Täpati 23 no Teeri/Novema 2025.
Te Arii Tävini tei haaputuputu i
te hau mure òre.
Mau taiòraa.
Taramo 122 : Te hau, te hoêraa
i te òire o te Atua.
1 Tire a te Moruta, a Tävita. Òaòa aè ra vau e te feiä
atoà i parau mai ia ù e: «Tätou i nià i te fare o te Fatu.»
2 Te tià nei to mätou âvae i teie nei i roto i to mau
ùputa, e Ierutarëma e.
3 I patuhia Ierutarëma mai te ôire täàtiàti-hua-hia te
mau fare ra.
4 I reira te mau ôpü ia paìùma ra, te mau ôpü a te
Fatu, èi faaìteraa ia no Ìteraèra, e haamaitaì i te iòa o te Fatu.
5 I reira te mau teröno haavä ra i te haamau-raa-hia,
te mau teröno o te ùtuafare o Tävita.
6
E pure ia Ierutarëma ia hau : «E maitaì to te feiä i hinaaro ia òe ra.
7 Èi hau to roto i to òe ra mau patu, e èi maitaì to roto
i to òe ra mau fare arii ra.
8 No to ù ra mau taeaè e te mau hoa i parau ai au i
teie nei : «Èi hau to roto ia òe ra»
9 No te fare o to tätou Atua ra o te Fatu e tämau ai
au i te ìmi i te maitaì no òe ra.
Heuraa Manaò.
E
mau faufau roa e vai i roto i te päpaìraa a te Taramo 122, ia au i te pehepehe
e i te pae faaroo, o te tano maitaì no te hoê tüatapaparaa ia faanahohia. Teie
te hoê tätararaa e tià ia tüatapapahia, e te hoê ìrava faufaa e te hoê tumu no
te parau.
Faanahoraa.
Ìrava
1 e te 2 : Te òaòa i te haereraa i Ierutarëma e te hinaaro o te taata faaroo o
te òaòa i te haereraa i te fare o te Fatu.
Ìrava
3 e tae i te 5 : Ierutarëma èi òire tei faahoê e èi vahi haaväraa tià täipe no
âmuitahiraa, te âueue òre, e te parau tià a te Atua.
Ìrava
6 e tae i te 9 : Piiraa ia pure no te hau o Ierutarëma e te haamaitaìraa no te
feia e here ra i te reira, te hinaaro i te ruperupe e te ino òre.
Te
tahi ìrava e tià ia haafaufaahia te ìrava 6 ia, 6 E pure ia Ierutarëma ia hau : «E
maitaì to te feiä i hinaaro ia òe ra. Òia A pure no te hau i Ierutarëma : ia ìte te feia i
hinaaro ia òe ra.
Te
faatumu nei teie ìrava i te tahi auraa o te taramo : è ère te hau i te hoê noa
haamaitaìraa no te taata tätaìtahi, e piiraa rä i te nünaa. Ua riro o
Ierutarëma èi hohoà no te auhoaraa e te âueue òre ta te Atua e hinaaro ra no to
na nünaa.
Te tahi parau tumu : Te hau
e te âmuitahiraa i roto i te òire o te Atua.
Te hau : èiaha noa te òreraa e tamaì, te
îraa rä i te ruperupe e te au maitaì.
Âmuitahiraa : Ua faataahia o Ierutarëma mai
te hoê òire te faatupu te âmuitahiraa, mai te ôire täàtiàti-hua-hia te mau fare ra, te hoê hohoà no te hoê pupu taata tei âmui tahi
i te puai.
Te faito : te haereraa i Ierutarëma o te
tömoraa ia i mua i te aro o te Atua, te hoê puna no te òaòa e te parau-tià.
Te
pure ia Ierutarëma, o te pure ia no te hau o te ao nei, no te mea ua riro te
òire èi hohoà no te pärahiraa hanahana i roto pü i te taata nei.
Haapiiraa :
Papa haamori : e himene teie taramo, o te tïtau
manihini i te faahanahanaraa âmui i te vairaa mai o te Atua.
Huiraatira : te haamanaò mai nei te reira ia
tätou e, te hau o te hoê ia höpoià âmui, te hoê maitaì orahia i roto i te
âmuitahiraa no te mau puai i roto i te faaroo e te hau.
Pehepehe : ma te faahiti-faahou-raa i te
taò « hau » e haapäpüraa teie i te îraa i te tïtauraa ia ora i roto i te faaroo.
