Tāpati 21 no Tema/Titema 2025.
TIAÌRAA MAHA.
Te Atua Pīhaì
iho ia Tātou.
Mau Taiòraa.
Taramo 24, Te
mana arii o te Atua i te ao atoà nei.
Te tōmoraa te Fatu i roto i to na
fare
1 E Taramo. Na Tāvita. No Iehova te
fenua e te î atoà i nià iho, te mau fenua o te ao nei, e te feiā atoà e pārahi
i reira.
2 Na na ia i faatīnana i te reira i
te miti, e ua haamau o ia i te reira i te moana.
3 Nā vai e paìuma i te mouà o Iehova ? O vai tē tià i to na ra vāhi moà ?
4 Te taata rima
mā ra e te âau maitaì ; o tei òre e faahiti i to na vārua i te parau haavare,
aore hoì i tapu mā te haavare.
5 To na te maitaì e noaa mai no ô ia
Iehova ra, e te parau-tià no ô i te Atua o to na ra ora.
6 Ò ia te feiä i ìmi ia na ; o tei
ìmi i to mata, e te Atua o Iatōpa. Tera.
7 E faateitei na ia òutou, e te mau
ùputa e, e ia faateitei-atoà-hia òutou, te mau ôpani vaiiho taìàtā e, ia ō atu
te arii hanahana i roto na.
8 O vai teie nei arii hanahana ? O
Iehova ia, o tei mana e tē pūai ; o Iehova ia, e mana i te àroraa ra.
9 A faateitei na ia òutou, e te mau
ùputa e. E ia faateitei-atoà-hia òutou, e te mau ôpani vaiiho taìàtā e. Ia ō atu
te arii hanahana i roto na.
10 O vai teie nei arii hanahana ? O
Iehova Tāpāota ia : ò ia taua arii hanahana ra. Tera.
Heuraa Manaò.
Te
tahi ìrava faufaa no teie Taramo 24 o te ìrava 3 e te 4 ia : 3 Nā vai e paìuma i te mouà o Iehova ? O vai tē tià i to na ra vāhi moà ?
4 Te taata rima
mā ra e te âau maitaì ; o tei òre e faahiti i to na vārua i te parau haavare,
aore hoì i tapu mā te haavare. Òia mau, O vai te paìuma i nià i te mouà o Iehova
? O vai te tià i to na vahi moà ? O tei rima mā e te âau mā... e na ìrava teie
e au no teie Tiaìraa maha, Te parau tumu o te tōmoraa ia o te Arii hanahana i
roto i to Na Hiero, o te haapāpū nei i te mana arii o te Atua i nià i te mau
mea atoà i hāmanihia e te viivii òre e tītauhia no te haafatata i te Atua Mure
Òre.
1. Tuatua
E
parau tei no Tāvita tei tuàtihia i te âfaìraa i te àfata faufaa i Tiona i te
faaìteraa a te 2 Tāmuera ìrava 6.Ua faarirohia te reira èi taramo ārataì, e
himenehia i te tōmoraa i roto i te Hiero. Te faaìte ra te reira i te hoê papa
no te haamoriraa i reira te nūnaa e poro ai i te tiàraa arii o te Atua tei
ìriti i te mau ùputa, e te mau ôpani i te Arii o te Hanahana.
2. Te faanahoraa
o te Taramo
Ìrava
1 e te 2 : Haapāpūraa i te mana arii o te Atua – « No Fatu te fenua, e te mau
mea atoà i roto ra ». O te Atua tei Rāhu e te Fatu o te ao atoà nei.
Ìrava
3 e tae i te 6 : Uiraa i te papa haamori o vai te tià e tomo i roto i te vahi
moà ?
Pāhonoraa
: te taata viivii òre i roto i te mau òhipa e te âau.
Ìrava
7 e tae i te 10 : Aparauraa i te pehepehe ua matara te mau ùputa e te mau ôpani
no te fārii i te Arii o te Hanahana. Te faaìtehia ra te Atua mai te hoê taata
puai i roto i te tamaì e te upootiàraa.
3. Te tahi ìrava
faufaa
Ìrava
3 e te 4 : Te tuu nei rātou i te uiraa i nià i te oraraa o te tiàraa i mua i te
aro o te Atua.
Tei
nià te haapāpūraa i te viivii-òre i te pae no te faaitoitoraa e i te pae vārua
: te rima hara òre (te mau òhipa parau-tià), te âau mā (te mau manaò tià). E
mea faufaa roa teie na ìrava no te mea te faatuàti ra te reira i te mana arii o
te Atua i te tītauraa ia itoito te feia faaroo.
4. Tumu parau.
Te
Arii Hanahana : Ua faaìtehia te Atua mai te arii o te ao atoà nei o te tōmo i
roto i to Na Hiero.
Te
viivii-òre e te moà : È ère te haereraa i te Atua ra i te mea òhie noa ; e tītau
te reira i te tāuiraa i roto ia tātou.
Haamoriraa
e te nūnaa : Ua ôpuahia te taramo ia poro-âmui-hia, ma te haapāpū i te tiàraa o
te nūnaa èi uì e ìmi nei i te mata o te Atua.
Te auraa tāipe i
te pae vārua
Te
ao : O te Atua te fatu o te mau mea atoà i rāhuhia.
Te
parau tià e te parau mau o te mau tītauraa ia no te haafatata i te Atua.
Metia
: Ua tātarahia te hohoà o te Arii hanahana i roto i te tūtuu marū metia mai te
hoê faahohoàraa o te tōmoraa o te Metia i Ierutarēma aore ra i te haereraa i
nià i te raì.
Haamoriraa
: E faaòhipahia te taramo i roto i te mau ôroà no te haamanaò e e tià i te
huiraatira ia tāmā ia rātou iho hou a farerei ai i te Atua.
Tītauraa,
te faataa ra te Taramo 24 e piti parau tumu : te mana arii o te Atua i te ao
tāatoà nei, e te tītauraa i te moàraa o te feiā e hinaaro e tōmo no tià i mua i
te aro o te Atua. Te faaìte nei te ìrava tumu e piti te 3 e te 4 i teie
taa-ê-raa i rotopū i te rahi o te Atua e te hōpoià a te taata.
Itaia 7.10-16, Te haapaò maitaì
o te Atua i te tiàturi òre o te taata.
E fānau te tahi tama o te maìrihia i
te iòa ra o Imanuera.
10 Ua parau faahou mai ra Iehova ia
Âhata, nā ô mai ra :
11 E ani òe
i te tahi tāpaò i to Atua ra, ia Iehova ; e ani i raro roa ra, e aore ra, èi
nià roa.
12 Ua parau
atu ra Âhata : E òre au e ani, e òre hoì au e faaòôo atu ia Iehova.
13 E ua parau mai ra ò ia : E faaroo
mai, e te ùtuāfare o Tāvita ; e mea iti ānei òutou i faahaùmani i te taata, e
faahaùmani atoà òutou i ta ù Atua ?
14 E tēna na, nā Iehova iho e hōroà
i te tahi tāpaò no òutou : Inaha, E tō te pāretēnia, e e fānau i te tamaiti, e
maìrihia hoì to na iòa o Ìmanuera.
15 E àmu ò
ia i te pāta e te meri, ia ìte anaè ò ia i te haapae i te mea ìno, e te rave i
te mea maitaì.
16 E òre hoì
teie nei tamaiti e ìte i te haapae i te ìno, e te rave i te mea maitaì, e
faaruèhia ai taua fenua nei, e taua nā arii i àti ai òe na.
Heuraa Manaò.
Ia
au i te Ìtaia pene 7 i te mau ìrava 10 e tae i te 16 o te hoê ia mau ìrava
faufaa i reira te Atua e pūpū ai i te hoê tāpaò ia Âhata : Inaha, te tō nei
taua vahine âpī ra, e fānau mai ò ia i te hoê tamaiti, e maìri ò ia i to na iòa
ia Emanuera. Te tahi ìrava tumu o te ìrava 14 ia, 14 E tēna
na, nā Iehova iho e hōroà i te tahi tāpaò no òutou : Inaha, E tō te pāretēnia,
e e fānau i te tamaiti, e maìrihia hoì to na iòa o Ìmanuera. E te tumu parau
rahi o te fafauraa ia i te Metia a te Atua èi tāpaò no te faaoraraa e te vairaa
mai (Tei pīhaì iho te Atua ia tātou), tei hōroàhia i roto i te hoê tupuraa no
te fifi pōritita e te tiàturi òre o te Arii Âhata.
Tuatua
Faatereraa
a Âhata i te area mātahiti 735-715 hou te Metia : Ua haamataùhia o Iuta e te
hoê âmuiraa i rotopū ia Ìteraèra te pātireia no âpaoèrau e o Turia i Arama. Ta
rātou fā, o te faataahuriraa ia ia Âhata e te haamauraa i te hoê arii maitaì no
rātou.
Fifi
o te faaroo : Àita Âhata i tiàturi i te Atua e mea au aè na na e ìmi i te turu
a Atura, o te faaìte ra i to na faaroo òre e to na haapaò òre.
Te
tōhu : Ua tonohia o Ìtaia no te haamanaò e te paruru a te Atua i te ùtuafare o
Tāvita e e hōroàhia te hoê tāpaò no ô mai i te Atua noa atu te pātoìraa a te
arii.
Tuatapaparaa.
Ìrava
10 e tae i te 12 : Ua ani manihini te Atua ia Âhata ia ani i te hoê tāpaò, tera
rā, ua pātoì o Âhata ma te haavarevare, ma te parau e, àita ò ia i hinaaro e tāmata
i te Atua.
Ìrava
13 : Ua faahapa Ìtaia i te tiàturi òre o te arii e to na ùtuafare.
Ìrava
14 : Na te Atua iho e hōroà mai i te hoê tāpaò : e fānau mai te hoê tamahine
âpī èi reo Hepera 'almah' i te hoê tamaiti o Emanuera te iòa Tei pīhaì iho te
Atua ia tātou e aore ra te Atua i ō tātou nei.
Ìrava
15 e te 16 : E paari teie tamarii i roto i te òhie, e hou ò ia a ìte ai i te
faataa ê i te maitaì e te ìno, e haamouhia na pātireia e piti (Ìteraèra e o Arama).
Tumu parau.
Te
haapaò maitaì o te Atua noa atu te tiàturi òre o te taata : Àita Âhata i
tiàturi, tera rā, te òhipa noa ra te Atua.
Te
tāpaò no nià i te Metia : Ua riro o Emanuera èi fafauraa i te haapāpūraa e èita
o Iuta e haamouhia e èi parau tōhu no te tau maoro i te tōhuraa i te fānauraa o
te Metia.
Te
Atua e te nūnaa : Te faaìte nei te iòa Emanuera i te vairaa tāmau o te Atua, te
hoê puna no te faaoraraa e te tāmahanahanaraa i te mau taime fifi.
Haapiiraa
Ìrava faufaa : ìrava 14. 14 E tēna na, nā Iehova iho e hōroà i te tahi tāpaò no òutou : Inaha, E tō
te pāretēnia, e e fānau i te tamaiti, e maìrihia hoì to na iòa o Ìmanuera.
Tumu parau : Te parau fafau
no nià i te Metia e te vairaa mai o te Atua èi tāpaò no te faaoraraa.
Poroì : Noa atu e èita
te mau arii e te mau nūnaa e tiaì, e
tāpeà noa te Atua i to na haapaò maitaì i ta na faufaa e e faaìte ò ia i te hoê
faaoraraa o tei hau atu i te tuatua.
Rōma 1.1-7, Te
Èvaneria a te Atua heheuhia ia Ietu Metia, no te mau nūnaa o te ao nei.
Te parau maitaì e porohia nei e
Pauro
1 Pauro, e tāvini no Ietu Metia, i
faarirohia èi âpotetoro, ia faataahia no te Èvaneria a te Atua, 2 (o tei
faaìtehia mai i mūtaa iho e ta na mau perofeta i roto i te Parau moà i pāpaìhia
ra),
3 o ta na
Tamaiti no to tātou Fatu ra no Ietu Metia, o tei fānau mai i te huaai o Tāvita,
i te haapaòraa i te tino ra ;
4
tāpaò-faaìte-hia rā i te mana, e o te Tamaiti ia a te Atua, i ta te Vārua
Maitaì ra, i te tià-faahou-raa mai te pohe mai ra :
5 no na mai to mātou maitaì i noaa
ai, e te tōroà âpotetoro i te mau Êtene atoà no to na ra iòa, ia noaa ia rātou
te haapaò faaroo ra ;
6 no rātou
atoà hoì òutou, o tei haapaòhia e Ietu Metia ra.
7 I te feiā
atoà i herehia mai e te Atua i Rōma na, i haapaòhia èi feiā moà : èi ia òutou
te aroha mau e te hau no ô mai i te Atua i to tātou Metua ra, e no ô hoì i to
tātou Fatu ia Ietu Metia ra.
Heuraa Manaò.
E
ìriti teie mau ìrava i te èpitetore a Pauro i to Roma. I te aroharaa maitaì, i
reira o Pauro e faaìte ai ia na iho, e faataa poto noa ai te Èvaneria ta na e
poro ra, e e tuu ai i te feiā e fārii ra i roto i ta rātou piiraa i te mau marū
metia.
Ìrava faufaa
Te
ìrava 5 ia, 5 no na mai to mātou maitaì i noaa
ai, e te tōroà âpotetoro i te mau Êtene atoà no to na ra iòa, ia noaa ia rātou
te haapaò faaroo ra ; Na roto ia na i fārii ai tātou i te aroha e te
tiàraa veà tono, ia ārataì mai te mau Ètene atoà i te haapaò i te faaroo i to
na ra iòa.
Te
tītau nei te reira i te òhipa a Pauro : te aroha tei fāriihia → te òhipa tei
hōroàhia mai → te haapaòraa i te faaroo.
Te
faatuàti nei te reira i te Metia tei tià faahou i te piiraa o te ao atoà nei e
te mau Ètene atoà.
Te
ômuaraa te reira i te tumu parau faufaa o te èpitetore : te faaroo èi pāhonoraa
na te ao atoà nei i te faaoraraa tei pūpūhia i roto ia Iesu Metia.
Parau
Tumu :
Te
parau tumu, o te Èvaneria ia a te Atua tei heheuhia mai i roto ia Ietu Metia,
tei faataahia no te mau nūnaa atoà.
Te
haapāpū nei o Pauro :
To
na tiàraa taata : tāvini no te Metia, piihia èi veà tono, faataahia no te
Èvaneria (ìrava 1).
Te
Èvaneria : tei tōhuhia e te mau perofeta, tei faatumuhia i nià ia Ietu, te hoê
huaai no Tāvita ia au i te tino nei, tei māìtihia èi Tamaiti na te Atua ma te
mana na roto i te tià-faahou-raa (ìrava 2 e tae i te 4).
Te
veà tono : ia ārataì i te mau nūnaa atoà i te haapaòraa i te faaroo (ìrava 5).
Te
feiā e fārii : te feia faaroo i Rōma, herehia e te Atua, tei piihia ia riro èi
feiā moà (ìrava 6 e te 7).
Tuatapaparaa :
Ìrava
1 : Te faataa ra o Pauro ia na iho no nià i te Metia (tāvini, veà tono, faataahia).
Ua faatumuhia ta na piiraa i nià i te Metia.
Ìrava
2 e tae i te 4 : Ua aahia te Èvaneria i roto i te àamu (te mau parau fafau tōhuhia,
te ôpu tupuna o Tavita) e ua heheuhia i roto i te mana o te tià-faahou-raa. Te
ìtehia ra te àroraa i rotopū i te tino e te vārua, te taata e te Atua o te Metia.
Ìrava
5 : Te aroha tei fāriihia, è ère ia no te taata iho, no te veà tono atoa rā :
Ua tōnohia mai o Pauro no te faaūru i te faaroo e te haapaò.
Ìrava
6 e te 7 : Tei roto to Rōma i teie faanahoraa : herehia, piihia, haamoàhia. E
hope te aroharaa na roto i te haamaitaìraa o te aroha e te hau.
Haapiiraa :
Ìrava
faufaa : Roma 1:5 → " te aroha e te tiàraa âpotetoro ia haapaò i te faarooraa
".
Parau
tumu : Ua faatumuhia te Èvaneria i nià ia Ietu Metia, o te pii nei i te mau Ati
Iuta e te mau Ètene i te faaroo e te moàraa.
Tumu
parau no nia i te Atua : Ua haapāpū o Pauro mai te ômuaraa mai ā e ua niuhia ta
na poroì i nià i te mau Pāpaì, ua niuhia i nià i te Metia, e no te mau nūnaa
atoà.
Mātaio 1.18-25. Ua tōhia o Ietu
e te Vārua Maitaì.
Te fānauraa o Ietu
(Rt Èv 2.1-7)
18 Teie te huru o te fānauraa o Ietu
Metia : Te momoàhia ra tana metua vahine o Māria ia Iotēfa ; aore ra rāua i
âpiti i hapū ai ò ia i te Vārua Maitaì.
19 E taata
parau-tià rā ta na tāne o Iotēfa, aore i hinaaro i te faaìte hua ia na, manaò
aè ra rā e haapae huna noa ia na.
20 E te
feruri noa ra ò ia i taua mau mea nei, e ìnaha, ua fā mai ra te hoê merahi a te
Fatu, faaheitaòto mai ra ia na, nā ô mai ra : E Iotēfa a Tāvita ra, èiaha e
mataù ia arataì mai i to vahine ra ia Māria i te ùtuafare, no te Vārua Maitaì
hoì i hapū ai ò ia ;
21 e te tamaiti ta na e fānau, o ta
òe ia e topa atu ia Ietu, e faaora hoì ò ia i to na taata i ta rātou hara.
22Tià mau atu
ra tei parauhia mai e te Fatu i te vaha o te perofeta i taua mau mea atoà nei,
a nā ô mai ai ra e :
23 Ìnaha, e hapū te hoê pāretēnia, e
e tamaiti ta na e fānau, e e tōpahia ò ia ia Èmanuera, òia hoì, Te Atua io tātou
nei, ia ìritihia ra.
24 E ara aè
ra Iotēfa, haapaò atu ra i ta te merahi a te Fatu i parau mai ia na ra, tii atu
ra e arataì mai i ta na vahine.
25 Àita rā i
rave atu e fānau noa mai ra tana tamaiti mātahiapo ra, tōpa atu ra ò ia i to na
iòa o Ietu.
Heuraa Manaò.
Mea
tià ia haamatahia ta tātou parau no teie mahana parau na roto i te ìrava tumu i
te faaìteraa a Mātaio i te pene 1 ìrava 21, 21 e te
tamaiti ta na e fānau, o ta òe ia e topa atu ia Ietu, e faaora hoì ò ia i to na
taata i ta rātou hara. Èi parauraa e, E fānau mai ò ia
i te hoê tamaiti, e e mairi òe i te iòa ia Ietu, no te mea na na e faaora i to
na mau taata i ta rātou hara.
Te parau tumu : Te fānauraa o Maria ia Ietu èi tupuraa o te
mau parau tapu o Metia e te heheuraa i te faaoraraa o te ao atoà nei.
E
pōtii tei fānau ia Ietu i te faaìteraa a te Mātaio pene 1 i te mau ìrava 18 e
tae i te 25 mai te tupuraa mai te mau parau fafau o te metia tei tōhuhia e te
mau perofeta ra, e Ìtaia e tō te hoê pāretēnia aore ra te hoê pōtii.... Te
faaite nei teie òhipa taa ê e, o Ietu te tamaiti a Tāvita na roto ia Iotēfa e
te Tamaiti a te Atua na roto i te Vārua.
Te
haapāpū nei te ìrava tumu i ta na òhipa : ìrava 21 e te
tamaiti ta na e fānau, o ta òe ia e topa atu ia Ietu, e faaora hoì ò ia i to na
taata i ta rātou hara. E faaora ò ia i to na mau taata i ta rātou mau hara.
No reira, è ère noa te fānauraa teie i te hoê temeio ra, e tāpaò e te haamau ra
te Atua i te hoê faaoraraa i to te ao atoà, i rapae àu i te mau ôtià o
Ìteraèra, ma te pūpū i te tiàmāraa i te mau nūnaa atoà o te ao nei i te
faaòreraa i te hara.
Te
faaìte ra te iòa Emanuera te Atua i pīhaì iho ia tātou i te faito hopea : i
roto ia Ietu, te pārahi nei te Atua i roto ia na iho e i rotopū i te taata nei
no te faatupu i ta na ôpuaraa no te faafaīte òia hoì faahau e te ora âpī.
Tumu o te Atua :
Ua
tōhia o Ietu e te Vārua, te hoê tāpaò no to na iho taata e Atua.
Te
ôpu tupuna o te Metia : Na roto mai ia Iotēfa, ua faaōhia ò ia i roto i te huaai
o Tavita.
Òhipa faaoraraa : Te tītau nei to na iòa « Ietu » i to na piiraa : te faaora.
Te
vairaa mai o te Atua : Te haapāpū nei te tiàraa « Emanuera » e, te pārahi nei
te Atua i pīhaì iho i to na nūnaa.
Tuatua.
Momoàraa ati Iuta : I taua taime ra,
ua faarirohia te momoàraa èi faaīpoīporaa haamanahia. Ua riro te hapūraa o
Maria hou a ora ai i pīhaì iho ia Iotēfa èi òhipa riàrià, o te arataì i te tiàvāruraa
i te pae vaamataèinaa e aore rā, i te faahaparaa i mua i te taata.
Iotēfa,
te hoê taata parau-tià : Àita te parau-tià a Iotēfa i tāôtiàhia i te haapaòraa
i te Ture, e faaìtehia rā na roto i te aroha e te here. Ua māìti ò ia èiaha e
tuu ia Maria i roto i te haama, ma te faaìte i te hoê ìteraa hohonu no nià i te
parau-tià èi aroha.
Te tiàraa o te
mau moemoeā :
I roto i te tāère e aore peu i roto i te Pîpîria, ua riro te mau moemoeā èi
raveà taa ê no te heheuraa a te Atua. Te haamanaò ra tātou te òhipa a te merahi
i roto i te moemoeā a Iotēfa i te mau moemoeā pātereareha i te faaìteraa a te
Tēnete, e te Tāniera, ma te tuu ia Iotēfa i roto i te hoê ànaìraa o te feiā e
fārii i te hinaaro o te Atua.
Te iòa o Iesu : Te auraa o te
iòa 'Yeshua' òia hoì, 'E faaora o Yahweh'. Te hōroàraa teie iòa i te tamarii, o
te auraa ia o to na tiàraa e ta na òhipa : te faaoraraa i to na nūnaa i ta
ratou mau hara.
Te Atua e te
Pāpaì.
Faatiàraa : Te pee nei te
pāpaìraa i te hoê fifi rahi Maria i tō, Iotēfa i roto i te hoê fifi, tei faaàfarohia
na roto i te heheuraa no te raì mai, e i muri iho na roto i te haapaò pāpū. Te
faahohoà nei te reira i te faanahoraa i roto i te Pîpîria : te fifi → te heheuraa
→ te faaroo → te tupuraa.
Te tōhu : Te faahiti ra
Mātaio i te Ìtaia pene 7 ìrava 14 e tō te pāretēnia... No te faaìte e ua niuhia
te fānauraa o Ietu i roto i te mau parau tapu no nià i te Metia Tāvini. Te
haapāpū nei te haapii èvaneria i te tuàtiraa i rotopū i te àamu o Ìteraèra e te
òhipa i tupu i roto i te Metia.
Te tiàraa o Iotēfa
:
Noa atu e, ua tōhia o Ietu e te Vārua, e mea faufaa roa no Iotēfa no te horoà
ia na i te hoê tiàraa tià i roto i te ôpu fetii o Tāvita. Na te reira e haapāpū
i te tiàraa o Ietu èi « tamaiti na Tāvita ».
Te iòa Emanuera
:
Mātaio na roto i te haamanaòraa e, o Ietu "
te Atua i pīhaì iho ia tātou e aore ra te Atua i ō tātou nei ". Te
faaâano nei teie tiàraa i te ôtià o te faaoraraa : èiaha noa te faatiàmāraa i
te hara, e vai tāmau rā te Atua i rotopū i to na nūnaa.
Haapiiraa.
E papa teie ìrava :
te faataa ra te reira i te tiàraa o Ietu tamaiti a Tavita, tōhia e te Vārua,
Emanuera, ta na òhipa faaora, e te pāhonoraa a te taata te faaroo e te haapaò o
Iotēfa.
Te
tītau nei te ìrava tumu, ìrava 21 i te tumu parau : te faaoraraa o te ao atoà nei tei haamatahia na roto i te hoê fānauraa
haèhaa e te temeio. I roto i te tuatapaparaa, te faaìte ra te reira i te
âmuitahiraa i rotopū i te Ture e te aroha, e i te pae faaroo, te faaìte ra te
reira i te hoêraa o te Atua e te taata i roto i te tino o Ietu.
Fifi : Ua tō o Maria
hou te faaīpoīporaa.
Heheuraa : te faaìte nei
te merahi i te òhipa a te Vārua.
Òhipa : Ietu te Faaora,
Emanuera.
Pāhonoraa : Ua haapaò Iotēfa
ma te faaroo.
Mai
ia tātou tei vai āra noa i roto i te faaineineraa o te maha teie no te Tiaìraa.
Heuraa Ìrava.
Taramo 24, 3 Nā vai e paìuma i te mouà o Iehova ? O
vai tē tià i to na ra vāhi moà ?
4 Te taata rima
mā ra e te âau maitaì ; o tei òre e faahiti i to na vārua i te parau haavare,
aore hoì i tapu mā te haavare.
Ìtaia 7, 14 E tēna na, nā Iehova iho e hōroà i te
tahi tāpaò no òutou : Inaha, E tō te pāretēnia, e e fānau i te tamaiti, e
maìrihia hoì to na iòa o Ìmanuera.
Rōma 1, 5 no na mai to mātou maitaì i noaa ai, e te
tōroà âpotetoro i te mau Êtene atoà no to na ra iòa, ia noaa ia rātou te haapaò
i te faaroo ;
Mātaio 1, 21 e te tamaiti ta na e fānau, o ta òe ia e
topa atu ia Ietu, e faaora hoì ò ia i to na taata i ta rātou hara.
Faaitoitoraa.
Teie
te hoê parau poroì no te maha o te Tāpati no te Tiaìraa, no nià i te mau ìrava
ta tātou i māìti. Ua faanaho te manaò i te mau mea atoà i nià i te hoê parau
tumu, e i muri iho, ua hāmani manaò i te hoê feruriraa o te tià e riro èi niu
no te hoê aòraa, te hoê àparauraa, e aore rā, te hoê àpi parau faaineinehia.
Tumu parau :
Te Atua i pīhaì
iho ia tātou, Emanuera.
Te mau ìrava :
Taramo
24 ìrava 3 e te 4 : « O vai te paìuma i nià i te mouà o Iehova ? E rima mā to
na e te âau mā ».
Ìtaia
pene 7 ìrava 14 : " Inaha, e tō taua pāretēnia ra, e fānau mai i te
tamaiti, e maìri aè ra ò ia i to na iòa o Emanuera ".
Rōma
pene 1 ìrava 5 : " Na roto ia na i noaa ai ia tātou te aroha e te tōroà
âpotetoro, ia faaroo te mau fenua atoà ".
Mātaio
pene 1 ìrava 21 : " E fānau mai ò ia i te hoê tamaiti, e maìri òe i to na
iòa ia Ietu, e faaora hoì ò ia i to na mau taata i ta rātou mau hara ".
Parau poroì no
te maha o te tāpati no te tau o te Tiaìraa.
Te
tuu nei te maha o te tāpati no te tau no Tiaìraa, ia au i teie mau ìrava è ère
te tiaìraa i te hoê noa manaò e faahoruhoru i to tātou âau, e faaineineraa rā
no roto mai i to tātou âau.
Te
tītau manihini mai ra te taramo 24 ia tātou ia tāmā i to tātou rima e to tātou
âau. Te fāriiraa i te Fatu, è ère ia i te tiaì-noa-raa i te hoê òhipa, te
faaineineraa rā no te hoê fārereiraa o te tāui.
Te
faaìte nei o Ìtaia ia Emanuera, te Atua i pīhaì iho ia tātou. E riro te
fafauraa èi taata na roto i te hoê fānauraa haèhaa, te hoê tāpaò e, ua māìti te
Atua ia pārahi i roto i to tātou huru taata paruparu.
Te
haamanaò mai nei o Pauro ia tātou i roto i te Rōma e, na teie aroha i fāriihia
e tono mai ia tātou : te fāriiraa ia Ietu è ère ia i te hoê òhipa moèmoè ; e
riro mai te reira èi òhipa. Ua faaìtehia te faaroo i orahia èi faaìteraa no te
mau nūnaa atoà o te ao nei.
Te
faaìte nei o Mātaio i te iòa o Ietu, Na te Atua e faaora. Ua riro aè na te
taeraa mai o te Tamarii èi òhipa no te faaoraraa : e haere mai ò Ia no te
faatiàmā i to na nūnaa i ta rātou mau hara, no te faahoì faahou mai i te
âmuitahiraa o te mau puai.
No
reira, ua riro te maha o te Tāpati no te Tiaìraa èi piiraa no te haamatara hope
roa : ia tāmā i to tātou oraraa, ia fārii i te aro o te Atua, ia fārii i te
òhipa, e ia fārii ia Ietu èi Faaora.
Haapiiraa :
Pae vārua : a faaineine i
to tātou âau na roto i te pure e te faahauraa.
Te nūnaa : a ora i te
tiaìraa èiaha o tātou anaè, i roto rā i te Ètārētia, e te ùtuafare, e i roto i
te ôpereraa.
Òhipa : a faaìte na
roto i te mau hoìraa, tei pīhaì iho te Atua ia tātou, i roto i te hau e te òaòa.
Teie te parau
tumu :
" A tāmā i to tātou âau no te Fārii
ia Emanuera, Ietu te Faaora.
Pehepehe.
Faaineine i te
fāriiraa ia Emanuera.
I
roto i te maniania òre i reira te tiaìraa e tupu ai,
Na
te hoê aho mā e tūrama i to tātou mau tāahiraa âvae,
E
hōroihia te rima o te mau taata atoà e te mau ànimara atoà,
E
matara te âau, i te māramarama, ia ō mai.
Te
moà, te èà o te māramarama,
E
faateitei òe i te vārua mai te hoê mouà ànaana ra,
I
reira te hara òre e riro ai èi pure,
E
te tiàturiraa, te hoê himene no te fenua nei.
Teie
o Emanuera, te Atua i pīhaì iho ia tātou,
I
roto i te tino paruparu, ua riro mai ò Ia èi taata marū,
E
haere mai ò Ia no te faaora, e haere mai ò Ia no te âmui,
To
tātou oraraa paruparu, to tātou hinaaro ia patu faahou.
Te
faaineineraa i te fāriiraa o te tāmā ia i te vahi,
Te
pūpū nei te reira i ta tātou mau àroraa, to tātou mau òaòaraa,
Ia
na roto i te iòa o Ietu Faaora,
Ia
ìte mai òutou i roto ia tātou i te hoê nohoraa no te itoito.
I
muri iho, ua riro mai te Tiaìraa èi fānauraa,
Te
hoê pii no te faaroo, te hoê fafauraa,
Te
moà tei faaineine i te fāriiraa,
Emanuera,
te māramarama i te ùputa.
Teraì
òr. Faatura.
