Täpati 14 No Hiaai/Tetepa 2025.
Te òaòa o te raì i te âau faaâpïhia
Mau
Taiòraa.
Taramo51
1 Na te Mënätehe. Taramo na Tävita.
2 I te
haereà mai o te perofeta ra o Nätana ia na ra i muri aè i to na haereraa atu ia
Pätetepa ra.
3 E aroha mai òe ia ù, e te Atua e, i taua hämani
maitaì no òe ra, e no te rahi o to òe ra hämani maitaì : e parai òe i ta ù nei
mau hara.
4 E horoi hua mai òe ia ù i to ù nei ìno, tämä hua mai
ia ù i ta ù nei hara.
5 Te fäì nei hoì au i ta ù nei hara, e te vai noa nei
ä to ù ìno i pïhaì iho ia ù.
6 I mua i to aro, to òe anaè ra, i hara ai au nei, e i
mua i to mata i rave ai au i teie nei ìno. Ia faatiàhia hoì ta òe parau, e èi aha
e faahapahia ia parauhia ra.
7 Inaha, i fänau mai au mä te hara, e i töhia vau e ta
ù metua vahine mä te ìno.
8 Inaha, o te parau-mau no roto ra ta òe e hinaaro. E
haapii mai òe ia ù i te haapaò maitaì i te vähi moè ra.
9 E tämä mai òe ia ù i te hïtopa e ia mä roa vau, e
horoi òe ia ù, e ùoùo roa aè ra vau i to te hiona.
10 E faaìte mai òe ia ù i te òaòa e te reàreà, ia òaòa
te mau ivi i ôfatihia e òe ra.
11 E huna ê atu òe i to mata i ta ù nei mau hara, e
parai hua i to ù nei mau ìno.
12 E faaau na òe i te âau mä i roto
ia ù nei, e taù Atua. E faahou na hoì òe i te âau manaò tià i roto ia ù nei.
13 Èi aha e faa-ârue ia ù i mua i to aro nei, èi aha
hoì e rave ê atu i to Värua Maitaì ia ù nei.
14 E faahoì mai òe i te òaòa i te ora na òe ra, e ia
täuturuhia mai au e te âau tiàmä ra.
15 E i reira vau e haapii ai i te feiä rave hara i ta
òe parau, e e haa-färiu-hia mai te rave parau ìno ra ia òe.
16 Ia ora vau ia òe i te hara toto ra, e te Atua e, te
Atua e ora ai au nei; e na taù vaha e himene pii hua i to òe ra aroha.
17 E vëvete na òe, e te Fatu, i ta ù vaha, e na taù
vaha e ârue ia òe.
18 È ère hoì i te tütia ta òe i hinaaro, àhiri o te
reira, ua höroàhia ia e au, aore hoì òe e au i te tütia-täauahi.
19 O ta te Atua tütia hinaaro ra, o te âau paruparu ra
ia. O te âau paruparu ra e te òto ra, e òre roa te Atua e vahavaha i te reira.
20 Èi hämani maitaì to òe ia Tiona ; e patu hoì òe i
te âua i Ierutarëma nei.
21 Èi reira òe e mauruüru ai i te tütia parau-tià e te
tütia-täauahi täatoà mau ra ; èi reira te puaatoro e hopoihia ai i nià i ta òe
ra fata.
Heuraa
Manaò.
Ua
riro te Taramo 51 èi päpaì no te ìte i te puai i te pae tino e i te pae värua,
e e täno maitaì te reira no te hoê taiòraa pehepehe, täipe, e te
faanaho-maitaì-hia, mai ta tätou e au i te rave i roto i ta tätou mau hohoà e
faatupu nei i te nehenehe.
Àamu
i te pae värua
Fatu
pehe : O Tavita, i muri aè i to na àroraa i te perofeta Natana no nià i ta na
hara i tupu ia au i te Tämuera 2 pene 12
Huru
: Te hoê taramo tei faaìte i te tätarahapa hohonu, tei pii-hia te veve o te
tiàturiraa.
Hiòraa
: te fäìraa, te täparuraa no te tämäraa, te hiaai no te faahoì-faahou-raa mai,
e te fafauraa ia faaìte päpü.
Teie
te tahi faanahoraa i roto e 4 tuhaa
Tuhaa
1. Te mauruüru ìrava 1 e te 2 Te färiiraa i te maitaì e te aroha o te Atua.
Te
fäìraa ìrava 3 e tae i te 6 Te fäìraa i te hara, ma te faatiàmä òre i te hiò e
faaìte ra.
Te
tämäraa e te faa-ànaanatae-raa ìrava 7 e tae i te 12 A ani i te hoê âau mä e te
hoê värua faaâpïhia Te hïtopa, te hiona, te aho.
Te
fafauraa e te ârueraa ìrava 13 e tae i te 19 Fafauraa ia haapii, ia ârue, e ia
ora ma te haèhaa e ma te pure e te âau tätarahapa
Teie
te tahi ìrava faufaa ia au i teie tuatapaparaa. Te ìrava 12 E faaäu na òe i te âau mä i roto
ia ù nei, e ta ù Atua. E faahou na hoì òe i te âau manaò tià i roto ia ù nei. No te aha teie ìrava ? No te faaìte i te
hanahana i roto i ta Na i Rähu : i te mea hoê ä te iho parau teie ia au i te
faaìteraa i roto i te Tënete pene 1 ìrava 1 te faaite ra te reira i te hoê
Parau Mana a te Atua, è ère rä i te hoê tätaìraa òhie.
Te
âau mä : te pü o te hinaaro e te aroha, tämähia i te tumu mau no te hara.
Te
âau tae : te àueue-òre-raa i roto ia na iho, te puai o te itoito no te haere ma
te tià.
Te
mau parau e täipe ra i te tahi atu mau feruriraa
Hïtopa
i te ìrava 9 : te hoê räau e faa-òhipa-hia no te tämä i te tino Ètoto pene 12
ìrava 22, e te Revitito pene 14, te hoê täpaò no te aroha o te faa-òhipa i te
faa-òre-raa hara.
Hiona
i te ìrava 9 : te hoê hohoà no te viivii-òre, àita e täfetafeta.