Tumu parau no te hoê haapiiraa e
aore rä, no te hoê parau âpï : « Te hau, te
hoêraa i te òire o te Atua » te hoê teie parau tumu o te täno ia purehia i
roto i te mau haamoriraa, te feruri-maite-raa, e aore rä, te haapiiraa i roto
pü i te mau uì atoà o teie nei ao.
Te hau, o te hoê ia faufaa, te au
maitaì, ia òre te tamaì, âreà te âmuitahiraa, o te âmuiraa no te faaìte i te
âmuitahiraa o te mau puai no te faatià i te hoê pupu e aore rä, i te hoê pupu taata
ia faatupu i te hoê taatoàraa taa ê.
Ia âmuihia, te faatupu nei teie na manaò e
piti i te hoê oraraa âmui niuhia i nià i te au maite e te autaeaèraa.
Tätararaa : àita e tamaì e aore rä, e
àroraa, te tïtauraa ia tupu te hau na roto i te àparauraa tei parauhia te hau
faatupu ora.
Vaamataèinaa : e au maite i roto pü i te nünaa,
taa-maitaì-raa i roto pü i te mau pupu, àueue òre i roto i te oraraa
vaamataèinaa.
Faaroo : te ìmiraa i te au maite i roto
e te mau täairaa hau e o vëtahi ê.
Faufaa : è ère noa te hau i te òreraa e
haavïraa ûàna, o te hoê rä fafauraa no te faatupu i te hau e te àparauraa.
Âmuitahiraa.
Tatararaa : te huru o te riroraa ia
èi hoê, èita e tià ia faataahia, o te faatupu ra i te hoêraa i roto i te taatoàraa,
mai te mau ora e tupu ra i roto i te aru a te Atua, ta te fenua e mau ra te
tahi i te tahi, te òhipa ia tupu hau rätou ia au i to rätou huru.
Huiraatira : te auhoaraa, te autaeaèraa, te
âmuitahiraa, o te mau taata i nià i te hoê ä manaò e aore rä, hoê ä òhipa.
Te Aru : te âmuitahiraa i roto i te
taatoàraa, te au maite o te mau tuhaa o te faatupu i te hoê ä fä.
Värua : ua riro te âmuitahiraa èi tïtauraa
no te hau vai maoro, no te mea e ärai te reira i te àmahamaharaa e e faaitoito
te reira i te âmuitahiraa o te mau puai.
Haapotoraa :
Te hau = te au maitaì, te
faafaaearaa, te òreraa te märöraa, te ìmiraa itoito i te au maitaì.
Te âmuitahiraa = te hoêraa, te taa-ê-raa, te
auhoaraa i nià i te hoê ôpuaraa âmui e aore rä, te hoê faaroo âmui.
Âmui : Te hau e te âmuitahiraa, o te
hoê ia huiraatira i reira te au maite e te âmuitahiraa te mau puai atoà e vai
mai ai, te hohoà ia no te òire o te Atua mai tei faataahia i roto i te Taramo.
2 Tämuera 5.1-3 : Te hoêraa
o te nünaa o te Atua i faatähinuhia.
Tävita Arii no Ìteraèra.
(1 Parareipomeno 11.1-3)
1 Ua haere atoà mai ra te mau ôpü atoà o Ìteraèra i
Heperona ia Tävita i reira, e ua parau atu ra ia na , nä ô atu ra, ìnaha mätou,
o to òe ia ivi e to òe ia ìò.
2 Ia mütaa
iho ra hoì, ia Taura i arii i nià ia mätou ra, o òe ä tei arataì ia mätou ia
räpae, e tei arataì mai ia Ìteraèra i roto. Ua parau mai hoì te Fatu ia
òe, e tiaì òe mai te tiaì mämoe ä i to ù ra taata ia Ìteraèra, e èi tävana hoì
òe ia Ìteraèra.
3
Ua haere anaè mai ra te feiä rarahi i Ìteraèra i te arii i Heperona ; ua faaäu
iho ra taua arii ra o Tävita i te tahi faufaa ia rätou i Heperona, i mua i te
Fatu : ua faatähinu iho ra rätou ia Tävita èi arii i nià iho ia Ìteraèra ra.
Heuraa Manaò.
Te
haapoto nei teie mau ìrava i te faaìteraa te 2 Tämuera pene 5 i te mau ìrava 1
e tae i te 3 i te âmuitahiraa o te mau ôpu no Ìteraèra àti aè i Heperona. Te
faahiti ra te ìrava 3, Ua
haere anaè mai ra te feiä rarahi i Ìteraèra i te arii i Heperona ; ua faaäu iho
ra taua arii ra o Tävita i te tahi faufaa ia rätou i Heperona, i mua i te Fatu
: ua faatähinu iho ra rätou ia Tävita èi arii i nià iho ia Ìteraèra ra. Òia hoì Ua fafau Tävita i te hoê
faufaa ia ratou i Heperona i mua ia Iehova, e faatähinu iho ra rätou ia Tävita
èi arii i nià ia Ìteraèra.
Te
tumu parau mätamua, o te tià ia haa-faufaa-hia te âmuitahiraa o te mau puai o
te nünaa i raro aè i te feia faatävaihia e te Atua, no te faatähinu ia Tävita
èi arii i nià ia Ìteraèra.
Tuatua :
Pöritita : I muri aè i te poheraa o Taura,
te ìmi nei te mau ôpu o Ìteraèra i te hoê arii tià. Ua riro mai o Tävita, tei
färiihia e Iuta, èi taata tià i mua i te nünaa atoà.
Vahi : Heperona te hoê òire täipe, no
te mea i reira o Tavita i te faatereraa ia Iuta e hitu mätahiti e te àfa hou a
färiihia ai e Ìteraèra.
Feia : E haere mai te mau mätahiapo o
te mau ôpu ia Tävita ra, ma te färii i to na tiàraa èi raatira faèhau e ta na
piiraa hanahana e tiaì i te nünaa, mai te tiaì mämoe ra.
Faaroo : Ua faarirohia te mäìtiraa ia
Tävita èi tupuraa no te parau a te Fatu : « E faaàmu òe i to ù ra mau taata ia
Ìteraèra, e èi ärataì òe no rätou ».
Te
tahi ìrava tumu te ìrava 3 ia, Ua haere anaè mai ra te feiä rarahi i Ìteraèra i te
arii i Heperona ; ua faaäu iho ra taua arii ra o Tävita i te tahi faufaa ia
rätou i Heperona, i mua i te Fatu : ua faatähinu iho ra rätou ia Tävita èi arii
i nià iho ia Ìteraèra ra. Òia
hoì, Ua haere mai ra
te feiä paari atoà no Ìteraèra i te arii ra i Heperona, e ua fafau ia Tävita i
te hoê faufaa ia rätou i Heperona i mua i te aro o Iehova, e faatähinu iho ra
rätou ia Tavita èi arii i nià ia Ìteraèra.
Te haapäpü ra teie ìrava e toru
tuhaa :
Faufaa : Àita o Tavita e faatere na roto
i te puai, na roto rä i te hoê parau faaäu hanahana i mua i te Atua.
Âmuitahiraa : e âmui te mau ôpu atoà « mai te
mau taata » tei âmui i to rätou mau puai.
Faatähinuraa : te hoê òhipa moà o te haapäpü i
te tiàraa hanahana o te arii.
Tumu parau : Te hoêraa o te nünaa o te Atua i faatähinu.
Te
faahohoà ra teie parau i te täuiraa mai te hoê pätireia âmahamaha i te hoê
faatereraa hui arii hoê.
Te
faaìte ra te reira e no roto mai te tiàraa pöritita i te färiiraa a te Atua e
te faufaa a te huiraatira. Na roto i te faahohoà ra ia Tävita i te Metia, tei
faatähinuhia, o te haaputuputu e o te ärataì i te nünaa i te i roto i te
âmuitahiraa ia te faatereraa a te Atua.
Tuatapaparaa.
Tuatua : No teie taime e haamauhia te
faatereraa arii a Tävita, o te riro mai èi pü no te hiroà nünaa e te faaroo o
Ìteraèra.
Värua : Te haapäpü nei te hohoà o te
arii èi tiaì mämoe i te töroà tiaì mämoe : te ärataìraa, te äupururaa e te
parururaa.
Haamoriraa : Te haamanaò mai nei te
faatähinuraa i mua i te Fatu ia tätou e, ua haamoàhia te mau mana mau atoà e
tei nià i te Atua.
Täipe : Te faahohoà ra te faufaa i
Heperona i te âmuitahiraa i roto pü i te nünaa e to rätou arii, ma te faahohoà
i te faaäuraa âpï i roto i te Metia.
Te
riro nei te 2 Tämuera pene 5 i te mau ìrava 1 e tae i te 3 èi päpaìraa tumu o
te tuàti i te tuatua, te tuatapaparaa faaroo e te täipe : Ua riro mai o Tävita
èi arii na roto i te färiiraa i te nünaa e na roto i te faaueraa a te Atua, ma
te haamauraa i te hoê faatereraa hoê i raro aè i te fafauraa a te Atua.
Torota 1.12-20 : Te tiàraa
hanahana o te Metia e te faaoraraa i te rähu.
12 Te
haamaitaì nei mätou i te Metua, o tei faaäu mai ia tätou ia au ia tätou te hoê
tufaa i te âià o te feiä moà i te ao ra.
13 O tei
faaora ia tätou i te värua mana o te pöuri, e ua tähiti ê mai ia tätou i roto i
te Pätireia o ta na Tamaiti here ra ;
14 no na i
noaa ai to tätou ora, te hara i faaòrehia ra, i to na ra toto.
Te huru o te Metia e ta na haa
15
O te huru mau ò ia o te Atua hiò-òre-hia ra, o tei fänau na i te mau mea atoà i
hämanihia ra.
16 Na na hoì
i hämani i te mau mea atoà nei, o to te raì, e to te fenua nei, o tei ìteä ia
hiò ra e tei òre i ìteä, te feiä teröno, e te feiä hau, te hui-arii, e te feiä
mana. E mea hämani-anaè-hia ia e ana, e no na anaè.
17 E o mua ä
hoì ò ia i te mau mea atoà nei, e ò ia të mau i te mau mea atoà nei.
18 E ò ia
hoì te upoo o te tino ra o te Ètärëtia nei ; o te mätamua ò ia, te mätahiapo o
te feiä i pohe ra, ia hau ê atu ä ò ia i te mau mea atoà nei.
19 E mea tià
hoì i te Metua e èi roto ia na te î i te mau mea atoà ra vai mau atu ai.
20 E ia faafaïte
hoì ò ia i te mau mea atoà ra ia na iho i roto ia na ra, i te hau i noaa i te
toto o to na ra tätauro ; to te raì e to te fenua nei, ia faïte ä ia na.
Heuraa Manaò.
Teie
te hoê tuatapaparaa no te Torota pene 1 i te mau ìrava 12 e tae i te 20, ma te
faaìte i te tumu o teie huru päpaìraa ia au i te ärataìraa a te hoê ìrava tumu :
Te mau ìrava turu.
Teie
tuhaa no te Èpitetore i to Torota, e himene ia no nià i te Metia. Te faaìte ra
o Pauro i te faahiahia o te Metia, to na tiàraa i roto i te faaoraraa e i roto
i te rähu.
Ua vähihia teie mau ìrava i roto
e piti tuhaa :
Ìrava 12 e tae i te 14 : haamauruüruraa no te faaoraraa
i püpühia i roto i te Metia.
Ìrava 15 e tae i te 20 : himene e poro ra i te tiàraa
teitei o te Metia i roto i te rähu e te faahauraa.
Irava tumu :
Te ìrava 15 : 15
O te huru mau ò ia o te Atua hiò-òre-hia ra, o tei fänau na i te mau mea atoà i
hämanihia ra. O ò Ia te hohoà o te Atua ìteä
òre ra, te mätahiapo i te mau mea atoà i hämanihia nei. E mea faufaa roa teie
ìrava no te mea e ìriti te reira i te himene e e haamau i te haapiiraa tumu a
te Metia : Te heheu mai nei te Metia i te Atua e te mau nei ò Ia i te pärahiraa
mätamua i roto i te faanahoraa o te rähuraa e te faaoraraa.
Tumu parau rahi : Te tiàraa hanahana o te Metia e te faaoraraa i te rähu.
Te haapäpü ra o Pauro e piti
manaò :
Te Metia, ärai no te rähuraa : ua rähuhia te mau mea atoà e na
na e no na ia au te ìrava16.
Te Metia, ärai no te faafaïte : na roto i to na tätauro, e
faahoì faahou mai ò ia i te hau i roto pü i te Atua e te mau mea atoà i rähuhia
ia au i te ìrava 20.
Tuatapaparaa :
1. Haamaitaìraa (Ìrava 12 e tae
i te 14) Faufaa âià a te feiä moà : te feia faaroo e fänaò i te tufaa âià.
Faatiàmäraa : faaoraraa i te mana o te pöuri.
Täuiraa : tömoraa i roto i te pätireia o
te Tamaiti.
Te faaoraraa : o te faaòreraa hara te tumu o
teie faatiàmäraa.
I
ǒ nei, te haapäpü ra o Pauro i te
täuiraa rahi i faatupuhia e te faaoraraa.
2. Himene i te Metia (Ìrava 15 e
tae i te 20) :
Metia, hohoà no te Atua (Ìrava 15)
: e rähu ò ia i
te mea ìteä-òre-hia.
Te Metia, mätahiapo (Ìrava 15 e
te 16) : àita i
hämanihia, o te upoo rä e te tumu o te rähuraa.
Metia, tei turu i te ao nui
(ìrava 17) : «
E mau maite te mau mea atoà i roto ia Na ».
Metia, upoo o te Ètärëtia (ìrava
18) : o ò Ia te
tumu no te ora te tià-faahou-raa e te ora mure òre.
Metia, te îraa hanahana (ìrava
19) : tei roto
ia na te îraa atoà o te Atua.
Metia, faafaïte (ìrava 20) : na roto i te tätauro, e faahoì
mai ò Ia i te hau o te ao nei.
Te faaìte nei te himene i te hoê hiòraa
atea : Tei ropü te Metia i te mau mea atoà, mai te haamataraa e tae atu i
te hopeà.
Te tuatapaparaa i te parau no
nià i te Atua e te haamoriraa :
Te haapiiraa a te Metia : O Ietu te Atua no te taatoà e
te ärai atoà.
Faaoraraa : Te faaoraraa, o te âpitiraa ia
i roto i to na pätireia.
Parau o te fenua e te tiàmäraa : te Ètärëtia o to na ia tino, e
ora na roto i to na tià-faahou-raa.
Haamoriraa : e himene teie päpaìraa, tei
himenehia i roto i te mau pupu mätamua marü metia.
Tïtauraa :
Tumu parau : Te
mana teitei o te Metia i roto i te rähuraa e te faahauraa.
Poroì : O te Metia te tumu o te ao nui
e o te heheu mai i te Atua e o te faahoì mai i te auraa i roto pü i te Atua e
te taata nei.
Ruta èv 23.35-43 : I te tiàraa arii o Ietu i aroha i te taata hara.
35 Te tià
noa ra te taata atoà i te hiò-noa-raa atu. Ua tähitohito atu ra te mau tävana e
te taata atoà ia na, nä ô aè ra : «Ua faaora hoì ò ia ia vëtahi ê, o te Metia ò
ia te here a te Atua ra, a faaora ò ia ia na iho.
36 Ua tähitohito atoà atu ra te mau faèhau ia na, e
haere atu ra, hopoi atu ra i te vineta na na, 37 nä ô atu ra : «O te Arii òe o
te âti-Iüta ra, a faaora ia òe iho.
38 E päpaìhia iho ra te hoê parau i nià aè i ta na
upoo, i te parau Herëni, te parau Röma, e ta te Hëpera : «O TE ARII TEIE O TE
ÂTI-IUTA.»
39 Ua tähito atu ra hoì ia na te hoê i taua puè taata
rave parau ìno i faatatauro-atoà-hia ra, nä ô atu ra : «O te Metia òe ra, a
faaora ia tätou.
40 Ua àvau mai ra rä te tahi, nä ô mai ra : «Àita o òe
mataù i te Atua tei pohe atoà hoì òe hoê ä huru ?
41 E mea tià
rä to täua pohe, o te utuà mau hoì teie i ta täua i rave ; âreà teie nei taata,
àita roa a ana e parau ìno.
42 Ua parau atu ra ò ia ia Ietu : «E te Fatu, e
haamanaò mai òe ia ù ia tae òe i to òe ra Pätireia.
43
Ua parau mai ra Ietu ia na : «Èi parataito ia òe e o vau atoà i teie nei ä
mahana, òia mau ta ù e parau atu ia òe nei.
Heuraa Manaò.
Òia
mau, Ia haafatata anaè tätou i teie parau no te Ruta èv. Pene 23 i te mau ìrava
35 e tae i te 43, e te hoê ìrava tumu no te faatätauroraa, i reira Ietu e
tähitohitohia ai e te feia faatere, te mau faèhau e te tahi pae o te feia òhipa
ìno, tera rä, ua färiihia ò Ia e te tahi taata òrure hau i nià i te tätauro.
Te mau ìrava.
Tei nià Ietu i te tätauro, haaàtihia
e te tähitohitoraa :
te tïtau manihini nei te mau tià faaroo, te mau faèhau e te hoê taata òhipa ìno
faaora ia na iho.
I
te tahi aè pae, ua fäì te tahi atu taata òhipa ìno i ta na iho hara e ua fäì ò
ia i te parau-tià a Ietu.
Ua pähono atu Ietu ia na ma te
parau fäfau : I
teie nei mahana e pärahi ai òe i roto i te parataito i pïhaì iho ia ù ia au i
te faaìteraa a te ìrava 43.
Te
tahi ia ìrava tumu te ìrava 43, 43 Ua parau mai ra Ietu ia na : «Èi
parataito ia òe e o vau atoà i teie nei ä mahana, òia mau ta ù e parau atu ia
òe nei. Òia mau
ta ù e parau atu ia òe, i teie nei mahana e pärahi òe i roto i te parataito e o
vau nei. Ua riro teie ìrava èi täuiraa o te ìrava : te faaite nei te reira i te
aroha vave o Ietu, noa atu to na mäuiui, ua vai noa to Na hiroà Atua faaora i
te taata tei ìte i ta na e tei tätarahapa.
Tumu parau rahi : I te tiàraa arii o Ietu i aroha i te taata hara.
Ua piihia Ietu èi Arii
èi faaooooraa, tera rä, i nià i te tätauro te faaìte nei ò ia i to na tiàraa arii : èiaha na roto i te mana faèhau, na roto rä i
te faaòreraa hara e te fafauraa i te Ora Mure Òre.
Te faahohoà ra te taa-ê-raa i
roto pü i te feia tähitohito e te taata täparahi taata tätarahapa e piti haerea
i nià ia Ietu :
te faaruèraa aore ra te faaroo. Teie taò tähitohito reo Mäòhi teie, te taò tumu
e hito, faaoooo no te parau i faahitihia, mai teie i roto i ta tätou ua faaroo
ia vëtahi ê, a faaora ia na iho, e aore ra te here teie na te Atua a faaora ia
na iho. Te faaöhia ra te parau tià a te Ietu, i roto i te faahitiraa parau no
te tià òre teie huru manaò mea ìno mau. Tuuhia mai nei te taò àpa te Tä, na
teie àpa e haapäpü ra te puai e te värua o te taò tähitohito e òhipa ìno mau ä,
àita te maitaì e ìtehia i roto, àita atoà e tano to roto, ìno e te pohe to
roto.
No
reira, te tumu parau rahi o te faaoraraa ia na roto i te faaroo ia Ietu tei
faatätaurohia, e roaa vave mai te tuàtiraa i roto i te àparauraa te na ò ra te
reo o te taata tei àvau i to na taeaè e ua tano to taua pohe, to teie ra taata
àita ia i tano ia au i te faaìteraa a te ìrava 40, «Àita o òe mataù i te Atua tei pohe atoà hoì òe hoê ä
huru.
Tuatapaparaa :
Te
parau nei te feiä faatere e te mau faèhau e, A faaora ia òe iho, ua mäìti rä
Ietu i te faaora ia vëtahi ê na roto i te faaearaa i nià i te tätauro.
Te färiiraa i te taata òhipa ìno
: ua fäì ò ia i
ta na hara e ua faaìte ò ia i te hapa òre o Ietu, e ua riro ò ia èi taata
mätamua tei färii i te parau fäfau no te parataito.
Te haapiiraa faaroo i te
faaoraraa : te
faaìte ra teie ìrava e àita te faaoraraa i täaihia i te mau òhipa aore ra i te
taime e toe ra no te ora, i nià rä i te faaroo ia Ietu.
Te tiàraa Arii Metia : O Ietu te Arii èiaha noa atu i nià i te tätauro, na roto rä i te reira. Ua
riro te tätauro èi terono no Ietu, i te faaìteraa a te ìrava 38, E
päpaìhia iho ra te hoê parau i nià aè i ta na upoo, i te parau Herëni, te parau
Röma, e ta te Hëpera : «O TE ARII TEIE O TE ÂTI-IUTA.» te haapäpü nei teie mau reo e toru nünaa teie e ora
tämau nei i Ierutarëma i te tau o Ietu.
Haapiiraa : piti pupu taata te mau tävana tähitohito e aore ra ua faaoooo, e te mau
taata atoà : «Ua faaora hoì ò ia ia vëtahi ê, o te Metia ò ia te here a te Atua
ra, a faaora ò ia ia na iho.
Te piti o te pupu taata mau faèhau ua tähitohito e
aore ra ua faaoooo atoà ua hopoi atu ra i te vineta na na, «O te Arii òe o te
âti-Iüta ra, a faaora ia òe iho. Te mau tävana te here a te Atua, te mau
faaèhau e Arii òe, te haapii mai nei te reira ia tätou o te parau a te mau
faatere i nià ia Ietu.
Hohoà : te tätauro no te mau taata i te
tau o Ietu i ù nei e faaea ai te mana faatîtî a te mau faatere no te mau taata
tei òrure i te hau. No Ietu ra i ù nei haamata ai ta na faaòreraa hara i te mau
taata tei ìte i ta rätou hara e tei tätarahapa, òia hoì te tätauro o Ietu èi
vahi no te haaväraa e te aroha.
Te
mau parau a Ietu i te ìrava 43 I teie nei mahana e pärahi atoà òe i roto i te
parataito e auraa faufaa teie i te pae no te oraraa faaroo.
Te tahi auraa o te parau e o vau
i roto i te parataito :
1. Ta ù : te hoêraa o te taata iho, Àita o
Iesu i fafau noa i te hoê vahi, i te hoê rä auraa : ia pärahi i pïhaì iho ia
na. È ère te faaoraraa i te fenua e aore rä, i te vahi, i te auraa rä : te
vairaa mai o te Metia o te parataito mau. Te haapäpü ra te reira i te Ora Mure
Òre o te âpitiraa ia i roto i te täairaa e o Iesu, e haamata i teie nei.
2. I teie mahana : te vave o te
faaoraraa
Taa
ê atu i te hoê tiaìraa atea, te haapäpü ra Ietu e e tomo te taata òhipa ìno tei
ìte i ta na hara e tei tätarahapa i roto i te oraraa âpï i taua mahana iho ra.
E tupu vave noa te faaoraraa, ma te òre e haamarirau e aore rä, i te tahi atu
tïtauraa taa ê atu i te faaroo. Te faaìte nei te reira i te mana o te aroha : e
tae noa atu i te taime hopeà, e püpühia te reira ma te hope roa.
3. I te parataito : te hohoà o
te pärahiraa o te Atua.
No
roto mai te taò parataito i te reo Hereni e ô, e aore e faaàpu ôpanihia, tei
färiihia no te faataa i te ô i Etene.
I
ô nei, te haamanaò ra te reira i te ô e aore ra te faaàpu a te Atua, te hoê
täpaò no te hau, e te ora au-maite-raa.
I
roto i te tütuu ati Iuta e te Maru Metia, te parataito o te vahi ia i reira te
feia parau-tià e faaea ai i pïhaì iho i te Atua, a tiai ai i te tià-faahou-raa
hopeà.
Ua
täui o Ietu i teie hohoà : ua ìritihia te parataito i teie nei na roto i te tätauro
e e roaa te reira na roto i te faaroo.
Te
tahi tumu parau no nià i te Atua : Te
parau fafau no te faaoraraa tei faatupu-vave-hia e te Metia. È ère noa te
ra'i i te hoê ànanahi atea, e tupuraa mau rä tei haamauhia na roto i te vairaa
mai o Ietu.
Ua
riro te tätauro èi ùputa no te ô moè, tei ìritihia e te here o te Atua.
E
riro te taata òhipa ìno tei ìte i ta na hara e tei tatarahapa èi taata mätamua
o te tomo i roto i teie ia hau Atua.
Te faaroo tiàturi.
Hohoà : te tätauro maite teà ra te huru
tei faatoro ra i nià i te parataito faahohoàhia mai te hoê ô, hoê faaàpu e o
Ietu to roto e Arii Tävini.
Pehepehe : È ère te parataito i te hoê
vahi, e vairaa rä : no te tiàraa i pïhaì iho i te Metia.
Haamoriraa : ia porohia èi parau no te tiàturiraa i roto i te mau
vahi i reira te mau taata i te putuputuraa o Ietu te Metia, e Arii Tävini. Te Arii Tävini tei haaputuputu i te hau
mure òre.
Heuraa Ìrava.
Taramo 122, 6 E pure ia Ierutarëma ia hau : «E maitaì
to te feiä i hinaaro ia òe ra.
2 Tämuera 5,
3 Ua haere anaè mai ra te feiä rarahi i
Ìteraèra i te arii i Heperona ; ua faaäu iho ra taua arii ra o Tävita i te tahi
faufaa ia rätou i Heperona, i mua i te Fatu : ua faatähinu iho ra rätou ia
Tävita èi arii i nià iho ia Ìteraèra ra.
Torota 1, 15 O te huru mau ò ia o te Atua hiò-òre-hia
ra, o tei fänau na i te mau mea atoà i hämanihia ra.
Ruta èv. 23,
43 Ua parau mai ra Ietu ia na : «Èi
parataito ia òe e o vau atoà i teie nei ä mahana, òia mau ta ù e parau atu ia
òe nei.
Faaitoitoraa.
Te parau tumu : Te Arii o te hau e te âmuiraa,
noa atu e, no roto mai teie mau ìrava i te mau huru tupuraa taa ê, ua tuàti te
reira i roto i te hoê ä heheuraa. Ua haamau te Atua i to Na Arii no te
haaputuputu i to Na nünaa i roto i te hau, te âmuiraa e te tiàturiraa mure òre.
Te tupuraa o te parau.
1. Te hau. Taramo 122 ìrava 6 Ua riro o
Ierutarëma èi täpaò no te nünaa tei haaputuputu i pïhaì iho i te Atua. Te hau e
anihia ra, è ère noa ia te èreraa i te tamaì, te îraa rä, te faafaaearaa e te
au maitaì. Ua riro teie hau èi haamaitaìraa no te feia e here nei i te Fatu e i
to Na mau taata.
2. Te hoêraa i raro aè i te Arii
Mäìtihia :
2 Tämuera pene 5 ìrava 3. Ua färiihia e ua faatähinuhia o Tavita èi arii no
Ìteraèra atoa. E haamau te faufaa i mua i te Atua i te hoê âmuiraa pöritita e i
te pae värua. Te töhu ra teie òhipa i te Metia, te Arii mau, o te haaputuputu
eiaha noa ia Ìteraèra, i te mau nünaa atoà rä.
3. Te Metia, hohoà no te Atua
ìteä òre :
Torota pene 1 ìrava 15. Te faaìte ra o Pauro e, ua hau atu o Ietu i te hoê arii
i nià i te fenua nei : o ò Ia te faaìteraa ìte-mata-hia o te Atua mure òre. I
roto ia na, e ìtehia te rähu i to na auraa e to na âmuitahiraa i roto i te puai.
O ò Ia te pü o te tuàti i te hau, te fafauraa e te tiàturiraa.
4. Te fafauraa o te
parataito :
Ruta èv. Pene 23 ìrava 43 I roto atoà i te mäuiui, ua ìriti o Ietu i te ùputa o
te hau o te parataito. O te taata òrure hau tei tätarahapa te taata mätamua o
te ìte i teie parau tapu. E tupu te hau o Ierutarëma e te âmuiraa i raro
aè i te faatereraa a te Arii i roto i te âmuitahiraa mure òre e te Metia.
Aniraa no teie mahana :
A ìmi i te hau : a pure no to tätou mau
vaamataèinaa, to tätou mau ùtuafare, to tatou mau fenua, ia riro rätou ei mau vahi
faafaaearaa e te parau-tià.
A ora i te âmuiraa : a färii i te Metia èi Arii, i
nià aè i to tätou mau àmahamaharaa, e a patu i te autaeaèraa.
A hiò na i te Metia : a hiò i roto ia na i te hohoà o
te Atua ìteä òre, e a vaiiho i to na märamarama ia täui i to tätou oraraa.
Te tiàturiraa i te raì : a täpeà i te päpüraa e, noa
atu te mau tämataraa, e ìriti o Ietu i te ùputa no te Ora Mure Òre no tätou.
Faaotiraa
Ua riro teie mau ìrava e maha èi hohoà tumu :
Te
hau i Ierutarëma o te hinaaro ia,
Te
faa-tähinu-raa-hia o Tavita o te faahohoàraa ia,
O
te Metia Tävini te hohoà o te Atua ìteä òre,
Te
fafauraa i te taata òrure hau o te tupuraa ia.
Te
Arii no te hau e te âmuiraa, o Ietu Metia ia, o te haaputuputu nei ia tätou i
teie mahana e o te ìriti nei i te tiàturiraa o te Ora Mure Òre no tätou.
Pehepehe.
Te Arii Tävini tei haaputuputu i
te hau mure òre.
I
roto i te mau patu o te fenua te tià ra te pure,
E
hinaarohia te hau, e püpühia te faaearaa i te feia e tiàturi ra.
Te
hoê nünaa âmui, i mua i te Fafauraa i täatihia,
Ua
ìte i to rätou arii, tei faatähinuhia e te Mure Òre, tei haamoàhia.
E
hohoà paruparu to te Fenua,
Tera
rä, i roto i te Metia e ànaana ai te hohoà o te Atua.
Tei
ìteä-òre-hia, te mätahiapo o te rähu,
Te
amo nei ò ia i roto ia na i te ao nui, to na märamarama, to na hoêraa.
I
te räau o te tätauro, i roto i te marumaru o te mäuiui,
Ua
faaroo te hoê taata èiä i te parau fafau,
I
teie mahana, tei roto òe ia ù i roto i te parataito,
Te
mau parau arii, te täviri o te hau mure òre.
Na
roto i te pure, te fafauraa, e te ôrama,
Te
hau o te òire, te hoêraa ia o te nünaa.
E
e matara mai te tiàturiraa, te marü e te mure òre,
I
raro aè i te faatereraa a te Arii Tävini, hohoà ai te Atua.
Teraì
òr. Faatura.
Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire