Täpati 12 Huriama/Âtopa 2025.
E faaora te
Atua tae atu i te tià-faahou-raa.
Mau taiòraa.
Taramo 98.
1 Taramo. E himene i te Fatu i
te himene âpï, e mau mea taa ê hoì tei ravehia e ana, no to na iho rima àtau e
to na rima moà, i riro mai ai te rë ia na.
2 Ua faaìte mai ra te Fatu i te
ora na na, i mua i te mata o te mau êtene atoà ra, te faaìte-raa-hia te
parau-tià na na ra.
3 To na aroha e ta na parau-mau, ua manaòhia e ana i
te ùtuafare o Ìteraèra. Ua ìte te mau hopeà atoà o te fenua i te ora a to tätou
Atua.
4 Ia pïnaì te haamaitaì i te
Fatu e àti noa aè te fenua, ia puroro te reo òaòa, ia ûmere mä te
haamaitaì i te himene.
5 A himene i te Fatu mä te
tïnura, mä te tïnura e te reo haamaitaì atoà ra ;
6 mä te mau pü e te òto o te tüferi,
te härururaa i te haamaitaì i te arii ra, i te Fatu.
7 Ia haruru te tai e to na îraa, te
ao atoà e to na ra mau taata.
8 Ia paìpaì te mau pape i to rätou
rima, e ia ûmere tahi te mau mouà atoà,
9 i te aro o te Fatu, te haere mai
ra hoì ò ia e haavä i te fenua. E haavä ò ia i to te ao mä te parau-tià, e te
mau taata mä te piò-òre.
Heuraa Manaò.
Te
Taramo 98 o te hoê ia himene ârueraa na te ao atoà nei, tei faanaho-maitaì-hia,
no te faahanahana i te faaoraraa a te Atua e ta Na haaväraa tià. Teie te hoê
tuatapaparaa marämarama e te marü, e te hoê
ìrava faufaa tei haamatarahia, 3 To na aroha e ta na parau-mau, ua
manaòhia e ana i te ùtuafare o Ìteraèra. Ua ìte te mau hopeà atoà o te fenua i
te ora a to tätou Atua.
Faanahoraa
e te tuatapaparaa o te Taramo 98.
1.
Aniraa ia himene i te hoê himene âpï
Ìrava
1 e tae i te 3 Tumu : Ua faatupu te Atua i te mau mea maere ; Ua heheu mai ò Ia
i ta Na faaoraraa e ta Na parau-tià.
Te
àamu : haamanaòraa i te haapaò maitaì ia Ìteraèra.
Hohoà
: ua ìte te mau hopeà atoà o te fenua nei i te ora a to tätou Atua.
Auraa
i te pae faaroo : faaäraraa no nià i te Metia
—
àita te faaoraraa a te Atua Arii i täôtiàhia i nià ia Ìteraèra, e püpühia rä i
te mau nünaa atoà o te ao nei.
2.
Te òaòa mau
Ìrava
4 e tae i te 6 Piiraa no te ârueraa : te tïtau manihini nei te fenua taatoà ia
ârue i te Atua. Te mau mauhaa : te tïnura, te pü, te mau täpaò no te hanahana e
te ôroà arii.
Tumu
parau : E Arii te Atua ; E tïtau to na tiàraa arii i te hoê
pähonoraa òaòa e te âmui.
3.
Te âpiti nei te rähu
Ìrava
7 e tae i te 9 Te mau hohoà pehepehe : te taì ra te miti, te popo ra te mau
ànavai i to rätou rima, te himene nei te mau mouà.
Te
hiòraa o te ao nei : è ère noa te taata, te òaòa nei te taatoàraa o te rähu.
Hopeà
: E haere mai te Atua no te haavä i te ao nei ma te parau-tià e te âifaito te
haaväraa è ère i te mea riàrià, ua î rä i te tiàturiraa.
Te
faatumu nei te ìrava 3 i nià i te parau poroì tumu : 3 To na aroha e ta na parau-mau, ua manaòhia e ana i
te ùtuafare o Ìteraèra. Ua ìte te mau hopeà atoà o te fenua i te ora a to tätou
Atua.
Ua haamanaò ò ia i to na aroha e to na haapaò maitaì i te ùtuafare o Ìteraèra ;
ua ìte te mau hopeà atoà o te ao nei i te ora a to tätou Atua. No te aha teie ìrava
? E tuàti te reira i te haamanaòraa e te haapaò maitaì ia Ìteraèra e te
mätararaa te mau nünaa atoà.
Te
haapoto ra te reira i te àroraa hotu i roto pü i te aa Ìteraèra e te ao taatoà
e te mau fenua atoà. Ua faaìte aè na te reira i te tupuraa o te Metia i roto i
te Metia, i reira te faaoraraa e ìtehia ai e te taatoàraa.
Te
mau manaò no te feruri-maite-raa ia faatänohia i te huru haapiiraa ia au i to
tätou itoito. Faaäuraa : a faatuàti i teie taramo i te Taramo 96 hoê ä
faanahoraa e te Ìtaia pene 52 ìrava 10 Ua heheu mai Iehova i to na rima moà i
mua i te aro o te mau fenua atoà.
Te
täipe : te himene → te aru i te
hohoà i reira te mau mea e riro ai èi mau himene ârueraa. Faaòhiparaa i te
nünaa : e taramo teie e taiòhia mai te hoê piiraa ia hoê
i te mau reo, te mau mauhaa ùpaùpa, te mau hiroà tumu e te mau uì i roto i te
hoê noa faahanahanaraa no te faaoraraa.
Te
tahi parau tumu o te Taramo 98 o te òaòa ia o te ao atoà nei èi pähonoraa i te
faaoraraa e te faatereraa parau-tià a te Atua.
Te
tupuraa o te tumu parau
Te
Atua te Faaora : Te òhipa nei ò Ia ma te puai e te haapaò maitaì, ma te heheu
mai i ta Na faaoraraa èi aha noa ia Ìteraèra, i te mau nünaa atoà rä ìrava 1 e
tae i te 3.
Te
Atua te Arii : E tïtau to Na tiàraa arii i te ârueraa, na roto i te reo e te
mau mauhaa ùpaùpa ìrava 4 e tae i te 6.
Te
Atua te Haavä : Te haere mai nei ò Ia no te haavä i to te ao nei ma te
parau-tià e te parau mau, o te riro mai èi tumu no te tiàturiraa e te òaòa no
te mau mea atoà i hämanihia ìrava 7 e tae i te 9).
Te
faaâano nei te taramo i te ârueraa : →Ua riro o Ìteraèra èi ìteraa päpü
no te haapaò maitaì o te Atua.
Ua
anihia → te mau nünaa
ia färii i ta Na faaoraraa. E hopoi mai te Atua, te Arii e te Faaora, i te
faaoraraa no te taatoà o te faatupu i te ârueraa òaòa e te reàreà.
2 Te mau Arii
5.14-17
14 Ua haere atu
ra ò ia e ua hopu atu ra i Iörïtäna e a hitu aè ra hopuraa, ta te taata no te
Atua hoì i parau mai ra; riro atu ra to na ìò mai to te tamarii âpï ra mä atu
ra ò ia..
15
Ua hoì mai ra
ò ia e to na atoà ra mau taata i taua taata no te Atua ra, e ua haere iho ra, ua
tià mai ra i mua i ta na aro: ua nä ô mai ra, Inaha, ua ìte atu ra vau e aore
roa e Atua i te ao atoà nei, mäori rä i Ìteraèra nei: e teie nei, teie tä ù
parau ïti ia òe na, e rave mai òe i te tahi taoà ïti i to tävini nei.
16 Ua parau atu
ra rä ò ia, Te ora nei te Fatu, ta ù e tià noa i mua
i ta na aro, e òre au e rave. Ua märô mai ra ò ia e rave ; àita aè ra rä i tià
ia na.
17 Ua parau mai
ra Näamana, Èita änei e tià ia òe ia hö-mai-hia mai i to tävini nei te tahi mäa
repo, e teiaha ai nä âtini e piti nei ? E òre hoì to tävini e hopoi faahou i te
tütia-täauahi e te tütia atoà i te mau atua èê mäori rä i te
Fatu anaè.
Heuraa Manaò
Teie
te hoê taiòraa e tià ia tüatapapahia Mau Arii 2 pene 5 i te mau ìrava 14 e tae
i te 17, tei faatumuhia i nià i te faaoraraa ia Näamana e ta na faaìteraa i to na
faaroo.
Papaìraa
Ìrava
14 : Ua haapaò o Näamana i te parau a te perofeta, ua hopu ia na iho e hitu
taime i roto ia Ioritäna, e ua riro to na tino mai to te hoê àiü ra te huru.
Ìrava
15 : Ua hoì ò ia ia Eritaia ra, ma te fäì e, àita e Atua ê atu maori rä te Atua
o Ìteraèra.
Ìrava
16 : Ua pätoì Eritaia i ta na mau höroà, ma te haapäpü e, èita te aroha o te
Atua e hoohia.
Ìrava
17 : Ua ani o Näamana i te tahi repo no Ìteraèra ia tià ia na ia haamori i te
Fatu i Turia.
Tuatapaparaa
i te tumu parau
1.
Te haèhaa e te haapaò (ìrava 14) Te hopuraa e hitu taime i roto i te ànavai i
Ioritäna e täpaò ia i te îraa e te hopeàraa. E tià ia Näamana, te hoê taata
puai, ia faahaèhaa ia na iho e ia färii i te hoê peu ôhie e fatata i te haama.
Àita te faaoraraa i tuàtihia i te mana o te perofeta, i te haapaòraa rä i te
parau a te Atua.
2.
Te fäìraa i te faaroo (ìrava15) Ua fäì o Näamana e : " Ìnaha, ua ìte au e,
aore roa e Atua i te ao atoa nei, maori rä i Ìteraèra ". E fäìraa teie no roto
mai i te hoê ètene. E riro te faaoraraa i te pae tino èi täpaò no te
faafäriuraa i roto ia rätou.
3.
Te höroàraa o te aroha (ìrava16) Ua pätoì o Eritaia i te mau taoà höroà : èita
e tià e hoo mai i te haamaitaìraa a te Atua. Mea taa ê roa te reira i te mau peu
faaroo ètene i reira te mau atua e faahanahanahia ai na roto i te mau ö no te
fänaò i te mau maitaì. I ô nei, ua riro te faaoraraa èi aroha mau, è ère i te
hoê täuiraa täpihooraa.
4.
Te fenua o Ìteraèra èi täpaò no te fafauraa (ìrava 17) Ua ani o Näamana i te
tahi repo no te patu i te fata no te Atua i roto i to na iho fenua. Te faaìte
ra te reira i to na hinaaro ia vai tuàti noa i te Atua ora, noa atu i rapae àu
i te fenua i parauhia ra.
E
faahohoàraa te reira no te huru o te faaoraraa i roto i te ao atoa nei : te
Atua o Ìteraèra o te Atua atoà ia o te mau nünaa.
Te
tahi ìrava e riro èi täviri no teie pene te ìrava 15 : 15 Ua hoì mai ra ò ia e to na atoà ra mau taata i taua taata no te Atua
ra, e ua haere iho ra, ua tià mai ra i mua i ta na aro: ua nä ô mai ra, Ìnaha,
ua ìte atu ra vau e aore roa e Atua i te ao atoà nei, mäori rä i Ìteraèra nei:
e teie nei, teie tä ù parau ïti ia òe na, e rave mai òe i te tahi taoà ïti i to
tävini nei. Ìnaha, ua ìte au e, aore roa e Atua i te ao atoà nei, maori rä
i Ìteraèra. Te haapoto nei teie ìrava i te ìrava : e arataì te faaoraraa i te
faaroo mau e te ìteraa i te Atua hoê.
Te
faahohoà ra te faaoraraa o Näamana e no roto mai te faaroo i te haèhaa e te
auraro.
E
mea tämoni òre te aroha o te Atua, na te ao atoa nei, e na nià aè i te mau ôtià
o Ìteraèra.
Te
täuiraa o Näamana, e täuiraa ia i te pae tino te tino tämähia e i te pae värua
te âau haafäriuhia.
Aòraa
haapiiraa Te faahohoà nei teie hohoà i te hoê haereraa i mua i te pae faaroo :
Te faahaèhaaraa → te faaoraraa
→ te faafäriuraa
→ te
haamoriraa
E
èà teie no te täuiraa i roto e i rapae, o te tià ia òhipahia èi mauhaa hiòraa
no te haapiiraa, no te feruriraa, e aore rä, no te haapiiraa faaroo.
2 Timôteo
2.8-13
8 E haamanaò ia Ietu Metia, no te huaai o Tävita o tei
faatiàhia mai te pohe mai ra, mai tei te Èvaneria ta ù e aò nei.
9 I pohe ai
au nei i teie nei ìno, e ua tae roa i te âuri fifi nei, mai te mea e e taata
rave parau ìino ra ; aita rä te parau a te Atua i täpeàhia.
10 I haamahu
mäite ai au i te mau mea atoà no te feiä i mäìtihia ra, ia noaa atoà ia rätou
te ora i te Metia ra ia Ietu, mä te ao mure òre ra.
11 E parau
mau hoì te maa parau nei e : «Ia pohe tätou e ò ia atoà ra, e ora atoà tätou e
ò ia atoà hoì.
12 Ia faaòromaì atoà tätou i te ìno
ra, e pätireia atoà to tätou io na ra, ia huna hoì tätou ia na ra, e huna atoà
ò ia ia tätou :
13 òre noa ä tätou i te haapaò i te
parau mau, e parau mau ä ta na ; e òre ò ia e tähuna i ta na iho.»
Heuraa Manaò
Ua
päpaì Pauro ia Timôteo mai to na fare täpeàraa i Roma. Ua ìte ò ia e, ua fatata
to na hopeà e te hinaaro nei ò ia e faaìte i ta na 'tamaiti i te faaroo' i te
mau mea faufaa o te Èvaneria e te puai no te täpeà noa atu te mäuiui. Ua riro
teie mau ìrava èi haamanaòraa i te Metia, èi ìteraa päpü no te taata iho, e èi
aòraa no te haapaò maitaì.
Mau
Ìrava.
Ìrava
8 – « A haamanaò ia Ietu Metia, tei tià faahou mai te pohe mai, no roto mai ia
Tavita, mai ta ù Èvaneria » Ua faatumu o Pauro i te mau mea atoà i nià i te huru
o te Metia : te Metia a Tavita te tupuraa o te mau fafauraa e te Fatu tei tià
faahou te upootiàraa i nià i te pohe. Te parau haa 'haamanaò' e faaìte ra e, ua
riro te haamanaòraa i te Èvaneria èi tumu no te täpeà-maite-raa.
Ìrava
9 – « no reira vau i pohe ai, ua ruuruuhia mai te taata òhipa ìno ra. Te ra rä,
àita te parau a te Atua i ruuruuhia "Te faataa nei Pauro i to na
faatîtîraa i te tiàmäraa vï òre o te Parau.
Ìrava
10 – « No reira vau i faaòromaì ai i te mau mea atoà no te feia i mäìtihia ra,
ia noaa atoà ia rätou te ora...E mäuiui rahi to Pauro : e faaòromaì ò ia ia tià
ia vëtahi ê ia färii i te ora mure òre. Te faito o te haapaò maitaì i roto i te
nünaa e te òhipa veà tono.
Ìrava
11 e te 12 vm – « Ia pohe atoà tätou ia na, e ora atoà ia tätou i pïhaì iho ia
na ; ia tämau maite tätou, e faatere atoà ia tätou i pïhaì iho ia na » Pënei aè
e himene mätamua aore ra e fäìraa faaroo.
Te
manaò o te Pata : te pohe → te ora, te faaòromaì → te
faatereraa. E haamauruüruhia te haapaò maitaì na roto i te hoêraa e te Metia
faahanahanahia.
Ìrava
12 vh – 'Ia huna tätou ia na, e huna atoà ò ia ia tätou' Te tävevo tià o te mau
parau a Ietu (Mätaio pene 10 ìrava 33). Faaäraraa hanahana : è ère te faaroo i
te mäìtiraa ; e tïtau te reira i te fafauraa.
Ìrava
13 – 'Mai te mea e, e haapaò òre tätou, e vai haapaò noa ò ia, no te mea èita e
tià ia na ia huna ia na iho'. Èita te reira e faaòre i te haaväraa (ìrava 12),
te haapäpü nei rä te reira i te âueue òre o te Atua i roto i to na huru e ta na
mau fafauraa.
Irava
8 o te tahi niu no teie mau parau faaitoito : 8 E haamanaò
ia Ietu Metia, no te huaai o Tävita o tei faatiàhia mai te pohe mai ra, mai tei
te Èvaneria ta ù e aò nei. A haamanaò ia Ietu Metia, tei tiàfaahou mai te
pohe mai ra, no te huaai o Tavita, mai ta ù nei èvaneria ". No roto mai
teie ìrava taatoà i teie haamanaòraa ora no nià i te Metia : Te niu o te
tià-faahou-raa i te tiàturiraa (ìrava 11). Te haamau ra te tiàraa arii a Tavita
i te tiàraa o te Metia. No roto mai te haapaò maitaì o te Atua (ìrava 13) i
teie tiàraa o te Metia.
Tītauraa Ua
faanahohia teie mau parau i nià e toru tumu :
Te
Metia : e haamata te mau mea atoà na roto i te haamanaòraa ia Ietu tei tià
faahou mai.
Veà
tono : E tāuturu te māuiui o Pauro
i te faaoraraa ia vētahi ê.
E
mea huru ê roa : e mea paruparu te haapaò maitaì a te taata, âreà te haapaò
maitaì a te Atua, e mea pāpū ia e te mure
òre.
I
roto i te hoê hohoà, ta te taata e faahohoà nei : Te mau fifi tià òre ua
ruuruuhia o Pauro e ua tiàmā rā te Parau. Te hoê menema te
tià-faahou-raa. Te hoê terono te faatereraa i fafauhia i te feia tuutuu òre.
E
piti èà : te haapaò i te oraraa/te faatereraa ; te pätoìraa → i te pätoìraa.
Tumu
parau : « Haamanaòraa ia Ietu Metia ». Te tumu o te haamanaòraa marü metia :
Ietu Metia
Te
hoê iòa e haamanaò : Ietu te Faaora e te Metia Faatähinuhia, te Metia.
E
piti niu :
Àamu
: « huaai o Tavita » → te tupuraa o
te mau fafauraa.
Tiàturiraa
: « ua faatiàhia mai te pohe mai »
→ upootiàraa i
nià i te pohe.
Òhiparaa
: È ère te faaroo marü metia i te hoê manaò manaò-òre-hia, o te haamanaòraa ora
rä o te hoê taata mau, te taata e te Fatu.
Te
mana o te tià-faahou-raa Ua riro te tià-faahou-raa èi niu no te tiàturiraa (1
Törïnetia pene 15 ìrava 17). E haapäpü te reira i te ora âpï i ô nei e i teie
nei e te ora mure òre a muri aè.
Te
täuturu : Te haamanaòraa ia Ietu, o te oraraa ia i te mau mahana atoà i roto i
te märamarama o te Pata.
Te
haapaò maitaì o te Atua i roto i te àamu : O Ietu te Metia i fafauhia : te
haamanaò ra te ôpu o Tavita i te tämau-noa-raa o te fafauraa. E haapaò maitaì
te Atua i ta Na mau parau fafau noa atu te haapaò òre o te taata (ìrava 13).
E
faaàmu to tätou haamanaòraa i te tiàturiraa : te mea ta te Atua i rave.
E
faaàmu to tätou haamanaòraa i te faarooraa : te mea ia ta te Atua i fafau, e
faatupu ia ò Ia. Te òhipa i horoàhia i te feia faaroo
Te
parau ra o Pauro : 'mai te au i ta ù Èvaneria' → faariro ò ia i te poroì èi
poroì no na, e ora i te reira, e e faaìte päpü ò ia i te
reira. Ua riro te haamanaòraa ia Ietu Metia èi puai èi türaì no te òhipa : no
te faaära, no te haapii e no te höroà atu. Te haamanaòraa ia Ietu, o te
faaìteraa atoà ia ia Na ia vëtahi ê.
Haapotoraa
e tià ia tätou e faahiti i te tumu parau mai teie i muri nei : Te hoê menema
taata òre te parau ia no te tià-faahou-raa. Te hoê terono i mua ra te huaai ia
a Tavita.
Te
hoê èvaneria ora haamanaòraa i te òhipa. Te hoê hohoà no ta tuatapaparaa te hoê
hohoà i roto e toru haamenemeneraa : Te Metia tei tià faahou menema matara noa,
e te märamarama. Metia (Fetià ia o Tavita, e terono). Ua poro te Metia (òtaro o
te Èvaneria, te parau). I ropü : À haamanaò → mai te hoê
taura o te faatuàti i te mau mea atoà.
Ruta èv.
17.11-19
Te tämä-raa-hia nä rëpera tino àhuru
11 E taua haereà no na i Ierutarëma
ra, i nä Tämäria ò ia i te haere, e i nä Tarirea.
12 E tei te
tömoraa atu ò ia i roto i te hoê ôire ïti, ua färerei mai ra ia na nä rëpera
tino àhuru, tià noa mai ra i te ätea ê ;
13 pii noa
mai ra te reo, nä ô mai ra : «E te Òrometua, e Ietu e, e aroha mai ia mätou.
14 E ia hiò atu ra ò ia ia rätou, ua
parau atu ra : «A haere, a faaìte i te mau tahuà ia òutou.
E tei to
rätou haereà nä te èà tià, faaorahia iho ra rätou.
15 E ia hiò
iho ra te hoê o rätou ia na iho, e ua ora, ua hoì mai ra mä te pii hua i te
haamaitaìraa i te Atua.
16 Ua tïpapa
iho ra i raro i te âvae iho o Ietu, haamaitaì mai ra ia na ; no Tämäria taua
taata ra. 17 Ua parau atu ra Ietu, nä ô atu ra : «È ère änei tino àhuru atoà i
tämähia nei? Tei hea iho nei rä e tooiva ?
18Aore roa
te hoê i hoì mai e haamaitaì i te Atua maori rä o teie nei taata ê.
19 Ua parau atu ra ò ia ia na : «A tià, a haere i to
tere ; ua ora òe i to faaroo.
Heuraa Manaò.
Ua
î teie mau ìrava no roto mai i te Ruta èv. Pene 17 i te mau ìrava 11 e tae i te
19 te faaoraraa i na rëpera hoê àhuru i te mau täpaò e te mau taa-ê-raa. Teie
te hoê manaò no te hoê tatararaa i te faanahoraa, ma te haamatara i te hoê ìrava
e tià èi tumu faufaa.
Te mau ìrava
turu :
Te
haere ra o Ietu i Ierusalema (ìrava.11). Ua riro teie tere èi täpaò no to na èà
e tae atu ai i te Tätauro e te tupuraa o ta na òhipa. Te haere nei ò ia na roto
i te hoê vahi i ropü ia Tämaria e ia Tarirea » : te hoê ôtià, te hoê vahi ànoì,
o tei faaìte aè na i te mätararaa o te faaoraraa na roto noa i te hoê pii. Hoê
àhuru rëpera, tei tiàvaruhia i roto i te oraraa vaamataèinaa e tei faarirohia
èi mea viivii, o te pii ra ia Na nä te atea ê (ìrava12 e te 13).
Ta
rätou piiraa « E Ietu, e te Fatu, e aroha mai ia mätou » o te hoê ia pure no te
peàpeà e no te faaroo atoà.
Maite
mea ra e teie parau e hohoà ia no te mau täahiraa âvae i muri i te tahi täahiraa.
1-Te
färereiraa (ìrava 11 e tae i te 13)
Te
faahohoàhia ra te mau rëpera i te mau taata i pëpë e te faa-taa-ê-hia, no te
ìmi i te faaoraraa. Te faaìte nei ta rätou piiraa ia Ietu i to na mana Òrometua.
2-Te
faaueraa a Ietu (ìrava 14)
'A
haere, a faaìte ia òutou iho i te mau tahuà : Te faatura nei o Ietu i te Ture
(Revitito pene 14), te ra rä, ua tono ò ia ia rätou hou rätou e faaorahia ai. E
tupu te faaoraraa i nià i te èà : te hoê täpaò e, te faaroo, o te hoê ia
täahiraa no te tiàturiraa hou a ìte ai i te hopeàraa.
3-Te
täuiraa o te taata Tämaria (ìrava 15 e te 16)
Hoê
anaè i hoì mai, e taata Tämaria ia, te hoê taata èè vahavahahia e te mau Àti
Iuta. Te ìte nei ò ia èi aha noa i te faaoraraa i to na tino, i te vairaa atoà
rä o te Atua i roto ia Ietu. Àita te faaroo i täôtiàhia i te färiiraa i te hoê
maitaì, o te färiiraa rä i te tumu o te ö.
4-Te
parau hopeà (ìrava 19) « A tià i nià e a haere ; ua faaora to òe faaroo ia òe
». I ô nei, è ère faahou no te faaoraraa i te tino (tämähia), no te faaoraraa i
te täatoà rä te tino e te värua. Ua riro mai te taata Tämaria èi hiòraa no te
faaroo : ua ìte ò ia i te vairaa o te Atua i roto ia Ietu.
Te
tahi ìrava tumu te ìrava 19 : 19 Ua parau atu ra ò ia ia na : «A
tià, a haere i to tere ; ua ora òe i to faaroo. A tià e a haere ; ua faaora to òe
faaroo ia òe.
Teie
te hopeà o te parau : e ìriti te faaroo mauruüru i te èà no te hoê faaoraraa
hohonu aè i te èà o te tino, e ìriti te reira i te èà no te faaoraraa. Te parau
haa faaora (sōzō) na roto i
te reo Hereni è ère ia i te faaoraraa noa : te auraa ra, te faahoì-faahou-raa
mai i roto i te auraa e te Atua, te tömoraa i roto i te ora âpï.
Te
mau manaò no te feruriraa Te âau mehara o te hoê ia ùputa e tae ai i roto i te
faaroo : e iva o tei färiihia, hoê anaè o tei hoì ia Ietu ra e haamauruüru. Tei
roto pü anei tätou i te feia tei moèhia e aore rä, tei roto anei tätou i te
feia e hoì ia Ietu ra ? E hau atu te faaoraraa i te faaoraraa i te pae tino : e
haaputapü te reira i te täatoàraa o te taata. Ua riro mai te taata èè èi hiòraa
no te faaroo : Te haapäpü ra o Ruta èv. E ua matara te Pätireia i te mau taata
atoà, tae noa atu i te feia i tuuhia i rapae. E faaìtehia te faaroo na roto i
te tätarahapa (faa-färiu-raa) e te ârueraa.
Parau
tumu i horoàhia : Te faaroo mauruüru o
te faateitei e o te faaora/Te ora o te faaroo tei roto i te òhipa
E
faahoì faahou mai o Ietu i te tura : te taata viivii tei faaruèhia, e
faateiteihia ia. È ère te faaoraraa i te faaoraraa noa i te tino, o te
faahoì-faahou-raa rä i te taata i roto i to na täatoàraa. Èita te faaoraraa e
täôtià, e häpono rä ò ia. Te faaroo e orahia ma te âau mehara e riro mai ia èi
òhipa : ia faaìte päpü i te aroha tei färiihia.
Ua
faaora to tätou faaroo ia tätou È ère te faaroo i te tiàturiraa noa i te
faaoraraa, o te färiiraa rä i te vairaa o te Atua i roto ia Ietu.
Hohoà
täipe no te päpaìraa i te hohoà e aore rä no te feruri-maite-raa.
Faahoì-faahou-raa
:
mai te taa-ê-raa e tae atu i te tià-faahou-raa i te tura.
Te èà : mai te
faaoraraa i te tino e tae atu i te òhiparaa i te faaroo.
Faaroo : mai te hoê
täparuraa no te aroha e tae atu i te färiiraa i te Faaora.
Te
aniraa E täui te âau mehara i te faaoraraa èi haamaitaìraa. E ìtehia te faaroo
na roto i te hoìraa ia Ietu e te haamoriraa.
E
faa-tià-hia te taata faaroo tei faaorahia no te haere e no te faaìte i te parau-tià
e te parau mau.
Heuraa Ìrava.
-Taramo
98, 3 To na aroha e ta na parau-mau, ua manaòhia e ana i
te ùtuafare o Ìteraèra. Ua ìte te mau hopeà atoà o te fenua i te ora a to tätou
Atua.
-2 Mau Arii
5, 15 Ua hoì mai ra ò ia e to na atoà ra mau taata i
taua taata no te Atua ra, e ua haere iho ra, ua tià mai ra i mua i ta na aro:
ua nä ô mai ra, Inaha, ua ìte atu ra vau e aore roa e Atua i te ao atoà nei,
mäori rä i Ìteraèra nei: e teie nei, teie tä ù parau ïti ia òe na, e rave mai
òe i te tahi taoà ïti i to tävini nei.
-2 Timôteo
2, 8 E haamanaò ia Ietu Metia, no te huaai
o Tävita o tei faa-tià-hia mai te pohe mai ra, mai tei te Èvaneria ta ù e aò
nei.
-Ruta èv.
17, 19 Ua parau atu ra ò ia ia na : «A
tià, a haere i to tere ; ua ora òe i to faaroo.
Faaitoitoraa.
Ua
riro te reira èi tuàtiraa no nià i te hoê ä tumu parau :
Te
faaoraraa a te Atua tei heheuhia i roto ia Ietu Metia, tei ìtehia na roto i te
faaroo e tei faahanahanahia ma te mauruüru.
Teie
te hoê poroì faanahohia o ta tätou e faa-òhipa no te faaìte, no te tuatapaparaa
e aore rä no te haa-pii-raa :
Te
Taramo 98 ìrava 3 : Ua haamanaò ò Ia i to na aroha e to na haapaò maitaì i te ùtuafare
o Ìteraèra ; ua ìte te mau hopeà atoà o te ao nei i te ora a to tätou Atua.
2
Te mau Arii pene 5 ìrava 15 : Ua hoì mai ra o Näamana, tei faaorahia to na rëpera,
na ô atu ra, « Ìnaha, ua ìte au e, àita e Atua i te ao atoà nei maori rä i
Ìteraèra.
2
Timôteo pene 2 ìrava 8 : E haamanaò ia Ietu Metia, tei tiàfaahou mai te pohe
mai ra, no te huaai a Tavita, mai ta ù nei èvaneria.
Ruta
èv. Pene 17 ìrava 19 : Ua parau Ietu i te hoê o na rëpera hoê àhuru tei
faaorahia, « A tià e a haere ; na to òe faaroo i faaora ia òe .
Te
parau tumu i ôpuahia :
Te
faaoraraa a te Atua : mai te faaoraraa e
tae atu i te tià-faahou-raa, e aroha no te mau nünaa atoa.
Te parau
poroì
1.
Te haamanaò nei te Atua e te òhipa nei no te faaora (Taramo 98 ìrava 3) È ère
te faaoraraa i te mea hämanihia e te taata, e ôpuaraa hanahana rä noo mai i te
Atua ra. Ua faaìtehia te haapaò maitaì e te maitaì o te Atua èi aha noa no
Ìteraèra, no te mau nünaa atoà rä. E mea ìte-mata-hia te faaoraraa, e mea päpü,
e na te ao atoà nei.
2.
Färiiraa i te faaoraraa (2 Te mau Arii pene 5 ìrava 15) Ua färii o Näamana, te
hoê taata èè e te ètene, i te Atua o Ìteraèra i muri aè i to na faaoraraa. E tïtau
te faaoraraa i te fäìraa i te faaroo e te färiiraa i mua i te taata. Ua riro te
faaoraraa èi täpaò no te hoê faaoraraa hohonu aè : te färereiraa i te Atua mau.
3.
Te Tumu o te faaoraraa : o Ietu Metia tei tià faahou mai (2 Timôteo pene 2
ìrava 8) Te haamanaò nei o Pauro e, è ère te faaoraraa i te hoê manaò, e taata
rä : Ietu Metia. Ua aahia te faaoraraa i roto i te àamu no te huaai o Tavita te
ra rä, e matara te reira e a muri noa atu.
4.
Te faaroo e faaora (Ruta èv. Pene 17 ìrava 19) Àita Ietu e faaora noa i te tino
; E faaora ò ia i te värua e te feruriraa. E ìriti te faaroo o te taata iho i
te hoê täairaa e te Atua.
E
iriti te faaroo o te taata iho i te èà no te hoê täairaa ora e te Atua. E tere
âpï te faaoraraa : 'A tià, a haere.
Te
òhiparaa i teie mahana, àita te faaoraraa a te Atua i täôtiàhia i te hoê noa nünaa
aore ra i te hoê noa taime : na te mau poro atoà ra o te mau fenua atoà nei o
te ao. Mai ia Näamana, te anihia nei ia tätou ia ìte i te Atua i roto i to
tätou oraraa e ia faaìte i te ìteraa päpü. Mai ia Pauro, e tià ia tätou ia täpeà
ia Ietu Metia tei tià faahou i ropü. Mai te rëpera i mauruüru, ua piihia tätou
ia ora i te hoê faaroo o te täui e o te tono ia tätou.
Te
tïtauraa teie tahi pehepehe mäìtihia ia au i ta tätou huru päpaìraa Te
faaoraraa a te Atua o te hoê ia päpe pihaa o te tahe mai, e faaora te reira i
te mau tino, e faateitei i te âau, e haere na nià i te mau ôtià e te mau
tënetere, E na roto ia Ietu Metia, e riro mai te reira èi upootiàraa mure òre
".
Pehepehe.
E faaora te
Atua tae atu i te tià-faahou-raa.
Mai
roto mai i te hohonuraa o te mau tau,
Te
hiti mai nei te hoê reo, Te hoê himene no te maitaì,
E
haapaò maitaì e te âueue òre.
Te
haamanaò nei te Atua, Te ànaana nei to Na aroha,
E
tae noa atu i te hopeà o te fenua nei, ua porohia to Na ora.
Ua
faaora o Näamana, ua piò te taata èè,
Ma
te ìte i te tumu ôtahi o te Atua.
E
mä te rëpera, e matara te âau, e tupu mai te faaoraraa,
Te
hoê horoà viivii òre e te päpü.
A
haamanaò, te parau ia a Pauro, te Metia tei tià faahou mai,
Te
huaai o Tavita, tei upootià i nià i te hara.
Ua
riro te Tätauro èi ùputa no te ora,
Ua
moè te pohe, ua uaa te tiàturiraa.
A
tià, a haere, ua parau atu ra Ietu i te taata pepe,
Ua
ora òe i to òe faaroo, ua ora to òe värua.
Mai
te faaoraraa e tae atu i te tià-faahou-raa,
E
tae atu te aroha i te mau nünaa atoà o te ao nei.
Te
hoê ànavai no te ora, te hoê marämarama mure òre,
E
tahe na roto i te mau taata, ia hoê te mau èà.
Te
faaoraraa a te Atua, te upootiàraa mure òre,
O
te hoê ia horoà no te here, na te ao atoà nei.
Teraì
òr. Faatura.