Te
âau paruparu e te faa-haè-haa i te ìrava 19 : te hoê tutia no roto roa mai ta
te Atua e haa-faufaa rahi aè i te tahi noa aè peu no räpaeàu mai.
Te
faa-hohoà ra i te mau täahiraa : i te piiraa i te fäìraa hara – te
faa-teitei-raa – e te òhipa.
Âiraa
maa faaäuraa : te faaäuraa i te mau hohoà o te Taramo 51 e te Tënete pene 1 e
te pene 2 tei faaìte i te rähuraa a te Atua e te mau peu a te âti Revi i te
parau no te tämäraa.
Te
fëruriraa : e mäìti te mau mero tätaìtahi o te piha haapiiraa i te hoê hohoà te
päpe, te hiona, te hïtopa, te âau) e e faaìte ò ia i te mea ta te reira e
faatupu i roto i to rätou tere faaroo.
Ua
päpaìhia te Taramo 51 e Tavita i roto i te hoê huru tupuraa haamä roa ia au i
te faaìteraa a te Tämuera pene 2 pene 12 i te mau ìrava 1 e tae i te 25. E
heheu mai te reira ia tätou i te mau manaò tei faa-tupu-hia i roto i te värua
na roto i te hoê ìte-raa päpü mau no nià i te hara, e tae noa atu i te èà i
faataahia e te Värua Moà no te färii-faahou-raa.
E
hiò na tätou i te mau täahiraa mäuiui : te fäìraa i te hape i rävehia ìrava 5 ;
te ìteraa e, ua faaìnohia te Atua, è ère ia i te reira anaè, è ère atoà i te hoê
taata mai te reira te huru ìrava 6 ; te haa-manaò-raa i to tätou huru taata
hara ìrava 7 ; te ìteraa i te mau tïtauraa a te Atua no nià i te parau mau i
roto ra èi aha roa tätou e haamoè i te ìrava 8 ; te hinaaro i te hoê manaò mä e
te tià ìrava 12 ; e i te pae hopeà, ua tïtauhia ia tätou ia hoì faahou i roto i
te moàraa mau ìrava 13, no te òaòa e no te täviniraa itoito na ìrava 10 e tae i
te 14. Ia faa-hoì-anaè-hia mai te reira, e tià ia i te taata faaroo ia faaìte
ia vëtahi ê i te maitaì tei faa-òre-hia e ana ìrava 15 ; a faaäu i te Ruta èv.
Pene 22 ìrava 32. Àita e tïtauhia ia püpü i te hoê noa aè tutia ìrava 18, e
aore rä, i te hoê noa aè òhipa no te faaroo Porotetani.
"
Te Tahi mea Faahiahia ". Te hoê värua òto, te hoê âau haèhaa mau, teie ia
ta te Atua e färii na roto i te àravihi o te òhipa a te Metia te mau ìrava 18,
e te 19. E te mau hoa, mai te peu e ua haruhia tätou e te tahi hape, e taiò
anaè i teie taramo i mua i te aro o te Atua, èi aha mai ta Tavita fäìraa hara,
mai ta tätou iho rä pure.
Etoto
32.7-14
7 Ua parau
mai ra te Fatu ia Möte, nä ô mai ra, A haere, a pou òe i raro : ua ìno to
mau taata ta òe i arataì mai mai Àifiti mai ra.
8 Ua faaruè
vave roa iho nei rätou i te èà ta ù i faaue ia rätou e e nä reira. Ua hämani
rätou i te täfa faatö na rätou e ua haamori atu i te reira ; e ua hopoi rätou i
te tütia, e ua parau e, Teie to òe atua, e Ìteraèra, o tei arataì mai ia òe mai
te fenua mai ra mai Àifiti.
9 E ua nä ô
mai ra hoì te Fatu ia Möte, ua hiò vau i taua feiä nei ; e ìnaha, e feiä
ètaèta.
10 E teie
nei, èi aha òe e parau mai ia ù, ia tupu noa na ta ù riri ia rätou a haapau roa
atu ai au ia rätou, e o òe ta ù e faariro èi nünaa rahi.
11 Pure iho ra Möte i to na Atua i te Fatu, nä ô atu
ra, E aha i tupu ai to riri, e te Fatu, i to mau taata nei, i ta òe i arataì
mai mai te fenua mai ra mai Àifiti, ma te mana rahi, e ma te rima püai ?
12 O te
parau hoì to Àifiti e, I ärataì ò ia ia rätou ia roohia e te ìno, ia taparahi ò
ia ia rätou i nià i te mouà, e ia mou roa rätou i te ao nei ? E faaruè i taua
riri rahi no òe na, rüri ê aè òe i to òe manaò i te pohe no teie nei mau taata.
13 E
haamanaò i to mau tävini ra ia Âperahäma, e ia Îtaata, e ia Ìteraèra, ta òe i
tapu atu i to òe iho iòa, e ua parau atu ia rätou e, E faarahi au i to òutou
huaai e mai te fetià o te raì ra te rahi, e taua fenua atoà ra ta ù i parau ra,
e höroà ia vau no to òutou na huaai, e na rätou e pärahi e a muri noa atu.
14 Ua rüri ê
aè ra te Fatu i to na manaò i te ìno ta na i parau e e hopoi i nià iho i
to na ra mau taata.
Heuraa
Manaò.
Teie
te hoê tuatapapa-raa no nià i te Ètoto pene 32 i te mau ìrava 7 e tae i te 14,
e te mau hiòraa no nià i te ìrava faufaa èi tumu e to na mau auraa i te pae
värua, te àamu e te täipe.
Faatià-faahou-raa.
Te
vahi e te tau : Tei nià o Mote i te mouà Tinai, te fänaò ra ò ia i te Ture a te
Atua. I roto i taua area taime ra, te hämani nei te mau taata, ma te faa-òro-maì
ra e te ahoaho, i te hoê tafa auro e te haamoriraa ìtoro.
Manaò
faufaa : E heheu te Atua ia Mote i te haa-vare-raa a te nünaa e e faaìte ò ia i
to na hinaaro ia haamou ia rätou, ma te ôpua i te faariro ia Mote èi nünaa âpï
e te rahi.
