ua faaue atu ra o ia ia rätou eiaha e rave i te hoê mea i nià i te purümu, i te hoê noa rä räau ; aita e faraoa, aita e pute, aita e moni i roto i to rätou hätua. E ère noa te veve o te âpotetoro i te veve i te pae materia, te faaite atoà ra rä te reira e te vai ra ta tätou taoà i roto i te mau färii paruparu. Eiaha tätou e faahua e haapütapü i te âau o te taata i ta tätou iho mau täreni, to tätou àravihi aore ra to tätou àravihi i te haapäpü i te manaò. I te taime mau tätou e ìte ai e mea veve tätou e ìtehia ai te Atua e òhipa na roto ia tätou. Ia paruparu anaè tätou e riro ia tätou èi mau taata puai e te taoà rahi i roto i te aroha te here o te Atua, o ta Pauro ia e parau mai nei ia tätou. Ua tiàvaru rätou e rave rahi mau tëmoni, ua faatahinu i te mau taata maì e rave rahi e tei faatävaihia e te monoì, e ua faaora ia rätou.

Te ite nei te mau âpotetoro i te hotu o ta rätou òhipa, te mau hotu ìte-mata-hia o te òhipa a te Atua na roto ia rätou. I te tahi atu mau taime, èita te Atua e vaiiho ia tätou ia ìte e aha ta na e òhipa ra i roto i te âau aore ra i te mau manaò atoà ta tätou e pätoì noa i te mau poroì a te Atua. I roto i teie mau ìrava, te na ô faahou ra o Ietu e: E tena na, e pätoì rätou i te färii mai ia òutou, e te faaroo mai ia òutou, a haere, a ueue atu ai i te repo i to òutou àvae. Tera rä, ua faaoti o ia ma te maere e, e riro ia èi ìteraa päpü no rätou. Te òhipa anaè e ravehia na roto i te iòa o te Atua o te hoê ia faaìteraa, noa atu e aita tätou e färii i te färii-poupou-raa. Ei Marü Metia, ua riro to tätou oraraa èi ìte tämau, noa atu e ua ìte tätou i te reira aore ra aita.

Te âparauraa e te Metia, E te Fatu, te pii mai nei òe ia ù ia òhipa i ta òe täviniraa. Teie au, A faariro ia ù èi ìte no ta òe Parau Mataì, ei mauhaa no to òe here, a tono ia ù i te vahi e hinaarohia e te taata.

Faaotiraa, No te rave i te hoê òhipa e tià ai i te Atua ia haapütapü i te âau na roto i to ù ìteraa päpü.

 

Mau taiòraa Turu.

-Taramo 85, 8 E faaìte ai, e te Fatu, i to òe ra aroha, e hö mai i te ora na òe ia mätou nei.

-Àmota 7, 15 ua rave mai ra te Fatu ia ù a pee haere ai au i te nana ra, e ua parau mai ra te Fatu ia ù, A haere a tohu i to ù mau taata ia Ìteraèra.

-Èfetia 1, 4 o ia i mäìti ia tätou i roto ia na hou te tumu o teie nei ao ra, ia riro tätou ei feiä moà e te hapa-òre i mua i ta na aro mä te aroha;

-Märeto 6, 7 Ua parau atu ra o ia i te tino àhuru mä piti e haere mai ia na ra, tätaìpiti atu ra i te tonoraa ia rätou. Ua tuu atu ra i te mana ia rätou ia vï te mau värua faufau ra;

Faaitoitoraa.

Taramo 85:8: Ua riro teie taramo èi pure no te faahoì-faahou-raa mai ia Ìteraèra i to na àià, areà te mau taata täpiri ra, te hämani-ìno-noa-hia ra ia. Te na ô ra te ìrava 8 e, " Aore roa hoê o te mau atua e au ia òe, e aore roa e mea e àifaïto i ta òe mau òhipa ". Te faaìte ra te reira i te rahi e te ôtahi o te Atua, ma te haapäpü e èita te tahi atu atua e nehenehe e faaäuhia ia Na. Te färii ra te päpaì taramo i te puai e te hau-ê-raa o te Atua.

Àmota pene 7 ìrava 15 : I roto i teie ìrava, te pähono ra te perofeta Àmota ia Amatia, te tahuà no Pëtera, tei ani ia na ia faaruè i te fenua. Te parau ra o Àmota e, e ère o ia i te perofeta na roto i te òhipa toroà, ua piihia rä o ia e te Atua ia tohu. Te parau nei te ìrava 15, " ua ärataì mai ra Iehova ia ù i muri i te nänä, e na ô mai ra te Fatu ia ù, A haere, a tohu na i to ù mau taata o Ìteraèra ". Te faaìte ra te reira i te piiraa hanahana o Àmota e to na haapaò i te faatupuraa òhipa a te perofeta.

Èfetia pene 1 ìrava 4: Ua päpaì te âpotetoro o Pauro i to Èfetia, ma te faaitoito ia rätou i roto i to rätou faaroo. Te parau nei te ìrava 4, « Na na [te Metia] i mäìti ia tätou hou te faatumuraa o teie nei ao, ia moà e ia vai parau-tià noa tätou i mua ia Na ». Te haapäpü nei te reira i te aroha mau o te Atua e to tätou tiàraa i roto i te Metia, tei mäìtihia e tei haamoàhia e te Atua Nui Tumu Tahi.

Märeto pene 6 ìrava 7 : I roto i teie ìrava, te tono nei o Ietu i ta Na mau pipi i roto i te hoê faatupuraa òhipa. Te na ô ra te ìrava 7 : " Ua pii atu ra o Ia i te tino àhuru ma piti ra, e ua tono atu ra ia rätou, âpipiti iho ra; ua horoà oia ia rätou i te mana i nià i te mau värua viivii ". Te täpaò ra te reira i te haamataraa o ta rätou täviniraa e te haapäpü ra te reira i te mana ta Ietu i horoà atu no te faaora e no te tiàvaru i te mau tëmoni.

 

Pehepehe.

Tiaìturu.

" Te mori no te tiàturiraa "

 

E te Fatu, e parau mai òe ia ù, e te haehaa e te veve,

Te tiàturi nei to tävini ia òe.

I te mau mahana atoà te pii nei au ia òe,

E te Atua o te faaora mai nei,

Te tià nei ta ù värua i nià ia òe, i te puna no te òaòa.

 

Ua piihia te hoê perofeta, eiaha na roto i te mäìtiraa,

Na te Atua rä, ua tià mai o Àmota, tei mau i te parau mau.

Te parau nei o ia i te parau no te hau,

No te tiàturiraa no to na mau taata,

Ma te ärataìhia e te Ora Mure Òre, te tumu Mure Òre.

 

 Hou te faatumuraahia o teie nei ao, ua mäìti te Atua ia tätou,

E mea moà te parau-tià  i roto i te Metia.

Ua haaàti to Na aroha ia tätou, to na here hope,

I roto i te hoêraa o to tätou âau, ua päpaìhia to na iòa.

 

Ua tono Ietu i ta na mau pipi, e toopiti i te pupu,

Ma te mana i nià i te mau värua viivii.

Te hanahana, te faaoraraa maì e te faaroo,

Ua haere raua i mua, e mau veà no te tiàturiraa, e mau veà tono.

 

Pehepehe.

Te Pupu  Tino Àhuru Mä Piti.

Märeto 6:7-13.

 

Ua pii Ietu i te Tino Àhuru Mä Piti, tätaì piti,

Ma te horoà atu ia rätou te mana i nià i te mau värua viivii.

Aita e faraoa, aita e pute, aita e täuiraa i roto i to rätou hätua,

E räau noa, e turu no to rätou tere.

 

I roto i te mau fare atoà ta rätou i tomo atu, e tià ia rätou ia vai noa,

Èi mau ìte no te parau mau.

Mai te peu e èita vëtahi ê e faaroo i ta rätou poroì,

E ueue rätou i te repo i to rätou âvae èi tufaa.

 

Te tätarahapa, o ta rätou ia pororaa,

Te tiàvaruraa i te mau tëmoni, te faaoraraa i te feiä maì.

Ua tuì te roo o te iòa o Ietu,

 Tei amohia e teie mau pipi, e mau veà tono itoito mau.

 

 

Teraì òr. Faatura.

 

 

 

Märeto 6.1-6. Te tämuta tei î te paari.

 

Tāpati 7 no Tiurai/Paroro Muri 2024.

ÔROÀ

Te tämuta tei î te paari

Taramo 123

1 Tire a te Moruta. Te nänä atu nei au i ta ù mata ia òe, e tei pärahi i nià i te mau raì ra.

2 Inaha, mai te mata o te mau tävini e hiò i te rima o to rätou ra mau fatu, mai te mata o te tävini vahine e hiò i te rima o ta na fatu vahine ra, oia atoà to tätou mata i te hiòraa i to tätou Atua i te Fatu ra, e ia aroha mai o ia ia tätou nei.

3 E aroha mai ia mätou, e te Fatu, e aroha mai ia mätou, ua faaî-mäite-hia to mätou värua i te parau faaìno.

4 Ua faaî-mäite-hia mätou i te parau faaìno. I te tähitohito a te feiä taoà ra, i te vahavaha o te feiä teòteò hämani ìno ra.

Ètetiera 2.2-5

2 E ua ö mai ra te värua i roto ia ù, ia na i parau mai ia ù ra, e ua faatià mai ra o ia ia ù i ta ù âvae, e ua faaroo atu ra vau ia na i tei parau mai ia ù ra.

3 E ua nä ô mai ra o ia ia ù, E te tämaïti a te taata na, te tono nei au ia òe i te tamarii a Ìteraèra i te fenua tähito mai, tei tähito mai ia ù ra: o rätou e to rätou mau metua tei faaroo taiàta mai ia ù, e tae roa aè nei i teie nei mahana.

4 Tähito noa ä rätou e te âau faaètaèta, te tono nei au ia òe ia rätou; e nä òe e parau atu ia rätou, Te nä ô mai ra te Atua ra o te Fatu.

5 E o rätou ia hinaaro i te faaroo mai, e ia òre hoì ia faaroo mai e ùtuafare tähito, mai ä rätou e ìte ä rätou e perofeta tei tae atu ia rätou ra.

2 Törïnetia 12.7-10.

7 E ia òre au ia teitei rahi hua i te rahi o tei faaìtehia mai ia ù ra, i tuuhia mai te hoê tara i roto i ta ù tino nei, e merahi na Tätani èi haavï mai ia ù, ia òre au ia teitei rahi hua.

8 E e toru hoì a ù aniraa atu i te Fatu i taua mea ra, ia faataa-ê-hia ia ù.

9 Ua parau mai ra rä o ia ia ù: «To ù nei maitaì a tirë ia ta òe: èi te paruparu e taa maitaì roa ai to ù püai. «E teie nei, e mea òaòa ia ia ù te ârue i to ù nei paruparu, ia vai mäite te püai o te Metia i nià ia ù nei.

10 E teie nei, e mea tià ia ù te paruparu, e te faaìno, e te àti, e te hämani ìno, e te ahoaho i te Metia nei: ia paruparu hoì au ra, te püai ra ia vau i reira.

Märeto 6.1-6.

Aita to Nätareta i tiàturi/färii ia Ietu

(Mät 13,53-58; Ruta èv 4,16-30)

1 Faaruè iho ra Ietu i taua vähi ra, haere atu ra i to na iho ôire e ta na mau pipi atoà.

2 E haapii atu ra o ia i roto i te tunato i te täpati, ua nä ô aè ra te feiä e rave rahi i faaroo ia na mä te mäere:  «No hea teie mau mea atoà a teie nei taata? E e aha teie nei paari i horoàhia mai ia na, i tià ai ia na ia rave i teie nei mau temeio.

3 E ère änei teie i te tämuta, te tämaïti a Märia , te taeaè o Iatöpo , e no Iote, e no Iüta, e no Timona E e ère änei tei io tätou atoà nei to na mau tuahine, Ìnoìno roa atu ra rätou ia na.

4 Ua parau atu ra rä Ietu ia rätou: E òre te perofeta e faaturahia i roto i to na iho ra fenua, i to na iho ra fëtii, e i to na iho ra ùtuafare.

5 Aita atu ra e tià ia na ia rave i te temeio i reira, maori rä i te tahi noa mau maì i faaorahia e ana i te tuuraa i ta na rima i nià ia rätou ra.

6 Maere roa atu ra o ia i to rätou tiàturi òre.

Heuraa manaò.

Taramo 123, 1 Te nänä atu nei au i ta ù mata ia òe, e tei pärahi i nià i te mau raì ra.

E pehepehe teie Taramo 123 o te faaìte ra i te tiàturiraa i te Atua noa atu te faaìnoraa e te vahavaha a te mau ènemi. Ua itoito te päpaì taramo i te faaìte i te hanahana o te Atua, i te puai i noaa i to na faaroo paruparu, te mau ènemi ta na e faahiti nei to na ia èreraa i te puai i te tahi mau taime no to na oraraa.  Teie te tähi mau manaò no nià i teie taramo:

Manaò tauturu: No to na mau manaò e te haavïhia ra o ia e to na mau ènemi, e färiu tià atu te päpaì taramo i nià i te Fatu i nià i te raì. E pee o ia i te haerea o te hoê tävini e tiàturi, a tiaì noa ai i te aupururaa e te pärururaa a te Atua. Noa atu e te vai ra te täpaò, e vai puai noa te tiàturiraa i te Atua. Teie taramo e au i te feiä faaroo atoà o te faaòromaì i te pätoìraa e te vahavaha a te feiä teòteò. Te tumu ia i nänä ai i to na mata i te raì, no te haapäpüraa i to na tiàturiraa i te vahi nohoraa o te Atua.

Te tahi ìrava tumu no te  Taramo 123 te ìrava 1ia :

Te faateitei nei au i to ù na mata i nià ia òe, o te pärahi nei i te raì ra.

Te faaite nei teie ìrava i te tiàturiraa i nià i te Atua, ma te ìmi ia Na i te faaoraraa e te pärururaa.

Te faaìno, o te hoê ia taò o te faahiti ra i te vahavaha, te haama, aore ra te haama i ravehia i nià i te hoê taata e ia vëtahi ê. I roto i te mau ìrava tauturu no te Taramo 123, te faaìte ra te reira i te manaò e te faaöoöohia ra aore ra te haafaufaa-òre-hia ra o ia e te feiä pätoì. Noa atu teie faaìnoraa, e färiu te päpaì taramo i nià i te Atua ma te tiàturi. Te faaìte ra te Taramo 123 i te ìrava 1 i te tiàturi i te Atua noa atu te faaìnoraa e te vahavaha a to na mau ènemi. Teie te tahi mau tatararaa taa ê o teie ìrava: Te faateitei nei au i to ù na mata i nià ia òe, o te pärahi nei i te raì ra. E färiu te päpaì taramo, ma te manaò e te haavïhia ra o ia e to na mau ènemi, i nià i to na mata i nià i te Atua i nià i te raì. E pee o ia i te haerea o te hoê tävini tiàturi, a tià noa ai i te aupururaa e te pärururaa a te Atua. Noa atu e te vai ra te faaìnoraa, e vai puai noa te tiàturi i te Atua. Te faaìte nei teie ìrava i te tiàturiraa i nià i te Atua, ma te ìmi ia Na i te faaoraraa e te pärururaa. Ua pii o Taravino tei tahi toa no te faatitiài-faro-faahou-raa i teie Taramo te hoê hohoà no te pure tei horoàhia mai e te Varua Moà no te Ètärëtia tei hämani-ìno-hia. No te päpaì taramo, o tei ìte i te mea e tià i te feiä haapaò maitaì ia tiaì no roto mai i te hoê ao faaöoöo e te ìno, ua päpaì o ia i teie himene no to na iho maitaì e no to na nünaa, o ta na i mätau e faaruru e rave rahi i te mau faahaèhaaraa e te mau hämani-ìno-raa huru rau, i te rima ihoä rä a to Atura e to Päpurönia. I te hoìraa mai o to Tämäria mai te faatîtîraa, e i te pae hopeà i to na purara-ê-raa e te àti o te mau mahana hopeà nei. No tätou atoà rä teie haapiiraa. Ia haapii anaè tätou i te faateitei i to tätou upoo i nià e ia hiò i nià, e au ia tätou ia päpü e te fatata mai ra to tätou faaoraraa ia au i te  Ruta Èv. I te pene 21 i te ìrava 28. Oia atoà i te Ìrava 1 no te Taramo 123. Te faateitei nei au i to ù na mata i nià ia òutou, o te pärahi nei i te raì ra. Ia fifi anaè te mau mea atoà i nià i te fenua nei, tei te raì anaè ia te tautururaa. Te faaìte nei te Taramo 31 i te mau ìrava 7 e te ìrava 8 : Te riri nei au ia rätou o te àti atu i te mau ìtoro faufaa òre ra, e o te tiàturi ia Iehova ra, E òaòa e òaòa vau na roto i to outou maitaì, no te mea ua ìte òe i to ù àti, ua ìte òe i te àti o ta ù nei varua. Te haamanaò mai ra teie taramo i te tiàturi i te Atua e te haapäpüraa o ta na pärururaa.

Ètetiera 2, 5 E o rätou ia hinaaro i te faaroo mai, e ia òre hoì ia faaroo mai e ùtuafare tähito, mai ä rätou e ìte ä rätou e perofeta tei tae atu ia rätou ra.

Te horoà mai nei te perofeta Ètetiera i te pene 2 i te mau ìrava 2 e tae i te ìrava 5 i te hoê hiòraa faahiahia mau no nià i te òhipa tohu a Ètetiera e te pähonoraa a te feiä e faaroo ra ia na. Teie te tahi mau manaò faufaa: Ua fänaò o Ètetiera, te hoê perofeta i hopoi-tîtî-hia, i te hoê ôrama no ô mai i te Atua ra. E tomo mai te Varua o te Atua i roto ia na e parauhia teie huru tupuraa òhipa e Mehoi e taò Mäòhi mau teie i vai noa na i roto i te mau päpaì  èi faatïtïàifaro i te Perofeta e e paraparau ia na. Parau poroì e tià no teie mahana : Ua tonohia o Ètetiera i te mau tamarii a Ìteraèra, te hoê nünaa ôrure hau. Noa atu ta rätou ôrureraa hau, e tià ia na ia faaìte atu i te mau parau a te Atua ia rätou. Te haapäpü nei te reira i te faufaa rahi no te haapaò-maitaì-raa i te òhipa, noa atu ä te pätoìraa. Te faaìteraa ia a te ìrava tumu Ètetiera pene 2 ìrava 5 : Noa atu e faaroo rätou e aore rä, aita, no te mea e ùtuafare ôrure hau teie, e ìte rätou e, tei rotopü te hoê perofeta ia rätou. E tià ia Ètetiera ia paraparau, noa atu e e faaroo mai rätou aore ra èita. Te haapäpü ra to na vairaa mai i te parau tohu. Èi haapäpüraa, ua piihia o Ètetiera ia poro i te parau mau, noa atu e e pätoìhia te reira. Te taì noa nei ä teie mau parau poroì i teie mahana, ma te faahaamanaò mai ia tätou i ta tätou mau hopoià ia faaìte i te parau mau, noa atu e, e ère i te mea ôhie. I roto i te hiòraa o te puta a Ètetiera, te taò e òhipahia o te feiä ia e pätoì i te hinaaro o te Atua e o te haapaò òre i ta Na mau faaueraa. E mau taata rätou o te pätoì nei i te mana moà e o te tämau noa nei i ta rätou ôrureraa hau. Ua tonohia o Ètetiera i teie nunaa ôrure hau no te faaìte ia rätou i te mau parau a te Atua, noa atu e èita rätou e hinaaro e faaroo ia na. Te hoê ara-maite-raa i te ora maitaì. Eiaha o Ètetiera e tärava faahou i nià i to na hohoà mata ; e tià ia na ia tià mai te mea e faaroo o ia i te reo o te taata aò. Te tïtau ra te piiraa a te Atua i to tätou àravihi taata ia ineine i te òhipa. E riro rätou i te pohe i roto i te hara e aore rä, e hitimahuta rätou i te hoê manaò hape, e te mea mätamua ta rätou e hinaaro maori rä, ia faatiàhia mai rätou mai roto mai i taua huru ra ; èi reira e tià ai ia rätou ia faaroo e ia haapaò. Te tiàraa i roto i te hoê tiàraa no te rave i te òhipa a te Fatu, ia au i teie huru, tei te huru ia o te hoê taata, o te haapaò-maitaì-raa ia na. E mata na tätou i te ìte e, te taime e tae mai ai te Fatu o te Fare, e ìriti ia tätou ia Na ra. E òhipa te Fatu na roto i te aru. Ua fäfau maoro o ia e, èita te mau tau e vai noa mai a vai noa ai te fenua, e e tono mai o ia i to na Varua i roto i te puè tau faatupuraa räau e e faaâpï o ia i te fenua. Te rave nei o ia i te òhipa i nià i te taata nei. Na na e tärai i te mana varua, te häroàroàraa e te here i roto i to rätou âau. Te mau täuihaa i faatanohia i te mau òhipa haapiiraa atoà o ta na e faahepo. E hopoì mai o Ia i te taata tei moè paha te hiroà, i roto i te pöiri i roto i te marämarama, e te tiàraa fifi roa aè i roto i to Na patireia, ia faaîhia ia tomo anaè mai te Varua o te Atua ora i roto i te ao varua e ia faaroohia te mau parau a te Manahope.

2 Törïnetia 12, 10 E teie nei, e mea tià ia ù te paruparu, e te faaìno, e te àti, e te hämani ìno, e te ahoaho i te Metia nei: ia paruparu hoì au ra, te püai ra ia vau i reira.

Te vai ra i roto i te rata a Paulo i to Törïnetia te mau haapiiraa hohonu. O Teie te tahi mau ìrava no roto mai i te  Törïnetia 2 pene 12 i te mau ìrava 7 e tae i te ìrava 10 : " E ia òre au ia faaahaaha i te teòteò, no te rahi o teie nei mau heheuraa, i tuuhia mai ai te hoê tara i roto i to ù nei iò, e merahi na Tätani, e e òre roa vau e teòteò. E toru taime to ù pureraa i te Fatu ia ìriti ê atu ia na ia ù nei. Ua parau mai ra rä o ia ia ù, E au maitaì to ù aroha ia òe, no te mea ua faatiàhia to ù mana i te paruparu; ia paruparu hoi au ra, e puai atoà ia vau. Te parau nei teie ìrava no nià i te tämataraa ta Pauro i faaruru, tei faahohoàhia e " te tara i roto i te tino nei ". Aita oia i amuamu, ua haapii rä o ia i te tiàturi i te aroha e te here o te Atua. E riro te paruparu o te taata èi vahi i reira te mana o te Atua e faaòhipahia ai. Te faaòhiparaa i te parau poroì i roto i te  Törïnetia 2 pene 12 i te mau ìrava 7 e tae i te ìrava 10 i to tätou oraraa i teie mahana e riro èi òhipa faufaa roa. Teie te tähi mau manaò no nià i te raveà e tano ai tätou i te faaòhipa i te reira:

1-Te haehaa e te türuìraa i nià i te Atua : Mai ia Pauro, te ìte nei ia tätou i te mau paruparu no te oraraa vaamataèinaa. Eiaha tätou e teòteò i ta tätou mau òhipa i rave, e tià rä ia tätou ia türuì i nià i te maitaì o te Atua. Ia faaruru tätou i te mau fifi, e pure anaè i te Atua ia tauturu mai ia tätou ia faaruru i te reira e ia tupu i te rahi i roto i to tätou faaroo.

2-Te ìteraa i te puai i roto i te paruparu: E ère te paruparu i te hoê manuïa-òre-raa, o te hoê rä raveà no te faaìte i te mana o te Atua iho. I reira tätou e ìte ai i to Na maitaì e to Na puai. I roto i to tätou mau taime paruparu, e mata na tätou i te ìmi i te aro o te Atua e ia ani ia Na ia haapuai mai ia tätou.

3-Hiòraa mure òre : Ua täpeà noa o Pauro i te hiòraa mure òre noa atu to na mau tämataraa. Ua taa ia na e no te hoê taime poto noa te mauiui i nià i te fenua nei. Oia atoà, e haamanaò anaè e no te hoê noa taime to tätou mau fifi i teie nei. Tei roto to tätou tiàturiraa i te Metia e i te ora mure òre.

4-Faaitoitoraa no vëtahi ê: E faaìte anaè tätou i teie poroì i te feiä e faaruru nei i te mau taime fifi. E faahaamanaò na tätou ia rätou e, ua navaì noa i te aroha e te here o te Atua e ìtehia to Na mana i roto i to tätou mau paruparu, e paruparu teie èita ra i te faatau e te hupehupe. Na roto i te faaòhiparaa i teie mau faaueraa tumu, e tià ia tätou e ora ma te faaroo hohonu aè i te ìte i te puai i roto i to tätou täaihonoraa e te Atua. E òhipa faufaa roa te faahoturaa i te haehaa i te mau mahana atoà o te haamaitaì i to tätou mau taairaa e o te päturu i to tätou iho tupuraa. Teie te tähi mau manaò no te tauturu ia òutou ia rave i te reira :

Te ìteraa e te färiiraa i to outou mau täôtiàraa: A haamata na roto i te hoê hiòpoàraa tià. A ìmi i to outou mau puai e to òutou mau paruparu. A färii i te mau faahaparaa maitataì e a hiò i te reira mai te hoê raveà no te haapii.

Faaòhipa i te faaroo-maitaì-raa: A faaroo no te taa i te auraa, eiaha noa no te pähono atu. A haafaufaa i te mau manaò o vëtahi ê. A faaite i to òutou haapaò maitaì e to òutou faatura i ta rätou mau hiòraa.

A haafaufaa i te mea e vai rai roto ia òutou : A haamanaò e, na te mau mäìtiraa tahito i täui i to òutou oraraa. A òaòa i to òutou mau haamaitaìraa i teie nei.

Tauturu ia vëtahi ê : A àtuàtu i te haehaa na roto i te täviniraa i to täuaro. A horoà i to òutou taime e to òutou àravihi.

A faaea i te faaäu ia outou ia vëtahi ê: E tereraa to te taata tätaìtahi, i to na mau haerea, A faatumu i nià i to òutou iho tupuraa. Haapöpou ia vëtahi ê: E haapuai te ìteraa i te mau täreni e te mau manuiaraa o vëtahi ê i te mau auraa e faaitoito te reira i te haehaa, te märu e te hau.

A haafaufaa i ta òutou mau täreni: E ère te haehaa te faaitiraa i to òutou mau àravihi. A färii i ta òutou mau ö e a faaòhipa i te reira no te maitaì o te taatoàraa teie tahi parau i faahitihia na e Nelson Mandela." Te haavare òre, te parau-tià-òre, te ôhie, te haehaa, te âau horoà, te värua höroà, te àravihi no te tävini ia vëtahi ê te mau huru maitaì o te riro èi mea ôhie e te faufaa rahi no te mau värua e faahiahia ai ".

Märeto 6, 4 Ua parau atu ra rä Ietu ia rätou: E òre te perofeta e faaturahia i roto i to na iho ra fenua, i to na iho ra fëtii, e i to na iho ra ùtuafare.

Ia au i te faahitiraa a te ìrava, e faatupu te reira i te hoê parau i te pätoìraahia o Ietu e te nunaa no Nätareta i te faaìteraa a Märeto i te pene 6 i te mau ìrava 1 e tae i te ìrava 6 e rave rahi mau manaò e ànaana ra tei türama i te tahi mau vahi faufaa e faahitihia ra e Märeto. Teie te tahi mau tuhaa o te tatararaa:

Te au-òre-raa e te vahavaha: Ua mätau te nünaa no Nätareta ia Ietu mai to na âpïraa mai ä. Ua hiò raua ia na èi tämaïti na te tämuta, e taata matarohia. Ua ärataì teie mätauraa i te tahi vahavaharaa ia na. Èita ta rätou e tià e fëruri te hoê taata o ta rätou i mätau maitaì e riro èi perofeta aore ra e faatupu i te mau temeio.

Te faahopeàraa o te vai-piri-raa: I te tahi mau taime, te piriraa atu i te hoê taata e haapöiri i to tätou manaò no nià i to rätou iho taata mau aore ra to rätou àravihi. Ua vaiiho te nünaa no Nätareta i to rätou mau manaò oti noa e ta rätou mau tiaìraa ia täôtià i to rätou marämarama no nià ia Ietu.

Te tiàturi òre : Ua haapäpü o Ietu e " te perofeta i roto anaè i to na iho ra fenua ". Ua täpeà te tiàturi òre o te nünaa o Nätareta ia Ietu ia faatupu i te mau temeio rarahi i rotopü ia rätou. Ua täôtià te èreraa i te faaroo i ta  na e tià e rave. Te faahaamanaò mai ra teie ìrava ia tätou i te faufaaraa ia täpeà i te hoê fëruriraa mahora e eiaha e vaiiho i to tätou mau manaò oti noa ia haapöiri ia tätou. I te tahi mau taime, te parau mau e te paari e tae mai na roto i te mau pü manaò-òre-hia. Te tïtau manihini mai ra te pätoìraa a te nunaa no Nätareta ia tätou ia fëruri i to tätou iho mau manaò oti noa e ia färii noa i te mau raveà a te Atua, noa atu e te au ra i te mea mätau-maitaì-hia aore ra èita e tuea te höroà mai nei teie mau ìrava ia au i te päpaìraa a Märeto i te pene 6 i te mau ìrava 1 e tae i te ìrava 6 ia ìte tätou e rave rahi haapiiraa e tià e faaitoito i to tätou faaroo :

Te faufaa o te faaroo: Eita o Ietu e faatupu i te mau temeio i to na iho fenua no te faaroo òre o te nunaa no Nätareta. Te faahaamanaò mai nei te reira ia tätou e, e mea faufaa te faaroo no te färii i te mau haamaitaìraa e te mau temeio a te Atua.

Te mätau-maitaì-raa e haapöirihia: Ua mätau te nünaa no Nätareta ia Ietu mai to na âpïraa mai ä, ua täpeà rä to rätou mätauraa ia na ia òre rätou e farii i to na iho taata mau. I te tähi mau taime, to tätou piriraa atu i te tähi mea aore ra i te hoê taata e täpeà ia tätou ia ìte i te rahi i muri mai i te reira.

Te manaò färii : E tià ia tätou ia vai matara noa i te mau parau mau e te mau haapiiraa, noa atu e no roto mai te reira i te mau puna manaò-òre-hia. Ua pätoì te mau taata no Nätareta ia Ietu no te mea ua manaò rätou e ua ìte rätou ia Na, ua ère rä rätou i te ìte i te faanahoraa a te varua. E aha te parau no nià i teie àpi no te Parau Maitaì maoti rä te taata... Ua färii o Ietu i te hoê ìteraa o te òre roa e moèhia ia tätou i roto i to tätou iho oraraa. Ua haere atu ra o Ietu i to na vahi, i to na fenua, to na âià, ua î i te ìte, te marämarama e te paari. E hoìraa teie no te mau mea mätau-maitai-hia, no te mau haamanaòraa ora, no te mau auraa tahito, i reira tätou e ìte ai ia tätou iho, i reira tätou e faafaaea maitai ai, i reira e ìtehia ai ia tätou te parau huna no te haamataraa o te hoê taata. Eita rä o Iesu e hoì o na anaè, e hoì mai o ia e ta na mau pipi, te hoê täpaò o te tahi manuiaraa, e täpaò atoà rä o te hoê tupuraa no räpaeàu i te maì. Ei faahopeàraa, e hiti mai te hoê uiraa i rotopü i te feiä e turu ra ia na.

E aha teie paari tei horoàhia atu ia na te hoê uiraa tei riro paha èi tumu no te pohehae: no te aha o ia e eiaha rä tätou. Teie rä, peneiaè hau atu ä no te òreraa e marämarama i te òhipa i färereihia e Ietu i räpaeàu ia Nätareta. No reira, te hoê manaò au òre, e hape atoà rä. Te päpaì nei o Märeto i te pene 6 i te mau ìrava 1 e tae i te ìrava 6 e mea nahea o Ietu, i to na hoìraa i to na fenua âià, i te haapiiraa i roto i te tunato i te Tapati. Ua maere te feiä i faaroo i to na paari e ta na mau temeio, ua vahavaha rä te tahi pae ia na ma te parau e, " E ère anei teie te tämuta, te tämaïti a Maria ? " Ua pähono o Ietu e e vahavahahia te hoê perofeta i roto noa i to na iho fenua e i rotopü i to na mau fetii. Noa atu to rätou tiàturiraa òre, ua faaora oia i te tahi mau taata maì na roto i te tuuraa rima. Te haapäpü ra teie ìrava i te taa-ê-raa i rotopü i te mätauraa e te färiiraa i te rahi o Ietu. Ia ère i te mea e vai ra i roto i te mau taata atoà. Aita e taata i täôtià-noa-hia i to na vahi no reira mai o ia, i roto i to na tupuraa, te vai ra to tätou huru taa-ê o te horo i te mau vahi atoà, te vai atoà ra te parau tapu e e amo te taata tätaìtahi i roto ia na iho, i te pae hopeà i to tätou àamu. E tïtau te hoê färereiraa mau i rotopü e piti taata ia tätou ia färii i teie mau fäito atoà. E tïtau te reira i te hoê haerea veve, haehaa, huna ore.

E i reira, aita ta na e faatupuraa i te hoê temeio no te aha ? No te mea èita te putuputuraa e tupu. Aita e vai ra te täairaa e tïtauhia no te faatupu i te temeio. Te èrehia ra te veve i te huna òre o ta na e fänaò i roto i te mau taata atoà. E e aha ia te tià ia rave?

I muri iho, ua haere Ietu na roto i te mau àfaa täpiri mai, " E ârue na tätou i teie nei parau no te ora maitaì, mai te mau uì marü metia mätamua e ora na roto i te färiuraa tu i te mau nünaa e te faaruèraa i te mau Àti Iuta no te haapaò noa ia rätou iho ". Ua î te àamu i teie haerea nehenehe mau, o na anaè te amo i te ora.

Mau ìrava turu.

-Taramo 123, 1 Te nänä atu nei au i ta ù mata ia òe, e tei pärahi i nià i te mau raì ra.

-Ètetiera 2, 5 E o rätou ia hinaaro i te faaroo mai, e ia òre hoì ia faaroo mai e ùtuafare tähito, mai ä rätou e ìte ä rätou e perofeta tei tae atu ia rätou ra.

-2 Törïnetia 12, 10 E teie nei, e mea tià ia ù te paruparu, e te faaìno, e te àti, e te hämani ìno, e te ahoaho i te Metia nei: ia paruparu hoì au ra, te püai ra ia vau i reira.

-Märeto 6, 4 Ua parau atu ra rä Ietu ia rätou: E òre te perofeta e faaturahia i roto i to na iho ra fenua, i to na iho ra fëtii, e i to na iho ra ùtuafare.

Faaitoitoraa.

Taramo 123 ìrava 1: Ua riro te Taramo 123 èi hapaina fäito òre. E haamata te reira na roto i te " te faateitei nei au i to ù na mata i nià ia òutou, o te pärahi nei i te raì ra ". Te faaìte nei teie ìrava i te tiàturiraa i te Atua e te tiaìraa i to Na aroha.

Etetiera pene 2 ìrava 5: I roto i teie ìrava, e paraparau te Atua ia Ètetiera te perofeta ma te parau ia na e, noa atu e faaroo te taata ia na e aore rä, aita, e ìte rätou e, tei rotopü te hoê perofeta ia rätou. Ua tonohia o Ètetiera e paraparau i te nunaa ôrure hau

Törïnetia 2 pene 12 ìrava 10: Ua päpaì te âpotetoro o Pauro e noa atu te mau paruparu, te mau faatîtîraa, e te mau fifi ta na i faaòromaì no te Metia, ua ìtehia ia na te puai i roto i to na paruparu. Ia paruparu anaè te reira, e mea puai ia, ia Pauro.

Märeto pene 6 ìrava 4 e tae i te ìrava 6 : I roto i teie ìrava, ua hoì Iesu i to na fenua âià e ua haapii i roto i te tunato. Ua maere te taata i to na paari e ta na mau temeio, tera rä, ua vahavaha te tahi pae ia na ma te parau e, " E ère anei teie i te tämuta, te tämaïti a Maria ? " Èita e tià ia Ietu ia faatupu i te mau temeio i reira, maori rä ia faaora i te tahi mau taata maì na roto i te tuuraa rima. Ua maere o Ia i to rätou tiàturi òre.

 

Pehepehe

Te tämuta tei î te paari

 

I roto i te tunato, i te hoê mahana Tapati,

Ua tià mai te tämuta e ua faateitei i to na reo.

Ua maere roa te feiä e faaroo ra,

To rätou âau i roto i te ârepurepuraa,

E ua ìte rätou i te paari i te taheraa mai roto i to na vaha.

 

E ère anei o ia i te tämaïti na Maria ?

Ua ôhumu aè te mau taata,

Ma te ìte òre i to rätou mata rohirohi.

Ua faaora rä te tämuta, te haèhaa e te puai,

I te tahi mau taata maì na roto i to na rima faaora.

 

Ua ànaana ta Na mau temeio, mai te mau fetià i te pö,

I nià aè i te mau feàaraa e te mau manaò hape.

Ua rave te tämuta, hau atu i to na fäito haèhaa,

I te maitaì e te parau mau i roto ia na.

 

I roto i to na fenua âià ua pätoìhia o ia,

Ua haavahavahahia, tera rä,

Ua hau atu to na rahi i te mau parau faaìno.

No te mea e ère te tämuta i te hoê noa taata,

E Tämaïti o Ia na te Atua, e haere mai o Ia e faaora.

 

Ia äraära to tätou mau âau i to na paari hopeà òre,

Ia hiò to tätou mau mata i ô atu i te mau hiòraa.

Te ani nei te tämuta paari,

Te Metia tei tiaìhia,

 Ia tiàturi rätou, ia faaora, ia here.

 

Teraì òr. Faatura.