mardi 11 novembre 2025

Ruta èv. 21. 5-19 Te tupuraa te ora i te faaroo itoito.

 

Täpati 16 Teeri/Novema 2025.

 

Te tupuraa te ora i te faaroo itoito.



Mau Taiòraa.

Taramo 98

1 Taramo. E himene i te Fatu i te himene âpï, e mau mea taa ê hoì tei ravehia e ana, no to na iho rima àtau e to na rima moà, i riro mai ai te rë ia na.

2 Ua faaìte mai ra te Fatu i te ora na na, i mua i te mata o te mau êtene atoà ra, te faaìte-raa-hia te parau-tià na na ra.

3 To na aroha e ta na parau-mau, ua manaòhia e ana i te ùtuafare o Ìteraèra. Ua ìte te mau hopeà atoà o te fenua i te ora a to tätou Atua.

4 Ia pïnaì te haamaitaì i te Fatu e àti noa aè te fenua, ia puroro te reo òaòa, ia ûmere mä te haamaitaì i te himene.

5 A himene i te Fatu mä te tïnura, mä te tïnura e te reo haamaitaì atoà ra ;

6 mä te mau pü e te òto o te tüferi, te härururaa i te haamaitaì i te arii ra, i te Fatu.

7 Ia häruru te tai e to na îraa, te ao atoà e to na ra mau taata.

8 Ia paìpaì te mau pape i to rätou rima, e ia ûmere tahi te mau mouà atoà,

9 i te aro o te Fatu, te haere mai ra hoì o ia e haavä i te fenua. E haavä o ia i to te ao mä te parau-tià, e te mau taata mä te piò-òre.

Heuraa Manaò.

Te tuatua

Ua riro te Taramo 98 èi himene no te upootiàraa e te hoê aniraa manihini na te ao atoà nei ia ìte i te òhipa faaora a te Atua ; tei roto te reira i te tuhaa hopeà o te mau Taramo ârueraa e te faaìte nei ò ia ia na iho mai te hoê himene âpï no te faahanahana i te faaoraraa tei faaìtehia i te mau nünaa, ma te haamanaò ia Ìteraèra e i to ao atoa nei, tei haapäpü i te Mana Atua.

Te tuatapaparaa e te faanahoraa o te päpaìraa.

Ômuaraa :

Ìrava 1 e tae i te 3 : faaìteraa e, ua rave te Atua i te mau temeio ; te faahitiraa i te rima àtau e te rima hanahana ; faaìteraa e, ua ìtehia ta Na faaoraraa e to Na Tià i roto i te Parau e tae noa atu i te mau hopeà o te fenua nei, i roto i te mau nünaa atoà.

Piiraa no te òaòa na te ao atoà nei :

Ìrava 4 e tae i te 6 : e faaueraa i te ao atoà nei ia himene, âpitihia e te hoê täpura o te mau mauhaa no te papa haamori, te tïnura, te pü òto teitei, te pü òto marü, o te haapäpü i te faahanahanaraa a te nünaa e te ôroà.

Te faahanahanaraa e te tumu parau o te haaväraa :

Ìrava 7 e tae i te 9 : te ani manihinihia nei te moana, te mau ànavai e te mau mouà ia òaòa ; e faaoti te himene na roto i te haapäpüraa e, e haere mai te Atua no te haavä i te fenua nei ma te parau-tià, ma te faatuàti i te òaòa o te faaoraraa i te haamauraa i te hoê haaväraa faaora.

Ia au i teie mau manaò e tià ia faatumuhia te ìrava 1 èi ìrava tumu, E himene i te Fatu i te himene âpï, e mau mea taa ê hoì tei ravehia e ana, no to na iho rima àtau e to na rima moà, i riro mai ai te rë ia na. Òia hoì, E himene i te himene âpï i te Fatu, ua rave hoì ò ia i te mau òhipa taa ê ». No te aha : te haamau ra te reira i te huru o te taramo, te huru âpï o te haamoriraa, te tumu o te òhipa a te Atua te mau òhipa faahiahia, e te niu o te piiraa ârueraa na te ao atoà nei.

Te tahi umu parau : te faaìteraa o te faaoraraa a te Atua e te pähonoraa òaòa a te aru.

Te faataa ra teie tumu parau e piti poro :

1) te òhipa maitaì a te Atua o te faaìte mai i ta na faaoraraa e te parau-tià i te mau nünaa.

2) te huru e tiäìhia ra te himene, te mau mauhaa ùpaùpa, e te òaòa o te ao atoà nei no te mea e haamata teie faaoraraa i roto i te hoê haaväraa tià o te haamau faahou ia nahonaho e ârueraa i te mau mea atoà i rähuhia.

Te faaìteraa o te faaoraraa a te Atua e te pähonoraa òaòa a te aru, te auraa ra, e faaö mai te Atua i roto i te tuatua i te hoê òhipa faatiàmäraa e te parau-tià o tei hiòhia no te haamanaò. È ère noa teie faaoraraa, tei vauvauhia mai te hoê tupuraa âpï e te manuïa, no nià noa i te hoê nünaa faaroo, te ànaana nei rä i te mau hopeà o te fenua atoà nei e i roto i te mau nünaa atoà. No reira, ua piihia te fenua taatoà, e te mau taata, e te mau tuhaa o te ao taatoà nei, ia pähono na roto i te òaòa, te himene, e te mau òhipa haamoriraa, te ùpaùpa, te ârueraa, e te âpitiraa âmui. Te hoê nei teie tumu parau i te haamanaòraa i te tuatua i te mau mea maere a te Atua, te faaìteraa i te parau no nià i te Atua e faaìte mai te Atua i ta Na parau-tià, e te hiòraa atea e âmui i te rähu i roto i te faahoì-faahou-raa mai ia haavä anaè te Atua ma te parau-tià.

Marati 3.19-20

19 Inaha hoì, te fätata mai ra te mahana mai te umu ra i te àmaraa ; e te feiä atoà i teòteò ra, e te feiä atoà i rave i te parau ìno ra, e riro ia èi àihere ra ; e àma rätou ia tae i taua mahana ra, te nä reira mai ra te Fatu Täpäota ra. E òre e faatoehia te tumu e te âmaa atoà ra.

20 O òutou rä tei mataù mai i to ù nei iòa, e hiti mai ia te Mahana parau-tià ia òutou mä te ora i raro aè i to na pererau ; e haere hoì òutou i räpae, e e tupu òutou mai te täfa faaàmu o te fare ra.

Heuraa Manaò.

Te puta a Marati o te puta töhu hopeà ia no te Faaäuraa Mätamua i roto i te faaroo Marü Metia e ua tae mai i muri aè i te hoìraa mai, mai te faatîtîraa e te faatià-faahou-raa i te hiero ; E faaoti te reira i te tau töhu e tae atu ai i te taeraa mai o te hoê veà hopeà o te faaineine i te faufaa no a muri aè. Te faahapa nei te Atua i te nünaa e te mau tahuà no to rätou täivaraa i te parau-tià i te pae oraraa vaamataèinaa, te haapaò-òre-raa i te haamoriraa, te mau faaïpoïporaa ânoì, te tauà-òre-raa i te mau fäfauraa e i muri iho, e faaära ò ia i te hoê òhipa päpü a te Atua o te tämä e o te faahoì mai.

Te vahi e te paturaa, Marati pene 3, na ìrava e piti 19 e te 20, Nümera pene 4 e na ìrava 1 e te 2 i roto i te tahi mau ìritiraa ia au i teie tuhaa e ôpani te puta e e hämani i te hoê parau no nià i te parau no te mau tau e a muri atu : te faaäraraa i te mahana o te Fatu èi mahana haaväraa no te feia ìino e no te märamarama e aore ra no te faaoraraa i te feia parau-tià. Te pee nei rätou i te mau hiòhiò o te ânoì i te haamataùraa te auahi tämä e te fafauraa te mahana o te parau-tià o te hopoi mai i te faaoraraa e na mua aè i te piiraa hopeà no te tiaì i te veà te hoê tumu parau tei vauvauhia i te ômuaraa o te pene 3.

Taiòraa e te tuatapaparaa i muri aè i te ìrava, 19 Te faaäraraa o te mahana o te Fatu.

Òhipa : no te haamau i te parau mau o te hoê haaväraa èita e tià ia àpehia i reira te mau taa-ê-raa tei faaitoito e tei faaotihia.

Te mau hohoà : te auahi, te umu te mau faahohoàraa tämäraa e te haamou mätauhia i roto i te tütuu a te mau perofeta ia au i te tahi turämaraa a Tefania e ta Ìtaia.

Te faahopeàraa i te pae faaroo : te hoê haamataùraa o te faahapa i te raveraa i teie nei ; Te haamatara ra te haaväraa i te parau-tià òre e te tïtau ra i te faafäriuraa.

Ìrava 20 : Te parau fafau no te mahana parau-tià.

Òhipa : te hoê pätoìraa tämahanahanaraa i te haaväraa e faahoìhia mai te feia e mataù ra i te Atua, e fänaò rätou i te parau- tià, e e faaorahia rätou.

Te mau hohoà : mahana no te parau-tià ; te tatarahapa, te faaoraraa, ia tupu te tiäìtururaa i te mau tau e a muri noa atu, no te faatiàfaahouraa te nünaa Marü Metia.  

Te mana i te pae faaroo : te tiàturiraa marü metia/tämahanahanaraa o te turu i te pätoìraa i te ìno o te faaroo e o te faaitoito i te tiäìraa i te hoê faaâpïraa i fafauhia.

Ia au i teie mau manaò te ìrava 20 o te tià ia faatumuhia, 20 O òutou rä tei mataù mai i to ù nei iòa, e hiti mai ia te Mahana parau-tià ia òutou mä te ora i raro aè i to na pererau ; e haere hoì òutou i räpae, e e tupu òutou mai te täfa faaàmu o te fare ra. Òia hoì, Ia òutou rä o tei faatura i to ù nei iòa, e hiti mai te mahana parau tià ma te ora i roto i to na mau hihi te hoê tätararaa no te auraa mätauhia.

Faatiàraa : Te faaìte ra teie ìrava i te fifi o te ìrava — te haaväraa no te feia ìino, te hoê rä parau tapu päpü no te faahoì-faahou-raa e te faaoraraa no te feia haapaò maitaì e te faataa ra i te huru hopeà o te puta, ma te faatuàti i te haaväraa e te aroha i roto i te hoê parau tapu faaora.

Te mahana o te Fatu o te haavä e o te tämä, ma te ìriti i te èà no te tähooraa i te parau-tià òre e no te faahoì-faahou-raa mai i te feia parau-tià.

Te mau auraa no nià i te parau no nià i te Atua e no te Tävini :

Ua âmuihia te parau tià e te aroha : aita te tämäraa hanahana e haapae i te parau fafau no te faahoì-faahou-raa mai no te feia e vai no te haapaò maitaì.

Piiraa : è ère te haaväraa i faaìtehia i te faautuàraa noa, ua riro rä èi faaitoitoraa no te faafäriuraa e te haapaò maitaì i roto pü i te nünaa e te mau tahuà.

Tau a muri atu : te haamau nei te päpaìraa i te hoê tiäìraa Metia te hoê veà, te hoê mahana no te parau-tià o te tätarahia na roto i te tütuu Ati Iuta e o te färiihia i roto i te Faaäuraa Âpï no nià ia Ioane Päpetito e ta na faaìteraa i te tau no Ietu Metia.

Te tumu parau mätamua.

Te mahana o te Fatu : Te haaväraa e te faaoraraa

Te faataa ra teie ìrava i te hoê òhipa i reira te Atua e òhipa päpü ai : E haavä e e tämä ò ia i te mea viivii ma te hopoi mai i te tätaìraa e te faaoraraa. Ua riro atoà te Mahana o te Fatu èi haamataùraa no te parau-tià òre e èi fafauraa no te faaâpïraa no te feia e haapaò maitaì.

Te manaò faufaa : e faatupu te hoê òhipa i te hoê faataa-ê raa i te pae no te oraraa : haamouraa e aore rä faatïtïàifaroraa i te taata hara ; faahoì-faahou-raa mai e te faaoraraa i te feia parau-tià. Ôpuaraa faaroo : no te faahoì faahou mai i te moàraa o te faufaa na roto i te faaòreraa i te mau tumu o te parau tià òre e te haapäpüraa i te haapaò maitaì o te feia faaroo.

Te mau hohoà e te mau täipe te auahi / te umu : hohoà o te haaväraa tämä o te haapau i te mea e haaviivii e e faaìte mai i te parau mau tei faaitoito.

Te mahana o te parau-tià : hohoà no te maramarama, te mahanahana e te faaoraraa o te faahoì mai i te ora e o te türama i te parau-tià tei faahoì-faahou-hia mai.

Te tähooraa e te faaoraraa : parau no te tätaìraa i reira te faatïtïàifaroraa i te ìno e riro ai èi faahoì-faahou-raa mai i te hoê faanahoraa parau-tià.

Te haaväraa e te tämäraa :

Òhipa faatïtïàifaroraa : è ère te haaväraa i te faautuàraa noa ; e faaìte te reira, e tämä e e ärai ia òre te tiàturiraa ia paruparu.

Te faahopeàraa o te nünaa : te tïtau nei te tämäraa i te faaâpïraa i te pupu faaroo e te oraraa vaamataèinaa, ia noaa faahou mai te peu e te ture i te parau-tià.

Te faahoì-faahou-raa e te faaoraraa i te feia parau-tià :

Te parau fafau : te feia e mataù i te Atua, e fänaò rätou i te faaoraraa te faahoì-faahou-raa i te pae värua e i te tahi mau taime i te pae mäteria atoà.

Faito o te tiàturiraa : e haapuai te fafauraa i te itoito i mua i te parau-tià òre e e faaàmu i te tiäìraa no te hoê ànanahi tei faahoì-faahou-hia mai.

Te höpoià a te taata tätaìtahi e te âmui : te tïtau nei te poroì i te täuiraa i roto i te tiàturiraa i te mau faanahoraa tià òre.

Âifaitoraa o te haaväraa e te aroha : te tïtau nei te poroì ia âmui i te parau tià e te aroha i roto i te òhipa a te nünaa. Te faaitoitoraa i te mau täahiraa päpü no te faahoìraa, te pätururaa i te feia paruparu, e te tauiraa i te mau faanahoraa.

2 Tëtäronia 3.7-12

7 Ua ìte hoì òutou iho na, e ia pee mai òutou ia mätou e tià ai, è ère hoì to mätou i te haereà tià òre i roto ia òutou na.

8 Aore hoì mätou i àmu noa i ta vëtahi ê ra mäa, ua rave rä mätou i te òhipa mä te rohirohi, i te ruì e te ao, ia òre roa te hoê o òutou ia teimaha ia mätou nei.

9 È ère rä mai te mea e èita e au ia mätou, ia riro rä mätou èi hiòraa no òutou, ia pee mai òutou ia mätou nei.

10 E ua parau atu hoì mätou ia òutou ia mätou ä io na ia òutou na, e te taata e òre e rave i te òhipa ra, èiaha atoà ò ia e àmu i te mäa.

11 Te faaroo nei hoì mätou e, e haereà tià òre to te hoê pae o òutou na ; aore i rave i te òhipa, e hiòpoà rä i ta vëtahi ê ra haapaòraa.

12 O te feiä rä e nä reira ra, te parau atu nei mätou, te aò atu nei, i te iòa o to tätou Fatu o Ietu Metia, e e rave mäite rätou i te òhipa, a àmu ai i ta rätou iho mäa.

Heuraa Manaò.

Te parau e te huru o te Ètärëtia i Tëtäronia.

Te tuatapaparaa i na rata e piti i to Tëtäronia i te mau fifi päpü i roto i te hoê pupu taata tei täpaòhia e te hoê tiäìraa puai e te mau hape : te mau parau no nià i te mahana o te Fatu, te mau haapiiraa hape, e te mau peu tötiare fifi i roto pü i te tahi mau mero te faatau, te tiàturiraa i te täuturu a te huiraatira. I roto i teie hiòraa, te faaòhipa nei o Pauro i to na manaò e te faatïtïàifaroraa : te ìmi nei ò ia i te paruru i te tiàturiraa a te Èvaneria e te èà no te faaitoitoraa i te Ètärëtia na roto i te faatuàtiraa i te haapiiraa tumu i te mau mahana atoà.

Parau tumu o te ìrava : 8 Aore hoì mätou i àmu noa i ta vëtahi ê ra mäa, ua rave rä mätou i te òhipa mä te rohirohi, i te ruì e te ao, ia òre roa te hoê o òutou ia teimaha ia mätou nei.

 Àita mätou i ora i roto pü ia òutou i roto i te ohipa faatau ; ua rave matou i te mau mea atoà ia haapaò maitaì mätou ia òutou, ia pee òutou i ta mätou parau,  2 Tëtäronia pene 3 i te mau ìrava 7 e tae i te 9. Te haamanaò ra o Pauro e ua rave ò ia i te òhipa i te roaraa o to na faaearaa i pïhaì iho ia rätou ia òre ò ia e riro èi höpoià, e te faaue ra ò ia i te feia e pätoì ra i te rave i te òhipa ia faaea ia riro èi höpoià teimaha na te nünaa.

Te päpaìraa e te faanahoraa o te ìrava 7 e tae i te 12.

Ìrava 7 e tae i te 9 : Te haapäpü nei o Pauro i to na iho huru èi hiòraa te haapäpü nei ò ia i te òhipa rima ta na i rave e to na tiàraa no te tïtau i te hoê ä huru.

Ìrava 10 : Ua riro te parau ra ia òre te hoê taata e hinaaro i te rave i te òhipa, èiaha atoà ò ia e àmu i te maa èi parau faatïtïàifaroraa no te paruru i te nünaa i te mau faateimaharaa a te mau faatere.

Ìrava 11 e te 12 : faataaraa no te huru o te taata faatau te faaöraa i roto i te mau òhipa a vëtahi ê, te faatauraa âpeehia e te aòraa maitaì : a rave i te òhipa ma te hau no te ìmi i ta òutou maa. E haere te haereraa i mua mai te ìteraa päpü o te taata iho i te ture, i muri iho i te faataaraa o te fifi, e i te pae hopeà i te faaueraa faaòhipahia.

Te òhipa e te höpoià a te taata iho : è ère te òhipa i te faarävaìraa faufaa noa, e riro mai rä èi täpaò no te parau-tià marü metia e te ìteraa èvaneria.

Te mana e te hiòraa maitaì : Ua niu o Pauro i ta na ôpaniraa i nià i to na iho haerea no te faatià i te tïtauraa na mua aè te hiòraa i te faaueraa.

Te haavïraa e te hoêraa o te nünaa : e tià i te nünaa ia paruru i to na hoêraa i roto i te nünaa na roto i te ärairaa i te täuturu marü metia ia faaitoito te feia faatau aore ra te mau hupehupe ia faaea i te täparu.

Te fifi i te pae oraraa : èiaha te tiäìraa i te hopeà e arataì i te faaruèraa i te mau höpoià tötiare e te òhipa i te mau mahana atoà ; E faaìtehia te faaroo na roto i te raveraa i te mau höpoià.

Faaòhiparaa i te mau òrometua e te mau faahopeàraa òhie.

Te ture èiaha ò ia e àmu o te hoê ia faautuàraa no te faaära i te manaò e no te paruru i te nünaa, èiaha rä te hoê tiàmäraa tämau ma te òre e faahoì faahouhia mai.

Te òhipa èi ìte vaamataèinaa : e haapuai te faaitoitoraa i te tura o te òhipa i te tiàturiraa o te Èvaneria i roto i te hoê vahi i reira te òhipa òre ai e faaìno i te pöroìraa marü metia.

Te mau faanahoraa no te Ètärëtia e no te fenua : te faaitoitoraa, te faaineineraa no te òhipa faufaa, te hiòpoàraa i te täuturu, e te faahoì-marü-raa i te mau taata hape i nià i te tätarahapa.

Tïtauraa : Te faataa nei te 2 Tëtäronia pene 3 i te mau ìrava 7 e tae i te 12 i te hiòraa itoito o Pauro i te òhipa faatau o te tahi mau taata i roto i te Ètärëtia ; Te haapäpü nei ò ia e, ua riro te òhipa èi tïtauraa e no te nünaa , te püpü nei i te mau raveà faatïtïàifaroraa no te paruru i te hoêraa o te ètärëtia, e te haamanaò nei e, èita te tiäìraa i te mau mahana atoà e haapae i te mau höpoià o te mau mahana atoà.

Ruta èv. 21. 5-19

Te faaäraraa o te pauraa o te hiero

(Mät 24,1-2 ; Mär 13,1-2)

5 Te paraparau ra te tahi pae i te hiero, i te ùnaùna i te ôfaì maitätaì e te taoà moà, ua parau atu ra ò ia :

6 Teie nei mau mea ta òutou e hiò nei, te fätata mai ra te tau e òre e vaiihohia ai te tahi ôfaì nià iho i te tahi, e òre e toe ai i te hurihia i raro.

Te mau täpaò e te mau àti

(Mät 24,3-14 ; Mär 13,3-13)

7 Ua ui mai ra rätou ia na, nä ô mai ra : «E te Òrometua, a fea ia mau mea e tupu ai ? E e aha te täpaò e ìte ai e, ua fätata i te tupu ?

8 Ua parau atu ra ò ia : «E ära, èiaha òutou ia vare. E rave rahi hoì të haere mai mä to ù nei iòa, i te nä ô-anaè-raa e : «O vau te Metia !», e : «Teie iho taua tau ra ! «E teie nei, èiaha òutou e pee atu ia rätou.

9 E ia faaroo òutou i te roo tamaì e te âueue, èiaha e mataù : e nä mua hoì te reira i te tupu e tià ai ; àita rä e fätata te hopeà i reira.

10 Ua parau atu ra ò ia ia rätou : «E tià mai te tahi fenua e àro i te tahi fenua, e te tahi pätireia e àro i te tahi pätireia ;

11 e te âueue rahi i te fenua i tërä vähi, i tërä vähi, i te oè hoì, e te maì rahi, e te mea mehameha e te temeio rahi i te ìteäraa i nià i te raì.

12 O òutou na rä të haruhia mai na, e e hämani-ìno-hia, i te tuuraa atu ia òutou i te mau tunato ra, e i roto i te täpeàraa, e e aratöhia i mua i te aro o te hui-arii, e te mau tävana, no to ù nei iòa.

13 E e riro te reira èi faaìteraa parau na òutou.

14 E tënä na, e ôpua mäite òutou, e èiaha roa e nä mua i te ìmi i te parau èi parauraa atu.

15 Na ù hoì e horoà atu i te parau na òutou e te paari, èita roa e tià i to òutou mau ènemi atoà ia faaòre mai e ia pätoì mai.

16 E haavärehia rä òutou e to òutou mau metua, e te mau taeaè, e to òutou iho fëtii, e to òutou mau tauà iho ; e e pohe te tahi pae o òutou na ia rätou.

17 E e vähiahia mai òutou e te taata atoà i to ù nei iòa.

18 Èita roa rä te hoê ìö rouru o to òutou na upoo e moè.

19 E ora rä òutou i te mau tämau mäite.

Heuraa Manaò.

Ruta èv. Pene 21 i te mau ìrava 5 e tae i te 19 o te hoê ia tuhaa no te aòraa a Ietu tei töhu i te parau no te vävähi-raa-hia te Hiero na mua noa aè i to na mau Mäuiui. Te mea faufaa roa, o te àparauraa ia no nià i te hanahana o te Hiero e te uiraa a te mau pipi : « Âfea te reira e tupu ai ? I roto i te tütuu a Ruta, te tïtau nei teie aòraa i te faaineine i te nünaa no te mau hämani-ìno-raa, te mau metia haavare, e te haamouraa ia Ierutarëma e fatata mai ra, te mau òhipa ta te mau parau Atua e faatuàti i te mau mätahiti i muri mai te haaàtiraa e te töparaa o Ierutarëma i te area mätahiti 70 i muri aè i te Metia.

Te tuatua.

Te faaìte nei te Èvaneria a Ruta i ô nei i te mau parau a Ietu o te pähono i te mau tiäìraa no to na ra tau e i te mau fifi päpü no te huiraatira ati Iuta e te Marü Metia no te tënetere mätamua : te mau ìnoìno faatupuhia e te feia tei parauhia e mau faaora, te mau tamaì, te mau àti natura, te oè, e te au òre i te feia faaroo.

Te hinaaro nei teie päpaìraa ia faataa ê i roto pü i te mau täpaò i töhuhia na mua aè e te hopeà, ma te horoà atoà i te mau ärataìraa òhie no te ora i te pae värua e i te nünaa.

Tuatapaparaa :

Ìrava 5 e te 6 : i nià i te nehenehe o te hiero e te faaäraraa no to na haamouraa ; te ômuaraa o te parau ra Èita te hoê ôfaì e vaiihohia i nià i te tahi, o te haamau i te aòraa i roto i te hoê àti rahi o te tuatua.

Ìrava 7 e tae i te 11 : Faaäraraa no nià i te mau metia haavare e te haapäpüraa i te mau täpaò mätamua tamaì, âueueraa fenua, oè ; te taa-ê-raa i roto pü i te mau òhipa e tïtauhia, è ère rä i te hopeà.

Ìrava 12 e tae i te 15 : Te hoê faaäraraa no nià i te hämani-ìno-raa i te feia faaroo, te täpeàraa e te haaväraa ; te haapäpüraa tei nià ia i te ìteraa o te Ètärëtia èi ìte i raro aè i te faaheporaa.

Ìrava 16 e te 17 : Töhu no te au òre i roto pü i te mau fetii piri haavareraa ùtuafare e no te riri o te faaìte mai i te tiàraa marü metia ; te hoê hohoà no te tämataraa vaamataèinaa e te taata iho.

Ìrava 18 : Fafauraa no te parururaa : e òre roa te hoê ìö rouru o to òutou upoo e mou, ma te haapäpü i te àroraa i roto pü i te parururaa hopeà e te mäuiui.

Ìrava 19 : faatureraa : Na roto i to òutou täpeà-maite-raa e faaora ai òutou i to òutou ora te hoê aniraa ia haapaò maitaì èi raveà no te faaoraraa e no te pätoìraa i mua i te mau àti.

Irava tumu e te faatiàraa te ìrava 19 ia, 19 E ora rä òutou i te mau tämau mäite. Òia hoì, E ora òutou i to òutou tuutuu òre.

Te Tïtau nei teie ìrava i te fä : te pähonoraa marü metia i te mau täpaò e te mau hämani-ìno- raa, è ère ia i te manaò noa no nià i te taime o te hopeà, o te haapaò maitaì âueue òre rä. I te pae faaroo, te faataa ra te reira i te àroraa i roto pü i te tämataraa e te fafauraa, i roto pü i te mäuiui e te faaoraraa o te tià e faaòhipahia i roto i te oraraa o te mau mahana atoà.

Tumu parau : Te täpeà-maite-raa ma te haapaò maitaì i roto i te tämataraa no te mau tau e a muri atu.

Te haapii nei te ìrava, i mua i te mau manaò haavare a te mau metia haavare, te mau àrepurepuraa o te ao nei, e te mau hämani-ìno-raa i roto e i rapae, te èà o te Metia o te täpeà-maite-raa ia ma te faaòromaì èiaha rä te mataù, te parau e aore rä, te àrepurepuraa.

Te tumu o te Ruta èv. Pene 21 i te mau ìrava 5 e tae i te 19 te faahiti ra te parau i te na ôraa e i te täpeà-maiteraa ia tae i te mau hohoà o te faaäraraa e te mau hämani ìno : aore ra i te ìmi i te mahana hopeà, aore ra i te faaroo i te mau faaora haavare, e tāpiri te mau haapiiraa ia vai riro èi maitaì. E faaìte mai nei o Ietu i te mau riri tumu faaruru, riri, fifi e te mau hara e te mau hämani-ino i te taata i roto e i mua i te nünaa, e o vai ra ò ia i te parururaa hopeà e e faatū i te faaoraraa na roto i te täpeà-maite na roto i te faaitoito i roto i te faaroo e te haapäpü e e faaora te mau tiàturi i to rätou ora.

Heuraa Ìrava.

Taramo 98, 1 Taramo. E himene i te Fatu i te himene âpï, e mau mea taa ê hoì tei ravehia e ana, no to na iho rima àtau e to na rima moà, i riro mai ai te rë ia na.

Marati 3, 20 O òutou rä tei mataù mai i to ù nei iòa, e hiti mai ia te Mahana parau-tià ia òutou mä te ora i raro aè i to na pererau ; e haere hoì òutou i räpae, e e tupu òutou mai te täfa faaàmu o te fare ra.

2 Tëtäronia 3, 8 Aore hoì mätou i àmu noa i ta vëtahi ê ra mäa, ua rave rä mätou i te òhipa mä te rohirohi, i te ruì e te ao, ia òre roa te hoê o òutou ia teimaha ia mätou nei.

Ruta èv. 21, 19 E ora rä òutou i te mau tämau mäite.

Faaitoitoraa.

Tumu parau rahi te hoê ia poroì e tuàti i teie mau ìrava e faaòhu i nià i te àroraa maitaì i roto pü i te òaòa e te täpeà-maite-raa : te himeneraa i te hoê himene âpï no te mea ua rave te Atua i te mau mea temeio, te oraraa e te faaìteraa i teie òaòa i roto i te mau tämataraa, e te tiäìraa i te taeraa mai o te tämä e o te faahoì mai teie mau mea atoà ma te päpü e, e hotu e e faaherehere te täpeà-maite-raa i te ora roto.

Taramo 98 ìrava 1 Te hoê himene âpï : te aniraa manihini o te pororaa ia i te mea âpï o te faaoraraa e te mau mea maere a te Atua na roto i te hoê himene âpï ; e pii haamauruüruraa i mua i te taata e i te nünaa.

Marati pene 3 ìrava 20 : Te mahana o te parau-tià : te hoê hohoà no te faaoraraa e te faahoì-faahou-raa mai i muri aè i te haaväraa tämä ; te faaìte nei te reira i te hoê àahiata i reira te haapaò maitaì o te Atua e faahoì faahou mai ai i to Na nünaa.

2 Tëtäronia pene 3 ìrava 8 Òaòa i roto i te òhipa o te here : Te òaòa nei o Pauro i te ìteraa i te faaroo e te mau òhipa a te feia faaroo èi haapäpüraa e, e hotu tei ìtehia i te òhipa a te Atua e te faaàmu nei i te nünaa.

Ruta èv. Pene 21 ìrava 19 Te täpeà-maite-raa o te faaora : è ère te täpeà-maite-raa i te hoê faaòromaì faufaa òre, o te raveà rä e faaherehere ai te hoê taata i te ora i te pae värua e e roaa ai to na värua te hanahana Atua.

Te himeneraa no nià i te huru âpï o te Atua, te vaiihoraa i to Na märamarama ia faaora i to tätou mau àmahamaharaa, te faaìteraa i te faaroo na roto i te mau òhipa päpü, e te täpeà-maite-raa.

Tïtauraa : e haamanaòraa ora teie o te täui i te mau parau èi oraraa no te nünaa.

 

Pehepehe.

Te tupuraa te ora i te faaroo itoito.

 

Te hoê himene âpï i roto i te âpoo o te mau are,

Te hoê reo o te faateitei i te mau ôfaì no mütaa iho ra,

Ua raraahia te himene i ropü i te rima o te mau tävini

E te mau tamarii, e ua riro te mataì èi haamanaòraa âpï.

 

Te mahana o te parau-tià i nià i te miti vähi,

E tämä òe i te mau marumaru, e te mau faahauraa mahanahana,

I te àahiata e hoì faahou mai to mätou hohoà mata i to rätou mau iòa,

E färii te mau tamarii i te märamarama o te faaora.

 

Te òaòa i roto i te òhipa no te here, te rima ôpere,

Te rima tätaìtahi, o te hoê ïa himene o te amo i te hoê òire ïti,

Te faraoa, te äupururaa, te parau i püpühia ma te mämü noa

 O te Èvaneria ia i te òhiparaa, i raro aè i ta tätou ueueraa i te mau mahana atoà.

 

Te täpeà-maite-raa o te faaora, te täahiraa marü e te päpü,

Ia paruparu te mau mea atoà, e täpeà òutou i te taura o te ao nei,

E täpeà òutou i te auahi ia tämata te mataì i te haru i te reira,

E na roto ia òutou e faaorahia ai te värua na roto i te haapaòraa i to na iòa.

 

Ia tämau noa to tätou reo i te hämani i te himene âpï,

Ia àma to tätou rima i te mahana no te faahauraa,

Ia himene ta tätou mau òhipa i te òaòa o te horoà-âmui-raa,

E ia täpeà noa te täpeà-maite-raa i te faaroo e tae noa atu i te àahiata.

 

Teraì òr. Faatura.

 

 

mercredi 5 novembre 2025

Ruta èv 20, 27-38 A ìte i te haapaò maitaì i te paruru a te Atua.

 

Täpati 9 Teeri/Novema 2025.

 

A ìte i te haapaò maitaì i te paruru a te Atua.




Mau taiòraa.

Taramo 17

1 E pure na Tävita. E faaroo mai i te tià, e te Fatu e, e haapaò mai òe i ta ù e tiàoro nei, e faaroo mai i ta ù pure: no roto i te vaha haavare òre.

2 Òe iho të tuu mai i te parau ia ù nei ; na to mata e hiò i te mea tià.

3 Ua tämata òe i taù âau, ua hiò mai òe ia ù i te ruì; ua tämata òe ia ù, e aita e parau ìno i ìteä ia òe ra. E ua ôpua hoì au, eiaha ta ù vaha ia hapa.

4 I ta te taata nei parau, no te parau a to vaha i ara ai au i te mau haereà o te taparahi taata ra.

5 E täuturu mai òe i to ù haereà i to òe na mau èà, ia òre ia pähee o ù puè âvae.

6 Te tiàoro nei au ia òe, te faaroo nei hoì òe ia ù, e te Atua. E färiu mai to tarià ia ù nei, e haapaò mai i ta ù parau.

7 A faaìte hua mai na i to aroha hämani maitaì i mäerehia ra, e tei faaora i te feiä i tiàturi ia òe i tei tià mai i nià e märô mai i to òe na rima àtau.

8 Tiaì mai òe ia ù mai te ôriò mata ra, e huna ia ù i raro aè i to maru pererau ra,

9 i te feiä paieti-òre, o tei hämani ìno mai ia ù nei, i taù mau ènemi, e haapuni mai ia ù nei e taparahi.

10 Ua àti rätou i to rätou töâhua, te parau teòteò mai ra to rätou vaha.

11 To mätou èà tià, ua haapunihia e rätou i teie nei; te faatano noa ra rätou i to rätou mata i raro i te repo.

12 E au te ènemi i te riona e rü i ta na mäa, mai te riona âpï e püpuni i te vähi moè ra.

13 A tià, e te Fatu, e faaère atu ia na, e faahaèhaa atu, ia ora vau i te taata ìno, i te òè na òe ra,

14 i te rima no òe, e te Fatu, i te reira nänaì taata, te taata no teie nei ao, e tei teie nei ao ta rätou tufaa ; tei faaîhia to rätou ôpü e òe i ta òe ra taoà moè. E ua rahi to rätou tamarii e te vaiihohia nei ta rätou taoà i toe na te àruàru rii ra.

15 Âreà vau nei, e ìte au i to mata mä te parau-tià; e ia ara vau ra, e mauruüru ä vau i to ù auraa atu ia òe.

Heuraa Manaò.

Teie te hoê manaò faataa-maitaì-hia no te hiòpoà maite i te Taramo 17, ma te faaö mai i te mau ìrava i roto i te tuatua e te faataaraa o te hoê ìrava tumu, ia türama maitaì ia tätou i te faufaaraa a te hoê ìrava tumu :

1. tuatua.

E tuhaa te Taramo 17 o te mau parau a te mau taramo i parauhia e na Tavita. Te faaìte ra teie mau ìrava i te hoê taime täairaa piri roa i te pae värua, i reira te taata päpaì e faaite ai e mea paruparu ò ia e te âueue òre i roto i to na tiàturiraa i te Atua ia faaruru ò ia i te parau-tià òre e te mau ènemi. I roto i te hoê tupuraa i reira te papai taramo e färerei ai i te hoê huru tupuraa au òre, ua faanahohia teie pure täparuraa no te faaìte i to na hapa òre e ta na aniraa rü i te parururaa a te Atua.

I te pae o te tuatua, ua faaöhia teie taramo i roto i te papa haamori ati Iuta e ua faaòhipahia te reira i roto i te tütuu marü metia, i reira e hiòhia ai te reira èiaha noa mai te hoê aniraa no te faaora òiòi, mai te hoê atoà râ tiaìraa i te parau-tià no a muri aè o te tupu na roto i te òhipa faaoraraa a te Atua.

2. Te päpaìraa.

E matara marü noa te ìrava i roto e toru tuhaa rarahi o te faahohoà ra i te manaò o te päpaì taramo.

a. Te ìritiraa e te faatiàraa i te parau-tià (mau ìrava 1 e tae i te 5)

Ômuaraa,

Parau roa atu i te Atua : E haamata te taramo na roto i te hoê òreroraa parau òiòi i te Atua, ma te tïtau i te ara-maite-raa o te Atua i nià i te hoê aniraa niuhia i nià i te parau-tià a te päpaì taramo.

Te ìteraa päpü no nià i te hapa òre : Te faaìte ra Tavita e ua tämata aè na te Atua i to na âau e ua arataì ia na i nià i te èà tià, o te täuturu i te haapäpü i to na tiàturiraa èi taata faaroo haavare òre.

Te niu i te pae faaroo : Te haamau ra teie mau ìrava i te niu na roto i te haapäpüraa e mea tano te aniraa e tupu i muri iho, no te mea ua niuhia te reira i nià i te haerea hapa òre e te haapaò maitaì i te mau faaueraa a te Atua.

e. Te tumu no te pure e te aniraa i te parururaa (mau ìrava 6 e tae i te 10)

Faaìteraa i te huru tupuraa fifi : Ua faataa maite o Tavita i te haavïraa ta na e faaruru ra, haaàtihia e te mau ènemi aroha òre.

Tiàoro i te parururaa a te Atua : Ua täpaòhia te täuiraa i te hoê täparuraa ûàna e te hohoà o te parururaa a te Atua, o te täpaò ra i te tiàturiraa e e òhipa mai te Atua na roto i te täuiraa i te oraraa o te feia ìino.

Ma te haamatara i te hinaaro òiòi : Te haapäpü ra teie tuhaa i te taa-ê-raa i roto pü i te parau-tià a te päpaì taramo e te parau-tià òre a te mau ènemi, ma te haapäpü i te rü o te täparuraa i te täuturu.

f. Tätararaa e faaotiraa : Te aniraa no te faaoraraa (mau ìrava 11 e tae i te 15)

Te piiraa hopeà ia òhipa mai te Atua : I roto i teie mau ìrava hopeà, ua haapuai Tavita i ta na täparuraa na roto i te aniraa i te Atua ia haavï i to na mau ènemi e ia horoà mai ia na i te faaoraraa e tiäìhia ra.

Te hoê ôpuaraa no nià i te hoê haaväraa a te Atua : Te tïtau ra te faaotiraa a te taramo i te hoê parau-tià puai o te haamau i te upootiàraa o te feia parau-tià i nià i te ìno, ma te haapäpü faahou i te tiàturiraa taatoà i tuuhia i nià i te Atua.

3. Te tahi irava tumu : te ìrava 8 ia, 8 Tiaì mai òe ia ù mai te ôriò mata ra, e huna ia ù i raro aè i to maru pererau ra, I roto i te taatoàraa o te päpaì, te faataa maitaì ra te ìrava 8 i to na hohonuraa e to na mana ora.

Te hoê hohoà hohonu te parururaa : Te faaòhiparaa i te hohoà o te taata haapii o te mata, o te hoê ia mea faufaa roa e te paruparu, ma te haapäpü e o te taata te tumu parau o te äupururaa taa ê.

Tïtauraa no te auraa o te faaroo : Te âmui nei teie ìrava i te täparuraa ia päruruhia mai te raì mai e te färiiraa i te auraa piri ta te Atua e faaìte nei i to Na taata haapaò maitaì. O te taoà faufaa roa aè ia ta te päpaì taramo e tiàturi taatoà ra, e mea faufaa roa no te faaruru i te haavïraa.

Te auraa i te pae faaroo : E faahitihia teie ìrava no te faahohoà i te tiàraa o te metua vahine e te parururaa a te Atua, e ua faatupu te reira e rave rahi mau taiòraa i fërurihia i roto i te haapaòraa àti Iuta e te Marü Metia atoà.

4. Hiòraa e te faahohonuraa.

Te faaìte ra te tuatapaparaa o te Taramo 17 i te hoê haereraa i mua ia fëruri-maitaì-hia : mai te faatiàraa ia na iho e tae atu i te hoê tïtauraa ûàna i te parururaa a te Atua, na roto i te hoê tupuraa rahi o te àti. Àita teie tere e faatià noa nei i te hoê òhipa tei tupu i nià ia na iho ; e ani atoa rä te reira i te mau taata atoà ia fëruri hohonu i nià i te auraa piri i roto pü i te parau-tià a te taata tätaìtahi e te täutururaa a te raì i te mau taime fifi.

Hau atu ä, e mea faufaa ia hiò maite i te taò Hepera i faaòhipahia i roto i teie taramo aore ra ia faaäu i to na faanahoraa e to na hohoà i ta te tahi atu mau taramo e tiàturi mai te Taramo 16 aore ra te Taramo 22. Teie huru mäìmiraa e faaìte mai e mea nafea te papa haamori e te parau a te Pîpîria ia horoà mai i te mau hiòraa o te faaitoito i te tiàturiraa i roto i te mau tau fifi.

E pure te Taramo 17 na Tavita, i roto i te àti e te hamani-ìno-raa.

I roto i te tuatua, e au ra e ua päpaìhia teie taramo i te hoê tau a täpapahia ai o Tavita e to na mau ènemi, mai te arii Taura aore ra te tahi atu mau ènemi. Te faataa ra teie mau ìrava täpiri i te taìraa o te rü e te täparuraa e vai ra i roto i te ìrava 2. I roto, te faaìte ra o Tavita i to na tiàturi i te Atua èi päruru e èi haavä parau-tià, a haapäpü noa ai ò ia i to na hapa òre e to na täiva òre i te mau èà o te Atua. Ua riro atoà teie taramo èi hiòraa no te pure ûàna, i reira o Tavita e ani ai i te Atua ia paruru ia na " mai te tiaì o to na mata " e ia täpeà ia na " i raro aè i te maru o to na pererau ", e mau faahohoàraa puai no te faahohoà i te parururaa hanahana.

E pure te Taramo 17 na Tavita, tei faarirohia èi täparuraa i te Atua ia paruru ia na. Te faaìte ra te reira i te tiàturi i te paieti i te Atua a färii noa ai i te mau fifi e färereihia ra e te feia parau-tià. I te pae o te tuatua, e tuhaa faufaa roa te mau taramo no te papa haamori ati Iuta e Marü Metia. Ua päpaìhia te reira ia himenehia aore ra ia faahitihia i te mau taime o te pure, te ârueraa, aore ra te ahoaho. No nià i te ìrava tumu, tei te huru ia o te tätararaa, tera rä, e rave rahi o te faahiti nei i te ìrava 8 : " E täpeà mai òe ia ù mai te maitaì o to mata na ; a huna mai ia ù i raro aè i te maru o to òe pererau. Te faatäipe ra teie ìrava i te parururaa e te here o te Atua i to Na nünaa.

Te parau tumu o te ìrava Taramo 17, te ìrava 8 ihoä rä « A täpeà mai ia ù mai te maitaì o to mata na ; A huna mai ia ù i raro aè i te marumaru o to òe pererau paruru no te raì e no te here faito òre ».

Te faataa ra teie ìrava i te manaò e te hiò ra te Atua i ta na mau pipi ma te äupuru e te marü, ma te paruru ia rätou mai te hoê mea faufaa rahi ia tià ia paruparuhia.

E tuhaa te Taramo 17 no te Puta I o te mau Taramo, e te vai ra i roto te mau taramo i parauhia e na Tavita. Teie te upoo parau " Te pure a Tavita " e te päpaìhia ra i nià iho " I te Raatira o te mau Fauraò ". No reira i päpaìhia ai ia himenehia i roto i te haamoriraa o te Hiero, peneiaè i roto i te mau ôroà a te arii e te haereraa i mua.

Ua faaòhipahia te taramo 17 i roto i te papa haamori ati Iuta e Marü Metia, i roto iho ä rä i te pure i te poìpoì e te ahiahi.

È ère te mau ìrava täpiri o te Taramo 17 i te mea märamarama maitaì, e au ra rä e e pure te reira na Tavita i to na hamani-ìno-raa-hia e to na mau ènemi, tae noa atu te arii Taura. Te faaìte ra te taramo i te tiàturi o te feia parau-tià i te Atua, o te paruru ia rätou e o te haavä ia ratou ia au i ta rätou parau-tià. E hope te taramo ma te tiàturiraa o te tià-faahou-raa, òia hoi, te òaòa mau o te taata faaroo.

Taramo 17, te haamahitihiti nei i te tiàturi e te parau-tià o te feia parau-tià i hamani-ìno-hia. Te haapäpü atoà ra ò ia i te taa-ê-raa i roto pü i te mau taata o teie nei ao e te feia faaroo e tiaì ra i te tià-faahou-raa.

Te faataa ra i te auraa o te mau taò e te mau ìrava i faaòhipahia e te päpaì taramo. Te faaìte ra te reira e nafea te feia parau-tià e tiàoro ai i te Atua ia faaìte i ta na parau-tià e ia paruru ia na i to na mau ènemi.

A tuu i te reira i roto i to na vairaa i te pae no te tuatua i te pae värua. Te haamatara ra te reira i te tumu parau o te tià-faahou-raa mai te tiàturiraa o te feia parau-tià e mäuiui ra i roto i te hoê ao ènemi.

Te tatararaa a Ioane Taravino, te taata faatïtïàifaro tuiroo i nià i te Taramo 17, ma te faataa i to na märamarama no nià i te päpaì e ta na faaòhiparaa. Te önoöno ra ò ia i nià i te pure a te feia parau-tià o te tuu i te taatoà ia na iho i mua i te Atua e o te tiaì rü ra i to na vairaa mai.

Täniera 3,1-30

Na taata âpï e toru i roto i te auahi

1 Hämani iho ra te arii ra o Nëpütäneta i te hoê tii àuro, e ono àhuru te tüpiti i te teitei, e ono hoì tüpiti i te âano : e ua faatià aè ra o ia i taua tii ra i te vähi päpü ra i Tura, i te mätaèinaa ra i Päpuronia.

2 Ua tono aè ra te arii ra o Nëpütäneta i te veà e ope mai i te mau arii, e te mau tävana, e te mau raatira, e te mau haavä, e te feiä mau taoà, e te mau fänaò, e te mau tiàau, e te mau tävana i te mau mätaèinaa ra, e haere mai i te haamoàraa i te tii i faatiàhia e te arii ra, e Nëpütäneta.

3 Ua haaputuputu mai ra te mau arii, e te mau tävana, e te mau raatira, e te mau haavä, e te feiä mau taoà, e te feiä faaaò, e te mau tiàau, e te mau tävana i te mau mätaèinaa ra, i te haamoàraa i te tii i faatiàhia e te arii ra, e Nëpütäneta. E ia tià anaè rätou i mua i taua tii i faatiàhia e Nëpütäneta ra.

4 Ua tiàoro mai ra te poro, Te faaìtehia atu na òutou, e te mau taata na, e te mau fenua na, e te reo èê atoà ra,

 5 ua ìte anaè òutou i te òto o te pü, e te vivo, e te tïnura, e te tapata, e te näpara, e te tumefonia, e te mau mea atoà i faaòtohia ra, e tïpapa òutou i raro, i reira haamori ai i te tii àuro i faatiàhia e te arii ra, e Nëpütäneta :

6 e o te òre e tïpapa i raro a haamori ai, èi taua hora ra ò ia e tïtirihia ai i roto i te umu auahi ura ra.

7 E tae aè ra i te taime i ìte ai te mau taata i te òto pü, e te vivo, e te tïnura, e te tapata, e te näpara, e te mau mea atoà i faaòtohia ra, ua tïpapa iho ra te mau taata atoà i raro, e te mau fenua, e te reo èà atoà, e ua haamori atu ra i te tii àuro ta te arii ra ta Nëpütäneta i faatià ra.

8 Ua haafätata mai ra te tahi pae Tarataio i reira, ua tihotiho mai ra i te Àti-Iüta.

9 Ua parau mai ra rätou, nä ô mai ra i te arii ra ia Nëpütäneta, E te arii e, ia ora roa òe.

10 Ua faatià òe i te hoê parau, e te arii e, e te taata i ìte i te òto o te pü, e te vivo, e te tïnura, e te tapata, e te näpara, e te tumefonia, e te mau mea i faaòtohia ra, o te tïpapa ia i raro haamori ai i te tii àuro ra ;

11 e o tei òre e tïpapa i raro a haamori ai, e hurihia ia i roto i te umu auahi ura ra.

12 Teie hoì e toofanu puè Àti-Iüta i tuuhia e òe i nià i te haapaòraa i te mätaèinaa ra o Päpurönia, o Tetarata, e o Mëteta, e o Àpete-neto ; aore taua mau taata nei i haapaò ia òe, e te arii : aore rätou i haamori i to òe ra mau atua, aore hoì i haamori i te tii àuro ta òe i faatià ra.

13 Ua faaue atu ra Nëpütäneta mä te riri rahi ûàna nö na ra, e arataì mai ia Tatarata, e ia Mëteta e ia Àpete-neto ra. Ua arataì mai ra rätou i taua nä taata ra i mua i te aro o te arii.

14 Ua parau mai ra Nëpütäneta, nä ô mai ra ia rätou, E parau mau änei, e Tatarata, e Mëteta, e Àpete-neto, e òre òutou e haamori i to ù mau atua, e òre hoì e haamori i te tii àuro tä ù i faatià ra ?

15 E tënä na, ia ìte òutou i te òto o te pü, e te vivo, e te tïnura, e te tapata, e te näpara, e te tumefonia, e te mau mea e faaòtohia ra, te tïpapa ra òutou i raro te haamori ra i te hohoà i hämanihia e au nei, ua tià ia ; ia òre rä òutou ia haamori ra, èi taua hora ra òutou e hurihia ai i roto i te umu auahi ura ra, e o vai te Atua e faaora ia òutou i to ù nei rima ?

16 Ua parau atu ra Tatarata, rätou o Mëteta, e Àpete-neto, nä ô atu ra i taua arii ra, E Nëpütäneta, aore ra mätou i rü i te parauraa atu ia òe i tënä na parau.

17 Ia hinaaro ò ia iho, e tià ia i to mätou Atua e haamori nei ia faaora ò ia ia mätou i te umu auahi ura ra, e tià ia ia na ia faaora ia mätou i to rima, e te arii ;

18 ia òre rä ò ia ia hinaaro, e òre ä mätou e haamori i to òe ra mau atua, ia ìte mai òe, e te arii, e òre hoì e haamori i te tii àuro i faatiàhia e òe ra.

19 Î roa aè ra Nëpütäneta i te riri rahi, e huru ê atu ra ta na mata ia Tatarata, e ia Mëteta, e ia Àpete-neto : ua parau atu ra ò ia, faaue atu ra ia tahu rätou i te umu ra, e ia täìhitu te tähuraa i te mau tähuraa atoà ra.

20 E ua faaue atu ra ò ia i te feiä püai rahi i te nuu atoà nö na ra e ruuruu ia Tatarata, e ia Mëteta, e ia Àpete-neto, e huri hoì ia rätou i roto i te umu auahi ura ra.

21 Ruuruuhia iho ra taua puè taata ra, mä te àhu, e te täupoo, e te àhu tïpona, e te mau àhu atoà ra, e hurihia iho ra i roto i te umu auahi ura ra.

22 E no te mea te rü ra te faaue a te arii ra, e ua rahi roa te umu i te àma, pohe roa aè ra taua mau taata ra, o tei rave ia Tatarata, e ia Mëteta, e ia Àpete-neto ra.

23 O eie nei rä puè taata tootoru, e Tatarata, o Mëteta, e o Àpete-neto ra, maìri iho ra ia i raro mä te rürütaina i rotopü i taua umu auahi ura ra.

24 Ua mäere noa iho ra te arii ra o Nëpütäneta i reira, e ua tià rü noa mai ra, ua parau mai ra, nä ô mai ra i te mau faaaò nö na ra, È ère änei tootoru a tätou tau taata ruuruuhia i huri i roto i te auahi ? Ua parau atu ra rätou, nä ô atu ra i te arii, E te arii, e parau mau.

25 Ua parau mai ra ò ia, nä ô mai ra, Inaha, te ìte nei au i nä taata toomaha mä te täpeà òre, i te haere-noa-raa na roto i te auahi e aore roa e maì ; e te huru o te toomaha ra mai te Tamaiti ia a te Atua.

26 Ua haafätata mai ra Nëpütäneta i te àuvaha o taua umu auahi ura ra, e ua parau atu ra, nä ô atu ra, e Tatarata, e Mëteta, e Àpete-neto, e nä tävini o te Atua teitei, e haere mai i räpae, e haere mai i ô nei. Ua haere mai ra Tatarata, e o Mëteta, e o Àpete-neto i räpae mai rotopü mai i te auahi ra.

27 E putuputu mai ra te mau arii, e te mau tävana, e te mau raatira, e te mau faaaò o te arii ra, ua hiò iho ra i taua nä taata ra, ìte aè ra e aore roa to rätou tino i taeà i te auahi, aore roa hoì te hoê ìo rouru o to rätou upoo i àma, aore hoì to rätou àhu i huru ê, aore hoì i mau mai te hauà auahi i nià ia rätou.

28 Ua parau iho ra Nëpütäneta, nä ô aè ra, Ia haamaitaìhia te Atua no Tatarata, e no Mëteta, e no Àpete-neto, o tei tono mai i ta na merahi e ua faaora i to na puè tävini i tiàturi ia na ra, e ua faaòre aè nei i ta te arii ra parau, e ua höroà noa mai i to rätou tino ia òre rätou ia haamori, ia òre ia tävini atu i te tahi atua ê, mäori rä o to rätou iho ra Atua.

29 E teie nei, te faatupu nei au i te hoê parau, E te mau taata, e te fenua, e te mau reo èê atoà ra, ia faaìno mai i te Atua no Tatarata, e no Mëteta, e no Àpete-neto, e täpüpühia ia, e faarirohia ia to rätou mau fare ei pueà : no te mea aita atu Atua e tià ai ia faaora mai teie nei te huru.

30 Ua faateitei iho ra te arii ia Tatarata, e ia Mëteta, e ia Àpete-neto, i taua mätaèinaa ra i Päpuronia.

Heuraa Manaò.

Taiòraa e te päpaìraa.

Te faatià nei te àamu i roto i te Täniera pene 3 i te mau ìrava 1 e tae i te 30 no nià i te faatiàraa i te hoê tii auro arii, te faaueraa ia haamorihia i mua i te taata, te haapaò-òre-raa o na taata âpï e toru o Tatarata, Mëteta, Apete-neto, to rätou faautuà-raa-hia i roto i te umu auahi, e to rätou faaora-raa-hia. Te faataa-ê nei teie pene e piti tuhaa o te täiva òre : te äuraroraa i te mana èmepera o te faaòhipa i te haapaòraa tïvira, e te haapaò maitaì roa i te Atua o Ìteraèra. Ua riro te àamu mai te hoê àamu no te haaväraa e no te haapiiraa faaroo i reira te haaväraa i mua i te taata e faaìte mai ai i te faaroo e te mana arii o te Atua.

Te tuatua e te päpaìraa

Faanahoraa e te faatiàraa : Tei roto i te peu tumu o te feia i hopoi-tîtî-hia e te aoraì no Päpuronia, te faahohoà ra te àamu ia Nëpütäneta mai te hoê faatere taatoà o te haamau i te hoê haapaòraa a te hau no te hoêraa pöritita e no te haapäpüraa i te mana o te taata iho. Ua riro te hohoà, to na rahi, e to na tiàraa i mua i te taata èi mau täpaò no te faatereraa i te pae taère e i te pae faaroo.

Huru päpaìraa : Te tämata nei te Tuatua e te mau tuhaa i te faaiteraa i mua i te taata, faahaparaa, aroraa, utuà, temeio, e te färiiraa hope. Te faaìte ra te päpaì i te mau ìte, te manaò o te haaväraa, e te hoê täuiraa hopeà o te faatià i te faaroo pätoì.

Te mau tumu parau i te pae faaroo e te täipe :

Te faatereraa arii e te haamoriraa ìtoro e te pöritita : te faahohoà ra te tii auro i te hoê atua i hämanihia e te èmepera, te hoê haapaòraa no te mana o te taata. Te faahapa ra te ìrava i te faaöraa i te feia faaroo i roto i te mau òhipa pöritita e te faaìte ra i te ätaätaraa o te hoê faaroo tei täaihia i te hoê faatere taata.

Te täiva òre e te tiàmäraa o te haavä manaò : te tiàraa o na taata âpï e toru te pätoìraa taatoà i te haamoriraa noa atu te haamataùraa o te pohe o te hoê ia parau no to rätou täiva òre ia Iehova. È ère ta rätou pätoìraa i te mea pätoì noa, no te fäìraa rä e no te faaroo.

Te vairaa mai o te Atua i roto i te tämataraa : te maha o te hohoà i roto i te auahi ia au i te faaìteraa a Täniera i te pene 3 ìrava 25 e faaìte mai ia i te haapiiraa faaroo no te âpeeraa a te Atua i te mau taime àti. È ère na mua roa te reira i te hoê upootiàraa faahiahia i nià i te èmepera, e haapäpüraa rä e te püpü nei te Atua i te aro e te parururaa i te feia faaroo i hämani-ìno-hia, i te tahi mau taime ma te òre e faaòre i te haaväraa iho.

Haaväraa e te täuiraa : e hope te òhipa na roto i te hoê fäìraa i mua i te taata na Nëpütäneta, te hoê täuiraa i te hiòraa i reira te arii e färii ai i te mana o te Atua o te feia i hopoi-tîtî-hia, ma te ìriti i te räveà no te hoê faaìteraa faaroo âmui i roto i te hau èmepera.

Faanahoraa o te tuatua :

Ômuaraa parau (ìrava 1 e tae i te 7) : hämaniraa i te hohoà e te ôroà àvariraa.

Te märöraa e te pariraa (ìrava 8 e tae i te 15) : te pohehae e te faahaparaa o te haapäpü nei i te manaò o te haapaò faahepohia.

Faaìteraa i te faaroo (ìrava 16 e tae i te 18 : pähonoraa poto e te päpü no roto mai i na taata e toru.

Te faautuàraa e te faaoraraa (ìrava 19 e tae i te 27 : hurihia i roto i te auahi, färaa mai o te hohoà o te Atua, ora ma te àma òre.

Te mau faahopeàraa i mua i te huiraatira (ìrava 28 e tae i te 30) : te färiiraa a te arii, te faateiteiraa i te feia i tiàturi, te ôpaniraa i te faaìnoraa i to rätou Atua.

Te tuu nei teie haereraa i mua i te taata taiò i roto i te hoê piha haaväraa : e tämatahia te faaroo i mua i te taata e e haapäpühia na roto i te oraraa mäerehia, ma te faatupu i te hoê faafäriuraa e aore rä, te hoê fäìraa hohoà no te mana hanahana.

Te ìrava tumu e tätararaa o na ìrava e piti te 17 e te 18, 17 Ia hinaaro ò ia iho, e tià ia i to mätou Atua e haamori nei ia faaora ò ia ia mätou i te umu auahi ura ra, e tià ia ia na ia faaora ia mätou i to rima, e te arii; 18 ia òre rä ò ia ia hinaaro, e òre ä mätou e haamori i to òe ra mau atua, ia ìte mai òe, e te arii, e òre hoì e haamori i te tii àuro i faatiàhia e òe ra. Òia hoì, E tià i to tätou Atua, ta tätou e haamori nei, ia faaora ia tätou ; tera râ, mai te mea e, àita, ia ìte òutou e, èita mätou e haamori i to òutou mau atua...

Tumu no teie mäìtiraa : Te faaìte nei teie na ìrava e piti i te manaò faaroo o te pene : te tiàturiraa i te mana faaora o te Atua, i te hoê ä taime, te faaotiraa päpü èiaha e haamori i te ìtoro, noa atu e, àita te faaoraraa e tae mai. Te faaìte nei rätou i te faaroo e te haapaò maitaì ma te òre e manuïa i ìtehia.

Tatararaa : Te haapäpü ra te ìrava mätamua i te àravihi o te Atua no te faaora te hoê tiàturiraa i roto i te òhipa a te Atua. Te faaö ra te piti o te ìrava i te hoê haapiiraa faaroo no nià i te haapaò maitaì ma te òre e tïtauhia : è ère i te täairaa te Atua i te mauhaa àita te haamoriraa e püpühia ia au i te parururaa päpü, e fäìraa hara rä e te faaitoitoraa.

Te ìriti nei te parau « mai te mea èita, » i te hoê paari faaroo no nià i te mäuiui tei òre i faatïtïàifarohia e te tura o te haapaò maitaì i te mea e, àita anaè. Te haapaò maitaì mai te peu e àita e täpaò temeio.

Faaòhiparaa i te faaroo : te haapii nei teie mau ìrava i te tiàraa marü metia i mua i te hämani-ìno-raa e te mau tïtauraa ûàna no te haapaòraa tïvira : te haapaòraa hope roa i te Atua, te tiàturiraa i to Na mana, e te färiiraa i te tutia mai te mea e, e faahopeàraa te reira no te haapaò maitaì.

Te mau faaòhiparaa i te pae no te faaàmuraa ànimara e te haapiiraa, A taiò i te päpaìraa mai te hoê " puta arataì no te pätoìraa ûàna òre " o te faahohoà ra e nahea te mau pupu iti e nehenehe ai e täpeà i to rätou tiàraa taata e ta rätou parau-tià i mua i te faaheporaa a te faaroo e te pöritita.

A faatumu i nià ia Täniera pene 3 i na ìrava 17 e te 18 i roto i te mau piha haapiiraa e aore rä, i roto i te mau haamoriraa no te tuatapapa i te taa-ê-raa i roto pü i te faaroo èi mauhaa e te faaroo èi fafauraa, ma te püpü i te mau taata ora no te hiò i te huru 'mai te mea rä èita'.  A tuatapapa i te tahi atu hohoà i roto i te auahi èi hohoà faaroo no te vairaa mai o te Atua tei tämahanahana e mea faufaa no te feruriraa i te mäuiui âpitihia e te tuatapaparaa faaroo no nià i te auhoaraa a te Atua.

2 Tëtäronia 2, 16-3, 1-5.

16 E ia haamähanahana mai to tätou Fatu o Ietu Metia iho, e te Atua to tätou Metua ra, o tei aroha mai ia tätou nei, e ua horoà mai hoì i te òaòa mure òre, e te tiàturiraa maitaì i to na ra aroha mau,

17 ia haamähanahana mai i to òutou âau, e ia haapäpü hoì ia òutou i te mau parau e te mau òhipa maitätaì atoà ra.

3, 1-5.

E pure no mätou

1 E teie nei, e te mau taeaè, e pure ia mätou, ia horo noa te parau a te Fatu, e ia haamaitaìhia, mai tei ô òutou atoà na,

2 e ia faaorahia mätou i te taata ìino e te haapaò òre, aore hoì i àti päatoà te taata i te faaroo.

3 E parau mau rä ta te Fatu, na na òutou e haapäpü, e e faaora hoì ia òutou i te ìno.

4 E te tiàturi nei mätou i te Fatu ia òutou, e te rave na òutou, e e rave ä òutou, i ta mätou e parau atu ia òutou na.

5 E ia faatae hoì te Fatu i to òutou âau i te aroha o te Atua, e i te faaòromaì o te Metia ra.

Heuraa Manaò.

Te parau e te huru o te päpaìraa.

Ua päpaì o Pauro i to Tëtäronia no te tämahanahana e no te faatïtïàifaro i te mau taa òre no nià i te mahana o te Fatu e te mau haapiiraa hape o te haapeàpeà nei i te huiraatira. I roto i te piti o te èpitetore, ua âmui ò ia i na raveà e piti : te haapuairaa i te faaroo na roto i te haapäpüraa i te parau faaroo e i te pae no te oraraa, e te höroàraa i te mau ärataìraa ôhie no te oraraa i roto i te Ètärëtia i mua i te mau hape e te òhipa òre.

Taiòraa o te mau tuhaa, 2 Tëtäronia pene 2, ìrava 16 e te 2 Tëtäronia pene 3, 1 e tae i te 5 :

Te püpü nei o Pauro e piti tämahanahanaraa te hoê puna te Atua te Metua e te Fatu o Ietu e e piti òhipa tämahanahanaraa e te mau aòraa maitaì o te haamau i te tiàraa huiraatira i roto pü i te parau mau i te pae faaroo e te òhipa no te täviniraa.

Te pene 3, ìrava 1 e tae i te 5 :

Täuiraa i te òhipa päpü : pure no te poroì, haamanaòraa i te tïtauraa no te täpeà-maite-raa, e te tiàturiraa i te haapaò maitaì o te Fatu i mua i te pätoìraa e te mau paruparu i te taata.

Te mana o te tämahanahana e o te aò, tei roto ia i te Metua e te Tamaiti, o te haamau i te oraraa o te huiraatira i roto i te hoê auraa taata iho e te faaora.

Te tämahanahanaraa o te faatupu i te aòraa :

È ère te tämahanahanaraa i te tämärüraa noa i te pae o te mau manaò hohonu ; Te tïtau ra te reira i te täuiraa ôhie te faaitoitoraa i te haapaò maitaì e te auraro.

Te aroraa marü metia i roto pü i te haapaò-òre-raa e te höpoià :

Te pätoì nei o Pauro i te tiaìraa i te faaoraraa ; Te faaitoito nei ò ia i te pure, te poroì e te täpeà-maite-raa.

Te haapaò maitaì o te Atua i mua i te àti : Àita te tiàturiraa i niuhia i nià noa i te puai o te taata, i nià rä i te haapaò maitaì o te Fatu o te paturu i te taata faaroo i mua i te ìno e te tämataraa.

Ìrava tumu e te faatiàraa tei te ìrava 3 ia no te Tëtäronia 2 : pene 3 E parau mau rä ta te Fatu, na na òutou e haapäpü, e e faaora hoì ia òutou i te ìno. Òia hoì, E parau mau rä te Fatu ; na Na òutou e faaètaèta e e paruru ia òutou i te tiàporo.

Faatiàraa : Te tuàti nei teie ìrava i te tereraa o te taatoàraa o te ìrava te faatuàti nei te reira i te tiàturiraa faaroo e te haapaò maitaì o te Fatu i na faahopeàraa faufaa rahi e piti no te huiraatira i roto i te àti : te haapuairaa te paari i roto e te mau haapiiraa tano e te parururaa i te mau puai o te faaàmahamaha e aore rä o te haaparuparu i te oraraa o te ètärëtia. O te vahi e àifaito ai i roto pü i te tämahanahanaraa e te aòraa.

Te mau faaòhiparaa a te mau tävini e te haamoriraa no te pororaa :

A faatumu i te hoê aòraa i nià i te huru o te tämahanahanaraa a te Atua e tïtau ai i te höpoià te pure o te turu i te òhipa, te tiàturiraa o te turu i te oraraa. No te mau piha haapiiraa e aore rä, no te mau àpi parau haapiiraa : a püpü e piti pou faaòaòaraa te mau taime tämahanahanaraa ôpereraa, fäìraa hara, pure âmui âpeehia e te mau fafauraa päpü täviniraa, pätururaa te tahi i te tahi, faaìteraa i te faaroo.

No te pure âmui : a faaòhipa i te ìrava èi pätoìraa no te tiàturiraa hou a tono ai i te mau pipi i roto i te hoê òhipa e aore rä, a rave ai i te mau faaotiraa faufaa no te mau tiaì mämoe.

E hoê teie mau ìrava i te haapiiraa tumu e te oraraa :

E riro te tämahanahanaraa no te Toru Tahi èi tumu no te aòraa itoito, e na te haapaò maitaì o te Fatu e haapäpü i te huiraatira i roto i ta rätou àroraa i te òhipa òre e te hape. Te tïtau nei te ìrava tumu i teie fafauraa tumu e te höroà nei i te hoê âveià no te mau òhipa atoà a te ètärëtia tei faatumuhia i nià i te täpeà-maite-raa i te faaroo e te òhipa.

Ruta èv 20, 27-38

Te tiàfaahouraa

(Mät 22,23-33 ; Mär 12,18-27)

27 Ua haere mai ra te tahi pae i te mau Tätutea ra, o tei parau e, aore e tiàfaahouraa, e ua ui mai ra ia na,

28 nä ô mai ra : «E te Òrometua, i päpaì mai Möte i te parau ia mätou, e ia pohe te tuaana o te hoê taata aore e tamarii, te ora ra te vahine, e faaipoipo te teina i taua vahine ra, e haafänautama i te tamarii na ta na tuaana.

29 Toohitu puè tamarii tamaroa i te hoê fëtii, faaipoipo iho ra te mätahiapo i te vahine, e pohe atu ra, aore e tamarii.

30 Ua faaipoipo iho ra te toopiti i taua vahine ra, e pohe atoà atu ra mä te tamarii òre.

31 Ua faaipoipo iho ra hoì te tootoru i taua vahine rä, e i nä reira atoà hoì rätou toohitu. E hope atoà atu ra i te pohe mä te tamarii òre ä.

32 E te hopeà iho ra, pohe atoà atu ra taua vahine ra.

33 E teie nei, ia tae i te tiàfaahouraa ra, e riro ò ia èi vahine nä vai i taua toohitu ra ? E vahine hoì ò ia na rätou atoà toohitu.

34 Ua nä ô atu ra Ietu i te parauraa atu ia rätou : «Te faaipoipo nei to teie nei ao, e te horoàhia nei e faaipoipo ;

35 âreà te feiä e manaòhia e au ia rätou taua ao a muri nei, e të tiàfaahou mai te pohe mai, e òre ia rätou e faaipoipo, e òre hoì e horoàhia e faaipoipo.

36 E òre hoì rätou e pohe faahou, mai te mau merahi ra hoì rätou e tamarii na te Atua, e tamarii no te tiàfaahouraa.

37 I te parau ra e, e faatiàfaahouhia te feiä i pohe, ua faaìte atoà mai hoì Möte ia na i parau i te Fatu i fä mai i roto i te pü àihere ra : «O te Atua o Âperahäma, e te Atua no Ìtaata, e te Atua no Iatöpa.»

38 È ère hoì ò ia i te Atua no tei pohe, no tei ora rä ; te ora anaè ra hoì rätou ia na.

Heuraa Manaò.

 

Ruta èv. Pene 20 i te mau ìrava 27 e tae i te 38.

 

Ômuaraa :

Parau teie no te mau Tätutea, te feia pätoì i te tià-faahou-raa, e uiui ai ia Ietu na roto i te hoê haaväraa ètaèta mau no te haafifi ia Ietu, i roto i ta na faatupuraa i te ôpuaraa faaora a to na Metua. Ua pähono Ietu na roto i te faataèraa i te uiraa i nià i te huru o te oraraa a muri aè e te mana o te Atua, ma te faaìte e e täui te tià-faahou-raa i te mau huru taata tei tiàturi.

 

Te tuatua e te päpaìraa :

Ìrava 27 e tae i te 33 :

O te mau Tätutea te mau taata i âpiti atu, te hoê pupu faaroo ati Iuta o te pätoì nei i te tià-faahou-raa e o te faatumu nei i nià i te Ture i päpaìhia e Mote.

Ìrava 34 e tae i te 36 :

Te pähonoraa a Ietu : àita te manaò o te tamarii o teie nei tau e tano no te oraraa a muri aè.

Ìrava 37 e tae i te 38 :

Te manaò hopeà o te päpaìraa moà : È ère te Atua i te Atua no te feia pohe, no te feia ora rä ; te faaìte ra te faahitiraa e te faaäuraa i te haereraa mai te tamarii Ìteraèra i rapae i te fenua no te faatîtîraa o te hihi teie no te tià-faahou-raa i roto i te mau Päpaì e te haapäpü ra te reira i te mana o te Atua i nià i te ora.

Te mau tuhaa tumu no te haapiiraa faaroo : Te tià-faahou-raa e te huru taata âpï : Ua haapäpü mai o Ietu e, na te tià-faahou-raa e faaòre i te tähuti àita faahou te faaïpoïporaa e te pohe e te feia tei tiàfaahou mai " e au ia i te mau merahi " te hoê täuiraa o te huru, è ère noa i te tämau-noa-raa i nià i te pae no te ora, te ora mure òre ra te fänau mai.

Te mana o te mau päpaìraa moà e te hiòraa a te Metia : Àita o Ietu e pätoì nei na roto i te mau manaò hiaäpaari taa ê, na roto rä i te taiòraa i te mau päpaìraa moà O te Atua te Atua no te feia ora ma te heheu mai i te tuàtiraa i roto pü i te heheuraa e te tiàturiraa i te tià-faahou-raa. Te tiàraa o te feia tei tiàfaahou : te riroraa èi " tamarii na te Atua " na roto i te färiiraa i te tià-faahou-raa, e haapäpü ia te reira i te tiàraa tamaiti tei täui, èiaha noa te hoê haamauruüruraa no ànanahi, te hoê rä oraraa âpï faanahohia e te Atua. Mai ia Ietu, e tià ta te hoê taata e pähono i te mau pätoìraa na roto i te faaìteraa e aha ta te faaroo e täui i roto i te oraraa o te taata, èiaha rä ia mau i roto i te mau fifi.

Te tämahanahanaraa e te faaitoitoraa i te nünaa : e täui te fafauraa no te tià-faahou-raa i te huru oraraa o te mau auraa e te pohe e horoà te reira i te auraa i te òto e i te tiàturiraa âmui i roto i te Ètärëtia.

Te tahi ìrava e tià ia faufaa te ìrava 38 ia : 38 È ère hoì ò ia i te Atua no tei pohe, no tei ora rä ; te ora anaè ra hoì rätou ia na. Òia hoì, È ère te Atua i te Atua no tei pohe, no te feia ora rä.

Te täui nei teie ìrava i te manaò : te parau mau hopeà, è ère ia te faaearaa o te oraraa, o te ora rä tei haapäpühia e te Atua, e na roto i teie parau mau e märamarama ai te hoê taata i te tià-faahou-raa e te huru o te taata tei tiàfaahou.

Te na ô ra te ìrava : « È ère te Atua i te Atua no tei pohe ra, no te feia ora rä ».

Te täui ra o Ietu i te manaò mätauhia : È ère te Atua na mua roa e faatere i te mau tino pohe aore ra i te huru hopeà o te pohe, o te faataa rä e o te àtuàtu i te ora mau e te mure ore. Te faaìte nei teie parau i te ora mai te mea mau roa aè e te tuu nei i te pohe i roto i te hoê tiàraa poto noa, areà ra ora no te ao mure òre ia.

Te faaòhipa nei te päpaìraa i te parau no te tau : Te vai ra te Atua, èiaha rä i te parau i vai na. Te faaìte nei teie tämauraa e, no te Atua, àita te mau pätereareha, òia hoì, «O te Atua o Âperahäma, e te Atua no Ìtaata, e te Atua no Iatöpa» e te mau taata faaroo atoà i pohe noa i roto i te hoê auraa päpü ; ua taiòhia rätou i roto pü i te feia ora na roto i te auraa o te täamu ia rätou i te Atua. No reira, te faariro nei te tau i teie nei i te tià-faahou-raa èi mea tano e te tueä maitaì : e tämau noa te ora tei täaihia i te Atua i muri aè i te pohe i te pae ihiora. No te aha teie manaò e tuatapapa ai i te mau Tätutea Te färii noa nei te mau Tätutea i te Ture päpaìhia e te pätoì nei rätou i te tià-faahou-raa. Te faaìte ra o Ietu e i roto atoà i te mau Päpaì iho te mau hiòraa a te mau pätereareha, e tià e taiò e o te Atua te Atua no te feia e täairaa ora to rätou i te Atua. Maoti i te pätoì na roto i te mau manaò nounou, ua hoì faahou mai o Ietu i nià i te hiòraa o te mau päpaìraa moà ta te mau Tätutea e färii e te faaìte ra ò ia e, te turu ra te reira i te tupuraa mau o te oraraa i muri aè i te pohe.

Te auraa tumu no te parau faaroo : Te täui nei te ìrava i te uiraa no te tià-faahou-raa mai te hoê fifi i roto i te hoê uiraa no te auraa : te riroraa èi « ora » no te Atua, o te faaöraa ia i roto i ta Na fafauraa, te riroraa èi « tamaiti èi tamahine » i roto i te hoê fetii tei täuihia.

È ère te tià-faahou-raa i te hoê noa haamataraa ihiora, te âpitiraa rä i roto i te oraraa hanahana, te hoê täuiraa i reira te pohe e faaea i te mea tei te ora te parau hopeà.

Te mau faahopeàraa o te mau tävini e te pae Tämahanahanaraa : È ère tei te pohe te parau hopeà no te feia e täairaa to rätou e te Atua.

Hiòraa no te oraraa i teie nei : ta tätou mau òhipa, to tätou faaroo, e to tätou riroraa èi tumu no te ètärëtia, tei roto aè na ia i te oraraa o te Atua te tumu.

Te huru faaitoitoraa o te auraa : Te raveraa i te feia ora mai tei piihia no te hoê oraraa vai mäoro e täui i te huru o to tätou oraraa i te parau-tià, te òto e te tiàturiraa. A taiò i te ìrava mai te hoê aniraa ia ora e ia poro i te hoê faaroo o te hiò i te Atua èi tumu no te hoê ora tei î roa i te pohe tino, ia ora te tino tähuti, e o te faariro i te auraa e te Atua èi täviri no te märamarama i te huru mau ia o te taata, ua faanahohia tätou no te tià-faahou-raa, e no te ao mure òre.

 

Heuraa Ìrava.

 

Taramo 17, 8 Tiaì mai òe ia ù mai te ôriò mata ra, e huna ia ù i raro aè i to maru pererau ra,

Täniera 3, 17 Ia hinaaro ò ia iho, e tià ia i to mätou Atua e haamori nei ia faaora ò ia ia mätou i te umu auahi ura ra, e tià ia ia na ia faaora ia mätou i to rima, e te arii;

18 ia òre rä ò ia ia hinaaro, e òre ä mätou e haamori i to òe ra mau atua, ia ìte mai òe, e te arii, e òre hoì e haamori i te tii àuro i faatiàhia e òe ra.

2 Tëtäronia 3, 3 E parau mau rä ta te Fatu, na na òutou e haapäpü, e e faaora hoì ia òutou i te ìno.

Ruta èv. 20, 38 È ère hoì ò ia i te Atua no tei pohe, no tei ora rä ; te ora anaè ra hoì rätou ia na.

 

Faaitoitoraa.

 

Te färiiraa i te haapaò maitaì o te Atua o tei paruru.

Te ìte nei au i to òutou hinaaro ia faaroo i te hoê parau o te tämahanahana, o te haapuai e o te faatupu i te hoê pähonoraa âmui.

Hoê ä taura to teie mau ìrava e maha : Mea fatata te Atua, e paruru, e mea haapaò maitaì e e tià ia tätou ia pähono i te tiàturi e te haapaò maitaì i te mau taime tämataraa atoà.

Taramo 17 ìrava 8 Te ani nei te päpaì taramo ia vaiihohia ò ia "i roto i te marumaru o to òe pererau", te hoê hohoà no te parururaa piri e te metua tane.

Täniera pene 3 ìrava 17 Te fäì nei te mau hoa i roto i te umu ura e : E tià ta te Atua e faaora ia tätou ; Mai te mea e, àita, e vai haapaò noa ia tätou e tae noa atu i te pohe.

2 Tëtäronia pene 3 ìrava 3 Ua haapäpü o Pauro e, « e parau mau ta te Fatu, e faaitoito ò ia ia òutou, e e päruru ia òutou i te ìno ».

Ruta èv. Pene 20 ìrava 38 Ua haapäpü o Ietu e, è ère te Atua i te Atua no te feia pohe, no te feia ora rä : e hau aè te hoêraa i te Atua i te pohe.

Te tätararaa e te mau tuàtiraa i roto pü i te mau päpaìraa, hohoà no te parururaa e tei piri i te Taramo 17 i te ìrava 8. Te tuu nei te pure a Tavita ia na i raro aè i te pererau o te Atua te hoê hohoà o te faaìte i te paruparu e te tiàturiraa. Te riroraa èi " ôriò mata " o te haapaòraa faufaa rahi ia i te taata iho : Èita te Atua e paruru ia tätou i te ateä, te tiaì nei ò Ia i te mea paruparu roa aè i roto ia tätou.

Te mäìtiraa i te haapaò maitaì i mua i te haamataùraa Täniera pene 3 ìrava 17 Ua mäìti o Tatarata, Mëteta e o Àpete-neto i te haapaò maitaì i mua i te taata na roto i te iòa o te Fatu, ma te färii i te tiàturiraa o te pohe èiaha rä te ôfatiraa. È ère to rätou faaroo i te hoê haapäpüraa no te hoê faahopeàraa maitaì, o te hoê rä tiàturiraa i te faufaa hopeà o te täpeà-maitaì-raa, noa atu e, àita te hoê taata e märamarama ra i te faaoraraa.

Haapäpüraa òhie no te haapaò maitaì 2 Tëtäronia pene 3 ìrava 3. Ua àpiti o Pauro i te hoê parau fafau faaroo e te hoê aòraa a te tiaì mämoe : E mea haapaò maitaì te Atua e te òhipa nei ò ia no te haapuai i to Na nünaa. E tïtau atoà teie haapaò maitaì o te Atua i te höpoià âmui te pure, te tiaìraa, e te turu te tahi i te tahi.

Ruta èv. Pene 20 ìrava 38 Te haamanaò mai ra o Ietu ia tätou e èita te täairaa e te Atua e hope i te menema. È ère te tià-faahou-raa i te hoê haapiiraa tumu, e täpaò rä e, ua hau atu te fafauraa hanahana i te hopeà o te pohe. E horoà te reira i te itoito e te tiàturiraa i te feia faaroo e faaruru nei i te mau èreraa.

Te mau faaòhiparaa no te oraraa o te taata iho e no te nünaa.

Te tiàturiraa tei aahia : Ia täìri anaè tätou i te mataù e aore rä te päpü òre, e hoì tätou i te hohoà o te pererau paruru e te haapäpüraa e, tei mua te Atua i te mata o te feia e mäuiui ra. E täui te reira i te mataù èi pure päpü.

Te haapaò maitaì ma te itoito : Mai ia Täniera, e tïtau paha te haapaò i te mau tiàraa âueue òre i mua i te taata. Ia tiaì anaè tätou i te mau faaoraraa òiòi, e tià ia tätou ia feàa ; te mäìtiraa i te haapaò maitaì i te tahi taime, o te färiiraa ia i te mau hopeàraa ma te vai âfaro noa i nià i te Atua. E täui te faaroo marü metia i te òto èi tiaìraa tiàturihia.

Te faaitoitoraa i te nünaa : Te ani manihini nei o Pauro ia tätou ia tiàturi i nià i te haapaò maitaì o te Atua, ia rave atoà rä i te òhipa : pure te tahi i te tahi, faaitoito, faatïtïàifaro ma te here, paruru i te feia paruparu.

E toru taò òhie no teie mahana, Mai te mea e, te peàpeà ra òutou, a püpü i te Fatu i te pure òhie a te päpaì taramo : " A paruru mai ia ù i roto i te marumaru o to òe pererau " e a vai iho i teie hohoà ia tämärü i to òe mau manaò. Mai te peu e te hinaaro ra òutou e ôfati i to òutou faaroo no to òutou mataù i te haamauàraa i te pae vaamataèinaa aore ra i te pae mäteria, a haamanaò i na mea e toru i roto i te umu : i te tahi mau taime, e tïtau te haapaò maitaì i te hoê e ma te itoito. Mai te peu e te òto ra òutou aore ra te mataù ra òutou i te pohe, a vai iho i te parau a Ietu ia haamau faahou ia òutou i nià i te tiàturiraa : èita te täairaa e te Atua e täpühia e te pohe.

Faaotiraa e piiraa : Te heheu nei te Atua ia Na iho èi haapüraa, èi haavä no te ora, e èi haapaò maitaì. Ua piihia tätou ia färii i teie parururaa, ia ora ma te haapaò maitaì noa atu te haamataùraa, e ia riro èi pupu taata o te haapäpü i te tiàturiraa i mua i te pohe. Ia riro ta tätou pähonoraa èi pure tei tiàturi, te itoito haapaò maitaì, e te äupuru te tahi i te tahi.

Pure poto

E te Fatu haapaò maitaì e, a paruru ia mätou i raro aè i to òe pererau, a horoà mai ia mätou i te itoito no te vai haapaò noa ia türaì anaè te mau mea atoà ia mätou ia pätoì, a vai iho i te tiàturiraa ia tupu i te vahi e vai ai te mataù, e a haapuai i to mätou nünaa ia tià ia matou ia riro èi täpaò no to òe haapaò maitaì i to te ao nei. Âmene.

 

Pehepehe.

 

A ìte i te haapaò maitaì i te paruru a te Atua.

 

I raro aè i te pererau rahi i reira to ù âau e täpuni ai,

Te faatià nei òe i te hoê muhu òre mai te hoê patu.

E riro te hutiraa aho tätaìtahi èi pure

O te faatuàti i te pö paruparu i te ànaana o te hoê fare mori.

 

Te tiaì nei òe, e te täpeà nei to òe mata i to ù mau tähatai,

Mai te piahi e òre roa e tià i te hoê taata ia täpeà.

Ia ûuru anaè te auahi e ia päinu anaè te mau mea atoà,

Èita to òutou täiva òre e faaruè.

 

Te haere nei mätou, i te tahi taime ma te ètaèta i te riàrià,

Tera rä, e taiä mätou i te faahiti i to òe iòa.

Haapaò maitaì i te mau fifi, haapaò maitaì i te âau,

Noa atu e mea mäoro te faaoraraa.

 

È ère to òutou here i te hoê fafauraa àita e marumaru ;

E fafauraa teie e vai noa i roto i te umu.

A täpeà mai to òutou na rima, ia tomo anaè te ao nei,

E haapuai rahi to te faaroo i te ahi.

 

A haapii mai ia mätou i te àravihi no te tià tià,

No te täpeà i to tätou aho, no te tiàturi ma te ìte òre.

Ia riro te mau feàaraa atoà i raro aè i to òutou pererau,

I te ao e te pö, èi himene, èi puai, èi tiàturiraa.

 

Teraì òr. Faatura.



Rōma 12.1-8, Te ora a te Fatu to ù tāuturu.

  Mahana maha 1 no Tēnuare/Teeri 2025.   Ôroà Pureraa Mātahiti Âpī Tīvira. Te ora a te Fatu to ù tāuturu.   Taiòraa. Taramo 121,...