Te
huru o Mote : Ua ärai ûàna ò ia, ma te täparu i te aroha o te Atua na roto i te
tiàturiraa :
Te
hanahana o te Atua i mua i te mau nünaa (ìrava 12).
Te
mau fafauraa i höroàhia i te mau pätereareha (ìrava.13).
Te
mau manaò täuturu no te tua-tapapa-raa e te haa-pii-raa
1.
Te faataa nei te riri e te parau-tià a te Atua ia Ìteraèra mai te hoê "
nünaa âau ètaèta " (ìrava 9), te hoê hohoà no te hoê âau ètaèta.
E
faa-ìte-hia te riri o te Atua mai te hoê taata parau-tià ia au i te täivaraa
òiòi a te taata (ìrava 8).
Te
faa-ìte ra te tämata-raa i faa-tae-hia ia Mote i te peàpeà i roto pü i te
parau-tià e te aroha hämani maitaì.
2.
Èita te ärairaa a Mote e paruru ia Ìteraèra na roto i te faa-ïti-raa i ta na
hape, e täparu rä ò ia ia au i te huru e te mau fäfauraa a te Atua. Ua pätoì ò
ia i te püpüraa ia riro mai èi Àperahama âpï, ma te mäìti i te täuturu i to na
nünaa.
E
toru tuhaa i roto i ta na tätararaa :
Àamu
: Ua haa aè na te Atua no te faaora ia Ìteraèra (ìrava 11).
Ìte
no te mau nünaa : A ôpani ia Àifiti ia tätara i te ùputa mai te hoê òhipa ìno
(ìrava.12).
Fafauraa
: haa-manaò-raa i te tapu tei höroà-hia ia Àperahama, Itaata e Iatöpa (ìrava
13).
3.
Te aroha o te Atua
E
täpaò te ìrava 14 i te hoê täuiraa : " E faa-ruè te Atua i te ìno ta Na i
parau e, e rave ò Ia ". È ère teie täuiraa i te auraa e, e mea päpü òre i te
Atua, te ra rä, te òhipa nei o Ia mai te au i to Na huru aroha ia tià anaè mai
te hoê taata i roto i te fifi.
Te
tahi ìrava faufaa
Ètoto
pene 32 ìrava 14 : 14 Ua rüri ê
aè ra te Fatu i to na manaò i te ìno ta na i parau e e hopoi i nià iho i
to na ra mau taata. Òia hoì, E ua tätarahapa aè ra Iehova i te ìno ta na i parau mai
ra e, e rave ò Ia i to na ra mau taata. Te faataa ra teie ìrava i te mana o te
ärairaa e te tueäraa i roto pü i te parau-tià e te aroha o te Atua. Te faaìte
ra te reira e ua mäìti te Atua, i roto i to na mana arii, i te faa-ö i te pure
a te taata i roto i te tupuraa o ta na ôpua-raa.
Te
òrero-raa parau täipe e te haa-pii-raa
Te
tià-raa e te huaai : Te haere ra o Mote mai mua mai i te vai raa mai o te Atua
e tae roa atu i te tupu-raa mau o te hara a te taata te hoê hohoà o te ärai o
te faa-tu-àti ra i te raì e te fenua.
Te
tafa àuro : te hoê täipe o te mau faa-taa-ê-raa i hämani-hia e te taata ia
àueue anaè te faaroo.
Te
ärai : te hoê taata töhu o te Metia, o te täparu ra no na iho noa atu ta rätou
mau hape.
Faa-òhipa-raa
i roto i te òire : I roto i te hoê haa-pii-raa pîpîria, teie ìrava e faa-hohoà-hia
e te hoê ia au i te faanahoraa o te parau.
I
nià aè : Mote i roto i te ata, ma te täparu i mua i te Atua. → E täuturu teie i te taa-ê-raa ia ìte i te taa-ê-raa i roto pü i te moà e te
aroha.
Te
Ètoto pene 32 i te mau ìrava 7 e tae i te 14 o te hoê ia päpaì-raa faufaa rahi
o te faaìte mai i te ìno o te haa-mori-raa ìtoro, te mana no te ärai-raa, e te
haapaò-maitaì-raa o te Atua i ta Na mau fafauraa. Te ìrava 14, o te pü no te
faaìte e tià i te pure e täui i te tere-raa o te àamu ia au i te mau ìrava täpiri
tei faa-ìte i te faufaa o te ani-raa.
Teie
te hoê faa-äu-raa märamarama e te faa-naho-maitaì-hia o te tu-àti i te mau
manaò o Mote i roto i te Ètoto pene 32 i te mau ìrava 7 e tae i te 14 e te mau
pähono-raa täatoà a te Atua o te tätarahia mai roto mai i te päpaìraa.
Te
mau pähonoraa a Mote no ô mai i te Atua ra, e täpaò faaìte ia no te òhipa a te
Atua i mütaa iho ra : " Ua arataì mai òe i teie nei feia mai Àifiti mai na
roto i to òe mana rahi e to òe rima puai " (ìrava.11) Ua ìte te Atua i te
tiàraa mau o teie nei tätararaa na roto i te òreraa e tätaù i te mau òhipa tei
tupu. Ua riro te faaoraraa i mütaa iho ra èi niu no te tià-turi-raa i te hoê
faa-ora-raa i teie nei tau.
Te
päruru-raa i te hanahana o te Atua : Te ôpani-raa i to Àifiti ia parau e ua òhipa
te Atua no te haa-mätaù ia Ìteraèra (ìrava 12) E färii te Atua e ua riro to na
roo i roto pü i te mau nünaa èi tumu täno no te òhipa ma te aroha. Ua tu-àti-hia
te òhipa a Ìteraèra i te ìte-raa päpü o te Atua i roto i te ao nei.
A
tiàoro i te aroha : " A färiu ê atu i to òutou riri ûàna "
(ìrava.12) Ua " tätarahapa " te Atua i te ìno i faa-ära-hia
(ìrava.14). E tià i te pure e täui i te tereraa o te àamu ia au i te fafauraa.
Haa-manaò-raa i te mau fafau-raa i fafau-hia i te mau pätereareha te tapu ia
Àperahama, Itaata e Iatöpa no te horoà i te hoê huaai e te hoê fenua (ìrava.13)
Ua haapaò tämau noa te Atua i ta Na i tapu e èita ò ia e haamou i te nünaa. Èita
e tià i te taata i te àpe i te haapaò maitaì o te Atua i ta Na mau parau tapu, noa atu te täivaraa o te taata.
Te
au-taeaè-raa e te nünaa : Ua pätoì o Mote i te püpüraa ia riro mai èi " nünaa
rahi " âpï. E faatura te Atua i te ärai o te ôfati i te ture no vëtahi
ê. Te faa-hohoà-raa o te Metia, te ärai o te faa-ìte i to Na nünaa.
Te
mau manaò faufaa te tià ia haa-manaò-hia
Ia
au i te ìrava tumu, ìrava 14 — E faa-ruè te Atua i te haa-vä-raa i faa-ìte-hia,
ma te faa-ìte e e tià i te parau-tià e te aroha tei faatupu i te hoê.
Te
puai i te pae no te täati-raa : Te tïtau manihini nei te Atua ia Mote ia faa ö
i roto i te hoê àparau-raa o te riro èi òhipa no te aroha no te nünaa e no
tätou atoà nei i teie mahana.
1Timôteo
1.12-17
Te hämani
maitaì o te Atua
12 E te haamaitaì nei au i to tätou nei Fatu i te
Metia ra ia Ietu, i tei faaètaèta mai ia ù nei, ò ia i parau ia ù i te haavare
òre, e ua faatöroà òrometua mai ia ù nei ;
13 i tei
faaìno hoì i mütaa iho, e te hämani ìno, e te haùti : i aroha-hia mai rä vau,
no te mea i nä reira maùa noa vau no te faaroo òre.
14 I rahi
roa rä te aroha o to tätou Fatu mä te faaroo e te hinaaro i te Metia ra ia
Ietu.
15 E parau
mau teie, e te au hoì ia färiihia e te taata atoà, e i haere mai te Metia ra o
Ietu i te ao nei e faaora i te feiä hara : e o vau hoì to rätou i hau.
16 Teie rä
te mea i aroha-hia mai ai au, ia ìte ä te faaòromaì rahi roa o Ietu Metia ia ù,
i tei hau i te hara nei, èi hiò-täpaò-raa na te feiä e faaroo ia na a muri atu,
e noaa atu te ora mure òre ra. 17 E teie nei, èi te Arii hau mure òre e te pohe òre, e te ìte ä òre ia hiò
ra, èi te Atua paari àita ä atu, èi ia na te tura, e te hanahana, e a muri noa
atu. Âmene.
Heuraa
Manaò.
Teie
te hoê tua-tapapa-raa no nià i te Timôteo 1 pene1 : i te mau ìrava 12 e tae i
te 17, e te tahi mau manaò no nià i te ìrava faufaa e te mau manaò täuturu no
te faa ö i te reira i roto i te hoê haa-pii-raa e aore rä, i roto i te hoê
fëruri-maite-raa èi faaitoitoraa i to na iho faaroo.
Te
mau ìrava täpiri
Hiòraa
i te mau ìrava
|
Ìrava |
Tumu |
Parau Atua. |
|
12 |
Ua haa-mauruüru
Pauro ia Ietu Metia tei faa-itoito ia na e tei faa-riro ia na èi taata
haa-paò maitaì na roto i te tuuraa ia na i roto i te tävini-raa. |
No roto mai te
puai no te tävini i te Metia, èi aha rä no roto mai i to tätou mau maitaì. E
ìte-hia ai te haa-paò maitaì e te Atua hou te reira e faa-ìte-hia ai. |
|
13 |
Te haa-manaò ra
Pauro i to na oraraa i mütaa iho ra èi taata faa-ìno, hämani ino, e te haa-vï
ûàna, ua fänaò rä ò ia i te aroha no te mea ua òhipa ò ia ma te ìte òre. |
Ua hau aè te
maitaì o te Atua i to tätou ora-raa i mua ra. Èita te ìte òre e faa-òre i te
manaò faa-hapa, e ìriti rä te aroha o te Atua i te èà o te täuiraa. |
|
14 |
Ua î te aroha o
te Fatu i te faaroo e te here i te Metia. |
Èita te aroha e
faitohia : e faatupu te reira i te faaroo e te here, te mau mea èita e roaa i
te ture anaè. |
|
15 |
« E parau
haa-paò maitaì teie... Ua haere mai Ietu Metia i te ao nei e faaora i te feia
hara, o ta ù hoì ia e faatere nei ". |
Parau tumu o te
Èvaneria : te òhipa a Ietu = no te faa-ora i te feia hara. Te hiò ra Pauro ia
na iho mai te mea ìno roa aè, èi aha no te haèhaa hape, no te ìte-maite-raa
rä i to na oraraa i mütaa iho ra. |
|
16 |
Ua
färii Pauro i te aroha èi hiò-raa no te faa-òromaì-raa o te Metia i te feia o
te tiàturi. |
E
riro te ìte-raa päpü o te taata iho èi hohoà no vëtahi ê : mai te mea e
faaora te Atua ia Pauro, ta Na i faaora i te taata. |
|
17 |
Te na ô ra te
päpaìraa e : " I te Arii o te mau tau, te tähuti òre, te ìte-òre-hia, te
Atua hoê roa, te tura e te hanahana. " |
E hope te haa-mauruüru-raa
na roto i te haamoriraa. E ärataì te haa-pii-raa faaroo i te ârueraa. |
Te
ìrava faufaa.
Ua
riro te ìrava 17 èi tumu parau rahi no teie ìrava : 17 E teie nei, èi te Arii hau mure
òre e te pohe òre, e te ìte ä òre ia hiò ra, èi te Atua paari àita ä atu, èi ia
na te tura, e te hanahana, e a muri noa atu. Âmene.
No
te aha teie ìrava :
E
tïtau ra ò ia i te Èvaneria i roto i te hoê noa ìrava. E faa-tu-àti ò ia i te
òhipa a te Metia e faaora i te òhipa i tupu i nià ia Pauro. Ua ìte-hia te reira
i te ao atoa nei : no/na te mau taata atoà, te ra rä, tei roto te reira i te
hoê ìte-raa päpü mau.
Te
èà no te hoê mauhaa hiò e aore rä, no te faa-hohoà i ta tätou huru haa-pii-raa,
e hoa here mä, e tià ta tätou e faa-hohoà i teie ìrava i roto e toru tuhaa :
Na
mua roa : Pauro te taata hämani ìno te mau faa-hohoà-raa : te fifi, te ìria te
hae.
Te
àti e te täuiraa : te märamarama no te èà i Tamateto, te rima faa-toro-hia o te
Metia, e färii te âau.
I
muri aè : O Pauro te tävini, i te pororaa i te Èvaneria, e te hanahana o te
Metia i muri mai, ò ia te märamarama mure òre. I ropü, èi täpaò no te päpe, i
riro ai te ìrava 17 èi ivi tua o te faa-tu-àti i na hohoà e toru.
Te
faa-òhipa-raa no te feia mätaìtaì : Aore roa e taata e òre e taeàhia i te
aroha.
Ìte-raa
päpü : E tià ta tätou iho àamu e riro mai èi mäui-haa no te tiàturi-raa no vëtahi
ê.
Te
haa-mori-raa : E tià ia täuihia te âau mehara èi ârueraa itoito.
I
roto i te Timôteo 1 pene 1 ìrava 15, te parau " haapaò maitaì e te au i te
mau mea atoà " o te hoê ia faa-hiti-raa parau puai ta Pauro i faa-òhipa e
rave rahi mau taime i roto i te mau èpitetore a Pauro (Timôteo 1 pene 1 ìrava 15
; 3:1; pene 4 ìrava 9 ; Timôteo 2 pene 2 ìrava11.Tito pene 3 ìrava 8.
E
piti auraa :
1
Teie tahi taò (Logos Pistos na roto i te reo Hereni) òia hoì : " parau
päpü " e aore rä " tiàmä no te faaroo ". Te auraa ra, e parau
mau roa, o te tià e tiàturi-hia, e èita roa atu e pätoì-hia. No reira o Pauro i
faaära ai ia Timôteo (e i te Ètärëtia) : " Te mea ta ù e parau atu, e
parau mau faufaa rahi ia no te faaroo Maru Metia/Tërëtetiano ". E parau
teie o te faa-ära i te ära-maite-raa, mai te hoê täpaò no te parau-tià
2
Tiàmä no te färii i te reira (pāsēs apodochēs axios mau taò Hereni atoà tei)
òia hoì : « e tià i te mau taata atoà ia färii i te reira ». Te auraa ia e àita
teie parau mau i faa-taa-hia no te hoê pupu teitei i te pae värua, no te ao
atoà nei rä e e tià ia färii-pöpou-hia ma te òre e haamarirau. E
tïtau te reira èi aha noa no te peeraa i te fëruri-raa, no te faa-naho-raa atoà
rä o te taata iho : te färii-raa i te reira i roto i te âau e te oraraa o te
nünaa.
Ia
au i te parau a Pauro, " E parau tià teie, e e tià hoì ia färii-taatoà-hia
te reira ", ua tuu mai òia i te hoê faa-hiti-raa parau tumu o te Èvaneria
: " I haere mai Ietu Metia i te ao nei e faaora i te feia hara. " Te
haa-päpü nei o Ia e : E parau mau te reira (niu päpü). No te mau taata atoà te
reira piiraa no te mau taata atoà. E mea tià ia färii-hia te reira te aniraa a
te taata iho no te faaroo.
Ruta
èv 15.1-32
Te parapore
o te mämoe moè i ìte-faahou-hia mai
(Mät 18,12-14)
1 Ua ruru atoà mai ra te feiä òhi tute e te feiä rave
hara e faaroo ia Ietu.
2 Ua ôhumu
iho ra rä te mau Färitea e te mau päpaì parau, nä ô aè ra : «Te ìte nei teie
nei taata i te feiä rave hara, e te àmu atoà nei i ta rätou àmuraa.
3 Ua parau atu ra ò ia ia rätou i teie nei parapore,
nä ô atu ra :
4 O vai ia taata io òutou nei, hoê hänere a ana mämoe,
ia moè rä te hoê, e òre e vaiiho i te iva àhuru e iva tiàhapa i te mëtëpara ra,
a haere a ìmi ai i tei moè ra, e ia ìte ä atu ?
5 E ìte ä
atu ra ia na, amo aè ra i nià i te täpono mä te òaòa.
6 E tae mai
ra ò ia i te ùtuafare, ua haaputuputu mai ra i te mau tauà e te mau taata-tupu,
ua nä ô atu ra ia rätou : «E òaòa atoà tätou, ua ìte ä hoì ia ù ta ù mämoe i
moè ra »
7 E faaìte
atu hoì au ia òutou, e òaòa rahi to nià i te raì i te taata hara hoê ia
tätarahapa, i te feiä parau-tià e ia iva noa atu te àhururaa e iva tiàhapa të
òre e au ia rätou te tätarahapa.
Te parapore
o te titerama moè i ìte-faahou-hia mai
8«E o vai hoì ia vahine, hoê àhuru a ana titerama, ia
moè ra te hoê, e òre e tïtià i te rämepa, a pürumu ai i te fare, a mäìmi mäite
ai e ia ìte ä atu ia na ?
9 E ìte ä
iho ra, ua haaputuputu mai ra i te mau tauà, e te mau taata-tupu, ua nä ô atu
ra : «E òaòa atoà tätou, ua ìte ä hoì ia ù te titerama i moè ia ù ra»
10 E faaìte
atu vau ia òutou, o te huru ia o to te mau merahi a te Atua ra òaòa, ia
tätarahapa te taata hara hoê ra.
Te parapore
o te tamaiti moè i ìte-faahou-hia mai
11 Ua parau atu ra hoì ò ia : «Toopiti a te hoê taata
tamarii tamaroa.
12 Ua parau
atu rä tei muri aè i te metua täne : «E ta ù metua, hö mai na i ta ù ra tufaa i
te taoà nei. «Ua tufa iho ra ò ia i te taoà na räua.
13 E muri ïti
iho ra, ua haaputu iho ra te tamaiti hopeà i ta na, haere atu ra i te fenua
roa, pühura atu ra i ta na taoà i te haapaò òre.
14 E pau roa
aè ra, roohia iho ra taua fenua ra i te oè rahi, e àti iho ra ò ia i te poìa.
15 Ua täàti
atu ra ò ia i te hoê taata-tupu no taua fenua ra, o tei tono ia ia na i roto i
te âua e faaàmu i te puaa.
16 E ua
hiaai atu ra ò ia i te pipi i àmuhia e te puaa ra ia paìa ò ia ; aore hoì e
taata i hopoi mai i te mäa na na.
17 E iho
faahou mai ra to na iho huru mau, ua nä ô aè ra : «E rave rahi to ta ù metua
tävini tärahuhia e mäa rahi ta rätou e e toe te tahi pae, e te pohe nei au i te
poìa.
18 E tià vau
e haere i ta ù metua ra, a parau atu ai ia na : E ta ù metua, ua hara vau i te
Atua o te raì e ia òe atoà hoì,
19 e èita
atu ra e au ia ù ia parauhia e, e tamaiti na òe, e faariro òe ia ù mai te hoê i
te mau tävini tärahu no òe nei.
20 Ua tià aè
ra ò ia, haere atu ra i ta na metua ra. E tei te ätea ê ä ò ia, ìte mai ra ta
na metua ia na, aroha mai ra, horo mai ra, tauvahi mai ra i nià i ta na àî,
hoìhoì mai ra ia na.
21 Ua parau
atu ra taua tamaiti ra ia na : «E ta ù metua, ua hara vau i te Atua o te raì, e
ia òe atoà hoì, eita atu ra vau e au ia parauhia e, e tamaiti na òe.»
22 Ua parau
atu ra rä te metua i te mau tävini : «A hopoi mai na i te àhu pü maitaì ra, e
faaàhu mai ia na nei, e ôomo hoì i te täpeà i ta na rima, e te tämaa i ta na
âvae :
23 e tii hoì
i te täfa faaàmu ra e pätia, e àmu hoì tätou i te mäa, e òaòa hoì tätou ;
24 o ta ù
tamaiti nei hoì, i pohe na, e ua ora mai nei ; i moè na, e ua ìte ä mai nei.
«Òaòa atu ra rätou.
25 Tei roto i te âua te tamaiti mätahiapo ra, te haere
mai ra i te ùtuafare. E fätata mai ra te fare ia na faaroo mai ra i te òto vivo
e te òri.
26 Ua tiàoro
mai ra ò ia i te hoê tävini, ua ui mai ra i taua mau mea ra.
27 Ua parau
atu ra ò ia ia na : «Teie mai nei to teina, e ua pätia iho nei to metua i te
täfa faaàmu nei, no te mea i haere ora mai nei ò ia aore e maì.»
28 Riri aè
ra ò ia aore aè ra i tae i roto i te fare : «haere atu ra te metua täne i
räpae, täparu atu ra ia na.
29 Ua nä ô
mai ra ò ia i te parauraa mai i ta na metua täne : «Ìnaha, e rave rahi aè nei o
ù mätahiti i te täviniraa ia òe nei, e àita roa aè nei au i faaroo taìàtä i ta
òe parau. E àita ä òe i horoà noa mai i te hoê pinia puaaniho na ù, ia faaàmu
atu vau i to ù ra tauà :
30 te hoìraa
mai rä o to tamaiti na, o tei pühura i ta òe taoà na te mau vahine faaturi ra,
pätia iho nei òe i te täfa faaàmu nei na na.»
31 Ua nä ô
atu ra te metua ia na : «E ta ù tamaiti, e tià òe i ô nei ia ù nei, e te mau
taoà atoà na ù nei, na òe ia.
32 E mea tià
hoì ia tätou ia faaàmuraa mäa e ia òaòa ; o to taeaè nei hoì, i pohe na, e ua
ora mai nei ; i moè na, e ua ìte ä mai nei.
Heuraa
Manaò.
Teie
te hoê tua-tapapa-raa ia au ta Ruta èv. Faa-ìte-raa i te pene 15 i te mau ìrava
1 e tae i te 32, teie hoê pene parau i reira o Ietu e pähono ai i te mau faa-hapa-raa
a te mau Färitea na roto e toru parapore : te mämoe moè, te moni i moè, e te
tamaiti tei moè (e aore rä, te tamaiti pühura taoà).
Te
mau ìrava turu.
Te
feia e faa-roo rä : te mau teröna e te feia hara o te haa-fatata atu ia Ietu, e
te mau Färitea/te mau päpaì parau o te ôhumu ra ia na.
Te
tumu parau i faa-hiti-hia : Te mänaò-hia ra e mea faufaa te färii-raa a Ietu i
te feia hara e te haa-paò-raa.
Te
pähono-raa a Ietu : e toru parabole o te faaìte ra i te âau o te Atua no tei
moe e te òaòa o te raì ia hoì mai ratou.
Te
faa-naho-raa o te mau ìrava
Ìrava
1 e te 2 Te faa-tià-raa i te hohoà : te taa-ê-raa i roto pü i te färii-raa o
Ietu e te haa-vä-raa a te mau Färitea.
Ìrava
3 e tae i te 7 - Parapore no te mämoe moè : e vai iho te tiaì mämoe e 99 mämoe
no te ìmi i tei moè.
Ìrava
8 e tae i te 10 - Parapore no te moni i moè : e ìmi te vahine fare e tae roa
atu i te taime e ìte-hia mai ai ta na moni.
Ìrava
11 a tae i te 32 - Parapore no te tamaiti tei moè e tei ìte-hia mai.
Ìrava
11 e tae i te 16 : te revaraa e te töparaa o te teina i roto i te hepohepo i te
pauraa te moni.
Ìrava
17 e tae i te 24 : Hoì mai ma te òaòa e te färii-poupou-raa-hia e te metua
tane.
Ìrava
25 e tae i te 32 : Te pähono-raa a te tamaiti mätahiapo e te pähonoraa a te
metua tane.
Te
mau manaò täuturu no te mau tua-tapapa-raa e te haa-pii-raa
Te
ìmi nei te Atua ma te itoito : mai te tiaì mämoe e te vahine, e rave te Atua i
te täahi-raa mätamua no te ìmi i tei moè.
Te
òaòa no te faa-ora-raa : e faa-tupu te färerei-raa tätaìtahi i te hoê faa-hanahana-raa,
te hoê faa-ìte-raa no te òaòa no te raì mai.
Aroha
hau atu i te faufaa : e färii-poupou-hia te teina èi aha na nià i ta na mau òhipa
i rave, na roto rä i te here ûàna o te Metua.
Te
fifi o te teòteò o te feia faaroo : te faa-hohoà-hia nei te tamaiti mätahiapo i
te feia, noa atu e, ua fatata roa rätou i te Metua, àita rä e färii nei i to Na
òaòa.
Te
faa-taa-ê-raa e te haa-mau-faahou-raa : Te faa-ìte ra Ietu e te färii poupou ra
te Pätireia i te feia e hoì mai, noa atu e aha to rätou àamu ia tätaraha ra.
Te
ìrava faufaa
E
rave rahi o te faa-riro nei i te Ruta èv. Pene 15 ìrava7 èi manaò tumu no te
pene : 7 E faaìte
atu hoì au ia òutou, e òaòa rahi to nià i te raì i te taata hara hoê ia
tätarahapa, i te feiä parau-tià e ia iva noa atu te àhururaa e iva tiàhapa të
òre e au ia rätou te tätarahapa. Òia mau ta ù e parau atu ia òutou nei, e rahi atu ia to
te raì òaòa i te taata hara hoê ia tätarahapa, i te feia parau-tià e ia iva noa
atu te àhuru-raa e iva tiàhapa te òre e au ia rätou te tätarahapa. Te haapoto
nei teie ìrava i te parau poroì : Te òhipa mätamua a te Atua o te
faahoì-faahou-raa mai ia i tei moè ra, e e rahi atu ä to Na òaòa ia hoì faahou
mai te hoê taata tei ìte i to na hara e tei tätarahapa.
Ìmi-raa
räveà i te mau èà
Taata
faaäu i te fatu-raa manaò : A färii ma te haavä òre i te feia e hoì mai i te
Atua ra.
Pae
värua : a faa-hotu i te òaòa o te faa-ora-raa, èi aha noa no na iho, no vëtahi
ê atoa rä.
E
täipe rahi teie na tuhaa e toru i roto i te taère pîpîria e e riro te reira èi
reo puai o te mata no te faa-ìte i te faa-hoì-roa-raa mai i te tamaiti.
Te
pereue (e aore rä 'te ahu nehenehe roa aè')
Täpaò
no te tura e no te faa-tura : i te tau tahito ra, te àhuraa i te hoê taata tei
àhu-hia i te àhu pü, o te faa-hoì-raa ia ia rätou i nià i to rätou tiàraa
vaamataèinaa ia au i ta Ìtaia pene 61 ìrava 10 turäma-raa.
Hohoà
o te faaroo : Te faa-hohoà ra te àhu i te parau-tià a te Atua o te täpoì ra i
te taata hara tei tätarahapa. Èita ò ia e hoì mai ma te àhuhia i te àhu ùoùo no
te fenua ateä, e färii rä ò ia i te hoê àhu âpï, e täpaò no te hoê tiàraa âpï.
Hohoà
no te mau parau töhu : Òia mau, i roto i te Metia, ua àhu-hia tätou i roto i to
Na parau-tià e te faa-tiàmä-raa e ua färii-hope-hia tätou i mua i te Atua.
Te
täpeà rima
Tïtïro
mana : i roto i te Pîpîria, ua faa-òhipa-hia te täpeà rima no te tüurima i te
mau parau mana ia au i te faa-ìte-raa a te Tënete pene 41 ìrava 42, Ètetera
pene 8 ìrava 2.
Täipe
no te fafau-raa : e täpaò te reira no te riro-raa èi mero e te faahoì-faahou-raa
mai i te tià-turi-raa. Àita te metua tane e faariro i te tamaiti èi tävini noa
; e faa-hoì ò ia ia na i to na mau tià-raa èi taata âià.
Te
tahi tätara-raa : Èita te Atua e faa-tià ia tätou i te ateä ê ; ua faahoì ia ia
tätou i roto i to na fare e ua höroà faahou mai ia tätou i te hoê vahi e te hoê
òhipa.
Te
tiaa
Täpaò
no te tiàmä-raa e te faa-tiàmä-raa : i roto i te ao o te mau tupuna, ua haere
te feia tîtî ma te tiaa òre ; Ua riro te ôomoraa i te tiaa èi haa-maitaì-raa i
faa-taa-hia no te mau tane tiàmä. Hohoà no te faa-ineine-raa : e haapaò atoà
rätou i te haereà âpï, ma te ineine i te ora mai te au i te hinaaro o te Metua
Èfetia pene 6 ìrava 15.
Poroì
faufaa roa : àita te tamaiti i faa-hoì-hia mai no te faaea noa, no te haere rä
i roto i te hoê oraraa âpï.
|
Te auraa o te parau |
Hiroà tumu |
Faaroo |
|
Pereue |
Te
tura, e te faa-tura, |
Te
parau-tià e te färii-raa i roto i te Metia |
|
Täpeà
rima |
Te
mana, te faa-äu-raa, |
Te
reni tupuna e te òhipa |
|
Tämaa
|
Tiàmä-raa,
tià-raa o tamaiti |
Te
èà âpï i roto i te aroha |
Te
auraa no te parau ra, te hiroà värua, o te faa-tura-raa ia i te parau-tià e te
färii raa i te mana o te Metia, te auraa i roto pü i te tane e te vahine, e te
faahoì-faahou-raa mai i te tiàmäraa, te tiàraa o te teina i roto i te aroha o
te Metua.
Heuraa
Ìrava.
Taramo 51, 12 E faaau na òe i te âau mä i roto
ia ù nei, e ta ù Atua. E faahou na hoì òe i te âau manaò tià i roto ia ù nei.
Ètoto 32, 14 Ua rüri ê aè ra te Fatu i to
na manaò i te ìno ta na i parau e e hopoi i nià iho i to na ra mau taata.
1 Timôteo 1,
17 E teie
nei, èi te Arii hau mure òre e te pohe òre, e te ìte ä òre ia hiò ra, èi te
Atua paari àita ä atu, èi ia na te tura, e te hanahana, e a muri noa atu.
Âmene.
Ruta èv. 15,
7 E faaìte
atu hoì au ia òutou, e òaòa rahi to nià i te raì i te taata hara hoê ia
tätarahapa, i te feiä parau-tià e ia iva noa atu te àhururaa e iva tiàhapa të
òre e au ia rätou te tätarahapa.
Faaitoitoraa.
Teie
te hoê aòraa o te au i teie mau ìrava e maha, ma te faa-tià ia ratou ia
paraparau no te faa-tupu i te hoê noa poroì no te aroha e no te täuiraa.
Te
tumu : Te òaòa o te raì ra no te hoê âau i faa-hoì-hia mai.
1.
Taramo 51 ìrava12 – Na te pure a te âau tatarahapa " E te Atua, e faatupu
i roto ia ù te âau mä, e faaâpï ia ù i te värua parau-tià ". Àita o
Tavita, tei ìte i ta na hara, e ani noa ra e ia faa-òre-hia ta na hara : te ani
ra ò ia i te hoê hämani-raa âpï. È ère i te hoê òhipa ïti haìhaì noa i te pae
faa-itoito-raa, e òhipa hanahana rä o te haamata na roto mai i te mau àti. I ò nei, è ère te tätara-hapa i te
hoê faa-haèhaa-raa
o te òre e tià e faa-òre-hia, o te hoê rä ìriti-raa i te mana hämani o te Atua.
Te
tïtauraa i te faaroo : E haamata te faahoì-faahou-raa mau ia färii tätou e o te
Atua anaè te tià e hämani faahou i to tätou âau.
2.
Ètoto pene 32 ìrava 14 – Te Atua tei tämärü " E ua tätarahapa te Fatu i te
ìno ta na i parau e e rave ò ia i to na ra mau taata ". I muri aè i te haa-mori-raa
ìtoro o te tafa auro, ua ärai o Mote. E e täui te Atua, i roto i te hoê parau
àro no te here, i to Na huru. Te faa-ìte ra teie ìrava i te hoê Atua o te òre e
riri tämau noa, o te pähono rä i te ärai-raa e te tätarahapa.
Tïtau-raa
i te taata : Te pure ûàna e te àparau-raa e ìriti i te èà no te aroha e te here
i te mau vahi ua moè te mau mea atoà.
3.
1Timôteo pene 1 ìrava17 – Te ârue-raa no roto mai i te aroha " I te Arii o
te mau tau atoà ra, o te mea pohe òre, o te òre e ìte ä ia hiò ra, o te Atua
anaè ra, o te tura ia e te hanahana e a muri noa atu Âmene. I to na haa-manaò-raa
ia Pauro e, o ò ia " te taata hara rahi roa aè ", e ua ârue-roa-hia ò
ia. E riro te aroha i färii-hia èi himene. E täui te âau mehara i te haa-manaò-raa
i to tätou mau hapehape èi ìte-raa päpü no te faa-òromaì-raa hanahana.
Te
pii-raa : Èita te taata o tei tämata i te aroha, te here e te tiàmä e tei
horomii e mämü noa e riro mai te ârue-raa èi mea täno.
4.
Ruta pene15 ìrava 7 - Te òaòa o te raì, " e rahi atu ia to te raì òaòa i
to te taata hara hoê ia tätarahapa. " Te faaìte mai nei Ietu ia tätou e, è
ère te tätarahapa i te hoê noa tä-märü-raa no tätou, e faa-ora-raa rä i nià i
te fenua e te raì. E faa-tupu te mau hoì-raa atoà i te Atua ra i te hoê ôroà no
ò mai i te Atua ra.
E
faa-hepo ra ia tätou : E òaòa te âau o te Atua i to tätou iho haamau-faahou-raa.
Te
ärataì : Mai te tau töparaa rauère e tae atu i te faa-hanahana-raa e faa-tupu
teie mau ìrava e maha i te hoê èà :
Te
färii-raa i te hinaaro Taramo 51 ìrava 12 Teie te tere o te feia faaroo atoà : mai
te òto e tae atu i te faahoì-faahou-raa mai, mai te faahoì-faahou-raa mai i te
ârue-raa, e te faa-hanahana-raa.
1
Timôteo pene 1 ìrava 17 Te òaòa no te raì mai
Ruta
èv. Pene 15 ìrava 7 Teie te tere o te feia faaroo atoa : mai te òto e tae atu i
te faahoì-faahou-raa mai, mai te faahoì-faahou-raa mai e tae atu i te ârue-raa,
e mai te ârue-raa e tae atu i te òaòa-raa i te Atua.
I
teie mahana : Èi aha e mataù i te haere atu i te Atua ra ma te âau òto o te
reira ia te haa-mata-raa no te faa-òaòa-raa.
No
te nünaa : Ia riro tätou mai ia Mote o tei ara no vëtahi ê, ma te tiàturi e e
tià ä i te Atua e täui i te àamu.
No
to tätou ìte-raa päpü : Mai ia Pauro, e faa-riro ia tätou i to tatou ora-raa i
mua ra èi ômua-raa no te faahanahana i te Atua.
Pehepehe.
Te òaòa o te raì i te
âau faa-âpï-hia
I
raro aè i te ata teiaha o ta ù mau hara,
Ua
òvere haere noa to ù värua, mai te hoê pahi àita e uahu.
Area
rä, ua faa-roo-hia to òe reo, e te Atua, i te maoro-raa o te pö,
E
ua mau roa to òe aho i roto i to ù nei âau.
Ua
riro mai te roimata èi päpe pihaa,
E
ua puru roa i te ua o ta òe faa-òre-raa hara.
E
i roto i te muhu òre,
Ua
faatupu mai te hoê märamarama i te himene, e te pure.
I
muri iho, ua fä mai ra te raì, e mea âano e te ànaana,
Mai
te hoê puta òaòa.
Na
te mau merahi, i roto i te hoê hiòraa taoà rahi,
E
faaìte i to òutou here.
No
te hoê noa täahi-raa
E
tae atu ai i to òutou fare tei haa-maitaì-hia,
E
tae mai ia te mau ôtià no te îraa o te mau ôtià.
E
ua riro to ù âau, i te hoê taime, èi vahi moà no òe.
Teraì
òr. Faatura.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire